Ófjármögnuð útgjaldaloforð Sjálfstæðisflokks og Framsóknar

Á fyrsta bæjarstjórnarfundi nýs kjörtímabils var málefnasamningur endurnýjaðs meirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknar kynntur og ræddur.
Í honum eru 55 mál sett á dagskrá nýs meirihluta fyrir komandi fjögur ár. Þar eru mál sem bæjarfulltrúar Samfylkingarinnar geta stutt og þar eru mál sem ljóst er að munu gefa tækifæri til að takast á um stefnur og hugmyndir. Eftir stutta skoðun á áherslunum má hverjum sem er hins vegar vera ljóst að þar er mikil áhersla á loforð sem eru til þess fallin að auka útgjöld. Samtímis kveðst meirihlutinn ætla að lækka skatta og greiða niður skuldir bæjarins, án þess að skera niður þjónustu.
Hvað kostar þetta og hver borgar?
Í umræðum um málefnasamninginn lagði undirritaður fyrst og fremst áherslu á að það væri ekki raunhæft að lofa stórauknum útgjöldum, lækkun fasteignaskatta (í umhverfi þar sem fasteignamat fasteigna fer lækkandi á sumum stöðum í bænum) og niðurgreiðslu skulda. Það er ekki hægt að nýta sömu krónuna oftar en einu sinni.
Á síðasta ári skilaði bærinn neikvæðri niðurstöðu um 400 milljónir ef litið er framhjá einskiptistekjum í formi tekna vegna úthlutunar lóða. Á síðasta kjörtímabili í heild var hallinn 3 milljarðar án slíkra einskiptistekna. Skammtímaskuldir bæjarins eru umfram veltufé, sem þýðir á mannamáli að bærinn á ekki peninga til þess að greiða skammtímaskuldir sínar ef á reynir. Bærinn neyðist til þess að velta sífellt á undan sér skammtímafjármögnun, að reka sig á yfirdrætti, með tilheyrandi óþarfa kostnaði fyrir bæjarbúa í formi hárra vaxta.
Við reksturinn bætast útgjöld sem eftir á að taka tillit til. Meirihlutinn hefur ákveðið að opna menningarmiðstöð í Smáralind, sem mun kosta um 180 milljónir á ári saman með rekstri bókasafnsherbergis í Kórnum. Að bæta við þann fjölda útgjaldaaukandi loforða sem finna má í málefnasamningnum er ekki raunhæft, sérstaklega ekki ef meirihlutinn kveðst ætla að lækka skatta og skuldir bæjarins á sama tíma. Ef svo væri myndi meirihlutinn vita hvað loforðin í málefnasamningnum þeirra myndu kosta og hvernig hann ætlaði að fjármagna þau.
Á umræddum bæjarstjórnarfundi var bæjarstjóri og oddviti Sjálfstæðismanna spurð í þrígang af undirrituðum hvort búið væri að kostnaðarmeta málefnasamninginn og gera áætlun um fjármögnun þeirra loforða sem þar er að finna. Svörin voru engin. Upptöku af bæjarstjórnarfundinum, sem fram fór 9. júní síðastliðinn, má finna á heimasíðu Kópavogsbæjar og hefjast umræður undirritaðs og bæjarstjóra á 3:44:23.
Ábyrgð í rekstri þarf að grundvallast á raunhæfum markmiðum
Áfram kveðst meirihlutinn leggja áherslu á ábyrgan rekstur. Líkt og Samfylking benti ítrekað á í nýafstaðinni kosningabaráttu er þörf á að líta til framtíðar í þeim málum. Samfylking er auðvitað fylgjandi sterku opinberu kerfi og er ekki hrædd við að beita opinberum sjóðum okkar í almannaþágu. En við höfum heldur ekki verið hrædd við að horfast í augu við það að til þess að hægt sé að hafa sterkt opinbert kerfi og auka útgjöld þarf peningurinn að koma einhvers staðar frá. Þetta virðist meirihlutinn í Kópavogi horfa hjá.
Staðreyndin er einfaldlega sú að það er ekki hægt að standa við það sem lagt er til með málefnasamningnum. Eini möguleikinn er að áfram verði treyst á einskiptistekjur af lóðum til að standa straum af kostnaði loforða meirihlutans. Sá hængur er á að falt byggingarland innan hefðbundinna bæjarmarka Kópavogs er af skornum skammti. Hvað eigi svo að taka við þegar landið er þrotið er óvissan ein.