Tilboð sem auðvelt er að hafna

Þessar fregnir slógu mörg okkar illa þar sem Jón Steinar hefur á ferli sínum sem lögmaður og dómari oft tekið stöðu með gerendum í kynferðisafbrotamálum gegn þolendum.

Tuskan var líka sérstaklega köld og blaut daginn eftir að níu íslenskar konur nýttu alþjóðlegan baráttudag kvenna til að leggja fram kærur til Mannréttindadómstóls Evrópu vegna þess að þær töldu mál þeirra ekki hafa hlotið réttláta málsmeðferð innan íslenska réttarvörslukerfisins. Málin höfðu verið felld niður áður en til ákæru kom, en þau eru öll kynferðisafbrotamál.

Það vekur líka athygli að starfandi er réttarfarsnefnd, fastanefnd skipuð af ráðherra, sem hefur það hlutverk að vera ráðherra til ráðgjafar á sviði réttarfars og sitja fimm dómarar, þar á meðal forseti Hæstaréttar Íslands í henni. Af hverju var ekki hægt að leita til hennar heldur sækja í gamlan flokkshest með umdeildar skoðanir? Jón Steinar hefur nefnilega í sínum störfum sem hæstaréttarlögmaður verið fremstur í flokki þeirra sem hafa barist fyrir meiri og sterkari sönnunarbyrði í kynferðisafbrotum en í öðrum brotum og skilað sératkvæðum í kynferðisafbrotamálum sem hæstaréttardómari.

Hann hefur verið mjög einarður verjandi þeirra kynferðisafbrotamanna sem hann hefur unnið fyrir og ekki hikað við að taka opinberlega slagi fyrir þá og leitað að hverri glufu sem hann finnur í málflutningi fórnarlamba, jafnvel þegar þær hafa verið hvað veikastar fyrir. Við sáum síðan í gær frásögn sterkrar konu af því hvernig hann sem hæstaréttardómari aflétti farbanni háttsetts erlends hermanns, sem sá nýtti til að komast undan því að sæta refsingu hér á landi fyrir nauðgun.

Ákvörðun dómsmálaráðherra að ráða Jón Steinar í vinnu til að skoða úrbætur í málsmeðferð réttarkerfis sem hefur brugðist fjölda kvenna, er því alls ekki til þess fallin að vekja trú á að út úr vinnunni komi raunverulegar úrbætur. Allavega ekki þegar kemur að kynferðisbrotum sem ætla mætti að væri einn brýnasti þátturinn þegar kemur að málsmeðferðarhraða í réttarkerfinu. Og aðspurð neitar ráðherra því að fyrirhuguð störf Jóns Steinars muni snúa að kynferðisbrotum eða heimilisofbeldisbrotum en Jón Steinar sjálfur skilur verkefnið þannig að það taki til allra brotaflokka. Miðað við óskýra verkáætlun er erfitt að skilja það öðruvísi en að ráðherra sé meira í mun að stuðla að framgangi Jóns Steinars heldur en að efla trúverðugleika réttarkerfisins.

Um þetta allt skrifaði ég á samfélagsmiðla og gagnrýndi ákvörðun dómsmálaráðherra og skilaboðin sem verið væri að senda þolendum.

Boð á opinn fund um sjálfan sig

Viðbrögðin við skrifum mínum létu auðvitað ekki á sér standa. Jón Steinar skrifaði grein í Fréttablaðið í gær, þar sem hann óskar eftir því að ég og þingkonan Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, „föllumst á“ að mæta honum á opnum fundi sem yrði útfærður á forsendum hans sjálfs til að ræða „árásir á mig“. Ég hef aldrei ráðist á Jón Steinar Gunnlaugsson. Hann er ekki fórnarlamb sem orðið hefur fyrir „árásum á sig“ frá mér.

Það orðalag ætti frekar við um þá þolendur kynferðisofbeldis sem Jón Steinar hefur markvisst reynt að véfengja trúverðugleika hjá. Sum myndu jafnvel segja að það hefði verið „árás“ þegar hann úthúðaði ungri stúlku í fjölmiðlum fyrir að leita réttar síns fyrir íslenskum dómstólum eftir áralanga kynferðismisnotkun af hálfu föður síns, prófessorsins. Fyrir það var Jón Steinar reyndar dæmdur í Hæstarétti til greiðslu miskabóta.

Vil ég mæta á opinn fund til að ræða „árásir“ mínar á Jón Steinar Gunnlaugsson? Nei, takk.

Vil ég mæta á opinn fund til að ræða réttarvörslukerfið og málsmeðferðartíma í kynferðisafbrotum? Já, takk. Er alltaf til í það og meira en það.

Greinin birtist í Fréttablaðinu 12. mars.