Kristrún: Það er kominn tími til að þora að leiða samfélagið og stunda alvöru pólitík

Kæru landsmenn.

Hefur pólitík runnið sitt skeið á Íslandi? Íslensk stjórnmál komu löskuð út úr hruninu og þrjár ríkisstjórnir á 8 árum bættu ekki úr skák. Í kjölfarið kviknaði sú tilfinning að afmá þyrfti pólitíkina úr stjórnarráðinu til að tryggja stöðugleika – annars kæmumst við aldrei áfram, annars yrðu engar framfarir.

Það er mynduð stjórn sem virðist ekki standa fyrir neitt, vekur lítil viðbrögð – rýnikannanir og ráðgjafar sníða burtu pólitíska sannfæringu úr setningum svo þær veki ekki upp of miklar tilfinningar. Pólitík þykir orðið skammaryrði.

En íhaldssemi í stjórnarfari undanfarin ár hefur orðið til þess að við förum á mis við tækifæri, töpum kröftum fólks og eyðum háum upphæðum í skammtímalausnir. Við höfum misst dýrmætan tíma. Og nú er svo komið að til að tryggja áframhaldandi stöðugleika þarf ákveðna róttækni til. Það þarf að taka pólitíska afstöðu.

Virðulegi forseti.

Ég vil ekki búa í samfélagi þar sem það hverra manna þú ert ákvarðar hvers konar lífi þú munt lifa. Ég ræddi í kosningabaráttunni við konu sem býr í bílnum sínum því tekjurnar duga ekki fyrir leigu. Við getum tekið ákvörðun hér á Alþingi um að reka ekki samfélagið með slíkum hætti. Staðan á húsnæðismarkaði kemur okkur sem hér sitjum við. Staða þessarar konu kemur okkur við.

Íbúðaverðshækkanir eru nú stærsti drifkraftur verðbólgu, þrýsta á laun, kostnað sem endar svo í verðbólgunni og leikurinn hefst á ný. Hér er vítahringur sem verður að rjúfa. Þessi vítahringur er afleiðing af ákvörðunum sem eru teknar hérna inni. Ákvörðunum sem móta markaðina sem ráða ferðinni. Nú þarf að hætta að verjast á húsnæðismarkaði og sækja fram, rjúfa þennan hring.

En ég óttast að þeirri sókn og þeirri ábyrgð verði útvistað til annarra. Af ótta við að taka afstöðu sem gæti hljómað pólitísk. Sveitarstjórnarstiginu hefur ítrekað verið beitt á síðustu árum til að draga úr ábyrgð og kostnaði ríkissjóðs. Fyrirsagnirnar fylgja ráðherrunum en útfærsla, fjármögnun og ábyrgðin lendir á sveitarfélögunum.

Málaflokk fatlaðs fólks skortir 9 milljarða eftir yfirfærslu frá ríkinu til sveitarfélaga. Farsældarfrumvarpið lendir á sveitarstjórnunum, þó hólið hafi setið eftir hjá ráðherranum, og nú stefnir í að stærsta efnahagsmálið – stærsta réttlætismálið, sem skilgreinir hvernig ungt fólk fer af stað í lífinu, hvernig þess kona fór af stað í lífinu – húsnæðismálunum – verði varpað á sveitarfélögin.

Það vantar fjármagn frá ríkissjóði í stöðuga uppbyggingu húsnæðis á viðráðanlegu verði. Það vantar langtímaáætlun í húsnæðismálum. Það vantar ábyrgð á þessum hápólitíska málaflokki sem týnist í afstöðuleysi stjórnmála dagsins í dag. Það vantar pólitík.

Virðulegi forseti.

Ég fór í stjórnmál til að taka afstöðu. Það er kominn tími á endurnýjun, tími á sókn, tími til að stigin verði stærri skref til að vekja athygli á virði stjórnmálanna og Alþingis. Tími til að þora að leiða samfélagið og stunda alvöru pólitík.