Eldhúsdagsumræður: Ása Berglind

Virðulegi forseti, góðir landsmenn. Það er eitt orð sem hefur ítrekað komið upp í umræðunni á þessu þingi. Skuld.
Við ræðum um hvernig við skuldum þjóðinni fleiri hjúkrunarrými. Við erum að laga það með fordæmalausri uppbyggingu hjúkrunarrýma um allt land.
Við tölum um það hvernig við skuldum þjóðinni styttri biðtíma og greiðari aðgang að heilbrigðisþjónustu, meðferðarúrræðum og endurhæfingu.
Við erum að laga það. Loksins hafa verið gerðir langtímasamningar við samfélagslega mikilvæg félög sem við getum ekki verið án, félög eins og SÁÁ, Hlaðgerðarkot, Ljósið og Frú Ragnheiði og Krýsuvík, svo dæmi séu nefnd.
Við tölum um innviðaskuldina sem er hvergi meiri en í einni stærstu eign íslensku þjóðarinnar, vegakerfi landsins. Við erum líka að laga hana með því að stórauka fjármagn í viðhald og rjúfa þennan vítahring viðhaldsskuldar.
Svo erum við að klára samgönguáætlun í fyrsta skipti síðan 2020 og við ætlum að rjúfa stóra stoppið í jarðgangagerð og byrja að bora aftur göng á næsta ári. En þá er liðinn heill áratugur frá því síðast var byrjað að bora ný göng á Íslandi.
Frú forseti,
Ég fór í fyrsta sinn til Færeyja fyrr á þessu ári og keyrði þar um ótrúleg samgöngumannvirki sem fyrir fáeinum áratugum hefðu verið óhugsandi. Í mörg ár höfum við horft yfir til frændfólks okkar í Færeyjum og spurt okkur:
Hvernig stendur á því að Færeyingar geta bara byggt hver göngin á eftir öðrum? Og hvernig stendur á því að á sama tíma hér á Íslandi verður listinn bara lengri og lengri yfir mikilvægar framkvæmdir sem við þurfum að fara í?
Við vitum svarið við þessu, frú forseti. Fyrir nokkrum árum síðan stofnuðu frændur okkar í Færeyjum innviðafélag sem fjármagnar og flýtir stórframkvæmdum og Danir hafa gert það sama með undraverðum árangri.
Þeir sem hafa stýrt Íslandi í gegnum tíðina hafa lengi vitað af þessu, en skort hefur pólitískan vilja eða getu til að fylgja því eftir.
Nú á næstu dögum ætlum við að samþykkja ný lög um umgjörð innviðafélags sem verður í 100% eigu íslensku þjóðarinnar og hefur það hlutverk að fjármagna, flýta og framkvæma stórar úrbætur í vegakerfi landsins.
Á sama tíma getur myndast svigrúm innan samgönguáætlunar sem gerir Vegagerðinni það kleift að framkvæma meira og hraðar um allt land.
Ég veit að þegar fram líða stundir og við horfum til baka þá verður þetta augnablikið þar sem við segjum: Þarna breyttist saga samgangna á Íslandi. Við erum að skrifa nýjan kafla fyrir framtíðina.
Við tölum oft um skuldir í krónum og aurum. Þegar stærstu skuldirnar sem við skiljum eftir eru gjarnan dýrmæt tækifæri sem við skoðuðum ekki til fulls, sem við létum renna úr greipum okkar.
Öll mín fullorðinsár hefur umræðan um Evrópusambandið hangið yfir og hún hefur, satt að segja, verið frekar leiðinleg.
Þó að ég sé búin að vera þingkona í 19 mánuði þá hef ég ekki öll svörin og mér dettur ekki í hug að reyna að sannfæra einn né neinn um það hvort við eigum að ganga inn í Evrópusambandið á þessum tímapunkti.
En mig langar að vera mjög sannfærandi þegar ég biðla til þjóðarinnar að vera opin fyrir því að sjá hvað samningur getur falið í sér.
Ég vil að þið fáið tækifæri til að sjá það með eigin augum hverju samningaviðræður geta skilað okkur, í stað þess að fólkinu hér í þessum sal sé látið það eftir að telja ykkur trú um hvað í þessu geti falist.
Segjum já við upplýsingum og segjum já við framtíðar valmöguleikum.
Mig langar líka að nota tækifærið og hvetja þau sem hlusta til að hugsa aðeins með ykkur hvað við öll, hvert og eitt, getum lagt af mörkum til þess að halda í þau góðu gildi sem Íslendingar hafa unnið að síðustu áratugi.
Ég hef áhyggjur af upplýsingaóreiðu og því hvaða hagsmunir búa að baki sumra fjölmiðla og hlaðvarpa þarna úti. Og ég hvet Íslendinga til að vera á varðbergi og vera óhrædd við að spyrja ykkur: Hver er að segja mér frá og af hverju er verið að segja mér frá með þessum hætti?
Hugsum okkur tvisvar um áður en við þjótum út á ritvöllinn og skrifum andstyggilegar athugasemdir. Það gæti verið gott að spyrja sig: myndi ég vilja að barnið mitt eða afabarnið mitt, myndi tala með þeim hætti sem ég er um það bil að fara að skrifa?
Hittumst meira, tökum þátt í sjálfboðaliðastarfi, bjóðum hvert öðru góðan daginn og eigum gæðastundir með börnunum okkar og fólkinu í samfélaginu, allskonar fólki.
Við erum alin upp við að bjóða fólki gistingu sem þarf á að halda, að opna ólæstar dyrnar hjá vinum okkar og hrópa HALLÓ, EINHVER HEIMA? - eða að banka upp á hjá nágrannanum og fá lánuð egg, að leggja okkar til samfélagsins.
Höldum í þetta.
Virðulegi forseti og góðir landsmenn.
Við skuldum komandi kynslóðum meira en að standa vörð um stöðuna á Íslandi eins og hún er í dag.
Okkur ber skylda til að skilja eftir betra Ísland en það sem var þegar við tókum við.
Við skuldum komandi kynslóðum að byggja betri innviði og hraðar.
Við skuldum þeim upplýsingar og alvöru valkosti fyrir framtíð Íslands.
Og við skuldum komandi kynslóðum samfélag sem heldur áfram að byggja á virðingu, umburðarlyndi og samstöðu.
Það er framtíðin sem ég vil taka þátt í að búa til.
Góðar stundir.