Nýtt útspil Samfylkingar: „Tökum ábyrgð hvert á öðru“

Daglega lífið hefur verið í forgangi í málefnastarfi Samfylkingar í vetur. Við höfum farið víðs vegar um landið, haldið opna fundu og bankað og dyr og spurt: Hvernig léttum við lífið þitt? Hvernig getur Samfylkingin aðstoðað?

Afraksturinn af þessum samtölum má finna í nýju útspili Samfylkingar – sem ber yfirskriftina Tökum ábyrgð hvert á öðru. Þar eru lögð fram þrjú samvinnuverkefni ríkis og sveitarfélaga sem verða sett í forgang á næsta kjörtímabili í sveitarstjórnum landsins.

Í útspilinu er að finna tillögur til að lækka kostnað barnafólks og hlúa að fólkinu sem byggði landið. Þá er kynnt áætlun um að halda áfram einföldun regluverks eins og verið hefur við stjórn landsmála og gera slíkt hið sama á sviði sveitarstjórna. „Í gær kynnti ríkisstjórnin lækkun á dælunni, til að taka á hækkandi olíuverði, samhliða nýrri atvinnustefnu Íslands sem er 10 ára vaxtarplan. Í dag kynnir Samfylking nýtt útspil til að létta daglega lífið – eftir umfangsmikið samtal við fólkið í landinu á síðustu misserum,“ segir Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar, sem kynnti útspil flokksins fyrir sveitarstjórnarkosningar á fréttamannafundi í dag við Smáratorg í Kópavogi, ásamt Jónasi Má Torfasyni sem er oddviti Samfylkingar í Kópavogi.

Útspil Samfylkingar kveður einnig á um að eyða biðlistum eftir hjúkrunarrýmum fyrir árið 2030 og ljúka við að fækka ríkisstofnunum um 15% á yfirstandandi kjörtímabili í landsmálunum.

Smelltu hér til að lesa útspilið í heild

Lækkum kostnað barnafólks

Tillögur Samfylkingar til að lækka kostnað barnafólks fela meðal annars í sér þak á leikskólagjöld og 100% systkinaafslætti. Þá leggur flokkurinn til að réttur til leikskólavistar verði lögfestur frá því að fæðingarorlofi lýkur – með löggjöf og sameiginlegri fjármögnun ríkis og sveitarfélaga í skrefum á næstu 4 árum.

Tillögurnar gera ráð fyrir að engin fjölskylda greiði meira en 50 þúsund krónur á mánuði fyrir 40 tíma leikskólaviku – en að tekjulægri greiði minna.

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og formaður Samfylkingar segir:

„Þannig hlífum við barnafjölskyldum við allt að 450 þúsund króna kostnaði á ári – ef miðað er við hið svokallaða Kópavogsmódel.

Barnaskatturinn í Kópavogi er 450 þúsund krónur á ári – því fjölskylda með tvö leikskólabörn greiðir allt að 450 þúsund krónum meira á ári í Kópavogi en í Reykjavík fyrir 40 tíma leikskólaviku.“

Enn fremur segir Kristrún:

„Það er kominn tími til að lögfesta rétt til leikskólavistar – líkt og gert hefur verið á öllum Norðurlöndum – til að brúa bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla. Til þess þarf nýja löggjöf og sameiginlega fjármögnun ríkis og sveitarfélaga.“

Því til viðbótar er lagt til að öllum börnum og ungmennum verði boðið frítt í Strætó og að haldið verði áfram að efla frístundastyrki við barnafjölskyldur til að ýta undir virka þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi um land allt.

Hlúum að fólkinu sem byggði landið

Til að hlúa að fólkinu sem byggði landið boðar Samfylkingin áframhaldandi þjóðarátak í umönnun eldra fólks og uppbyggingu yfir 1.500 hjúkrunarrýma (samkvæmt framkvæmdaáætlun til 2030) – þannig að árið 2027 verði búið að helminga biðlistann eftir hjúkrunarrýmum og að árið 2030 sé miðað við að biðlistinn verði kominn niður í 100 manns en að sá hópur fái biðrými og enginn bíði lengur en 90 daga.

„Við erum að tækla biðlistann sem tvöfaldaðist frá árinu 2017 og við erum nú þegar á réttri leið með stórfelldri fjölgun hjúkrunarrýma,“ segir Kristrún.

Þá hyggst Samfylkingin stórefla þjónustu við eldra fólk í heimahúsum með því að bjóða samfellda þjónustu við eldra fólk sem felst meðal annars í samþættingu heimaþjónustu, heimahjúkrunar og öldrunarráðgjafar– sem fylgir þörfum hvers og eins (þar með talið fyrir heimilishjálp, félagsstarf, heilsueflingu, dagdvalir, iðju- og sjúkraþjálfun o.s.frv.).

Auðveldum rekstur og uppbyggingu

Tillögur Samfylkingar til að auðvelda rekstur og uppbyggingu snúa meðal annars að því að einfalda leyfisveitingar og regluverk — eins og Samfylkingin hefur gert markvisst á fyrsta ári í ríkisstjórn. Leyfisferli verði einfölduð og sameinuð, dregið verði úr kvöðum við að afla umsagna og skýr tímamörk sett á afgreiðslu leyfi sveitinga.

„Við höfum ráðist í stórfellda einföldun á regluverki á fyrsta ári okkar í ríkisstjórn og við viljum gera það sama í sveitarstjórnum um allt land. Treystum frumkvöðlum og fyrirtækjum til að fara strax af stað og hefja rekstur — en veitum leiðsögn um úrbætur þegar þörf er á,“ segir Jónas Már Torfason, oddviti Samfylkingar í Kópavogi og formaður stýrihóps Samfylkingar um daglega lífið.

Samfylkingin leggur einnig til að komið verði upp einum viðkomustað fyrir fyrirtæki hjá hverju sveitarfélagi, þar sem fyrirtæki hafi fastan tengipunkt til halds og trausts. Þá verði haldið áfram að létta á kerfi nu með fækkun ríkisstofnana um 15% á kjörtímabilinu, til að auka hagræði og bæta þjónustu við fólk og fyrirtæki.

* * *
Útspilið var unnið af stýrihópi Samfylkingar um daglega lífið sem hóf störf á flokksstjórnarfundi á Helli haustið 2025 og var kynnt og tekið til umræðu á flokksstjórnarfundi í Reykjavík vorið 2026.