Verkalýðsmálaráð Samfylkingarinnar boðar til málstofu um húsnæðis- og kjaramál. Laugardaginn 20. apríl kl. 09:00 í húsnæði stéttarfélagsins Samstöðu, að Þverbraut 1, Blönduósi.

Þórarinn Sverrisson, formaður Öldunnar, stéttarfélags í Skagafirði.

Ásgerður Pálsdóttir, fyrrverandi form. Samstöðu, stéttarfélags í Skagafirði og núverandi formaður félags eldri borgara á Blönduósi

Finnbogi Sveinbjörnsson, form. Verkálýðsfélags Vestfjarða.

form. Verkalýðsmálaráðs Samfylkingarinnar.

I.
Flokksstjórn, kæru félagar, ágætu gestgjafar úr Húnaþingi vestra, og austursýslunni, og þið sem hafið komið um lengri veg. Það er gaman að vera saman á flokksstjórnarfundi á Laugarbakka og við ætlum svo sannarlega að skemmta okkur hérna í dag, og vonandi vel fram eftir kvöldi.

En það er nú samt þannig að öllu gamni fylgir nokkur alvara! Þó við séum mörg samankomin hérna í dag þá erum við ekki beint stór hluti af þjóðinni – en þetta er mikilvægur hópur fólks; flokksstjórn Samfylkingarinnar og þið öll.

Því alvara málsins er sú að við berum mikla ábyrgð. Samfylkingin er merkisberi jafnaðarstefnu á Íslandi; sósíaldemókrasíu – þeirrar stjórnmálastefnu sem hefur getið af sér einhver farsælustu samfélög í heimi hér á Norðurlöndum. Við berum ábyrgð á framgangi þessarar stefnu fyrir fólkið sem hér býr.

Minnum okkur á: Hvers vegna við erum að þessu yfir höfuð? Byrjum á því að hugsa til fólks sem við þekkjum úr daglegu lífi – sem ber von í brjósti; um að við náum þeim árangri sem við höfum einsett okkur að ná. Þetta er alls konar fólk og það getur haft alls konar ólíkur ástæður fyrir því að vona, en á það sameiginlegt að það reiðir sig á að við stöndum okkur í stykkinu – og rísum undir ábyrgð okkar.

Þetta getur verið hugsjónafólk, vinnandi fólk, venjulegt fólk eða bara fólk með mismunandi bakgrunn, sem býr við ólíkar aðstæður og tekst á við alls konar áskoranir í sínu daglega lífi.

Stundum hafa stjórnmálin þróast þannig að landsmenn hafa fyllst vonleysi og hinn almenni Íslendingar misst trúna á að við getum unnið sigra og stjórnað Íslandi betur í þágu fjöldans.

Það er óvinnandi staða fyrir sósíaldemókratískan flokk, eins og Samfylkinguna, því án vonar vinnum við ekki neitt.

En hugsum núna til þess að á þessari stundu er fjöldi fólks um land allt – sem ber þessa von í brjósti og horfir nú til Samfylkingarinnar. Við vitum þetta alveg. Við vitum það af ferðum okkar um landið og samtölum við fjölda fólks – að það skiptir þúsundum, ef ekki tugum þúsunda; þetta fólk sem horfir nú til okkar; aftur, í einhverjum tilfellum eða jafnvel í fyrsta sinn.

Og leyfir sér að vona að okkur takist þetta: að okkur takist að endurreisa velferðarkerfið – eins og við ætlum okkur að gera, að okkur takist að lyfta innviðum landsins, að okkur takist að rífa hlutina í gang og koma Íslandi aftur á rétta braut. Eins og við ætlum okkar að gera, fáum við til þess umboð hjá þjóðinni í næstu kosningum.

Þetta eru væntingar sem við viljum standa undir, kæru félagar. Við megum ekki bregðast þessu fólki núna. Það er bara of mikið í húfi – fyrir of marga; of langur tími af of litlum árangri í íslenskum stjórnmálum.

Þátttaka okkar í pólitík er ekki til þess gerð að vinna einhvern leik. Þetta snýst um það hvernig samfélagi við viljum búa í. Og við verðum bara að sameinast um leiðir að því marki: Samstilla okkur – til að vinna sigra. Fyrst í kosningum og svo í ríkisstjórn.

Þetta er nauðsynlegt til að við náum þeim árangri sem við höfum einsett okkur að ná. Og við berum ábyrgð á þessu saman! Hvert og eitt okkar.

Kæra flokksstjórn, ég segi þetta núna – ekki vegna þess að okkur hafi ekki gengið vel upp á síðkastið – heldur einmitt vegna þess að okkur hefur gengið vel. Og það sem ég óttast mest á þessum tímapunkti er kæruleysi; að við förum að taka einhverju sem gefnu sem er svo órafjarri því að vera sjálfgefið – eins og við ættum að vita af fenginni reynslu.

En eftir heilt ár af fylgiskönnunum þar sem Samfylkingin mælist langstærsti stjórnmálaflokkurinn þá er þetta raunveruleg ógn: að kæruleysið læðist aftan að okkur og eyðileggi allt. Það má ekki gerast. Enda er ekkert í hendi og við höfum bara enga innistæðu fyrir því að vera kærulaus, eða vanmeta valdaflokkana sem við ætlum okkur að leysa af hólmi eftir næstu kosningar.

Og – ég ætla ekki að vera svona alvörugefin allan tímann – en það skiptir máli fyrir okkur öll að hafa þetta hugfast: Munum hvers vegna við erum að þessu. Og verum ekki kærulaus.

II.
Flokkstjórn, höldum okkar striki, vinnum áfram skipulegu að settu marki: Allt samkvæmt áætlun. Örugg skref – engin heljarstökk.

Hvað sögðum við síðast – á flokksstjórnarfundinum á Akureyri? Við sögðum: Þegar það er óreiða hjá ríkisstjórninni – þá á þjóðin að upplifa festu í Samfylkingunni.

Og viti menn: Á meðan ríkisstjórnin hélt áfram að fara í alls konar kollhnísa og funda með sjálfri sér um sjálfa sig… Þá tókum við enn einn hring um landið – héldum hátt í 30 opna fundi með almenningi, að þessu sinni um atvinnu og samgöngur, og heimsóttum 180 fyrirtæki um land allt; í öllum greinum atvinnulífsins.

Ekki bara eitthvað út í bláinn um allt og ekkert. Heldur nákvæmlega samkvæmt þeirri áætlun sem við lögðum upp á landsfundi haustið 2022.

Þaulskipulögð alvöru vinna með öflugan stýrihóp, víðtækt samráð og vinnufundir með sérfræðingum. Og nú erum við búin að skila af okkur þessu útspili: Krafa um árangur í atvinnu- og samgöngumálum.

Og eins og við fórum yfir hérna í umræðunni áðan þá eru þetta kröfur frá þjóðinni sem við höfum meðtekið og gerum að okkar: Þrjár grundvallarkröfur í atvinnu- og samgöngumálum sem Samfylkingin gerir til næstu ríkisstjórnar – sem við bjóðum okkur fram til að leiða. Þannig er þetta eins konar verklýsing fyrir nýja ríkisstjórn. Grundvallarkröfur í mikilvægum málaflokkum og aðgerðir til árangurs svo hægt verði að ná settu marki á tveimur kjörtímabilum.

Í fyrsta lagi: Krafa um framfarir í orku- og samgöngumálum – þar sem við setjum fram töluleg markmiðum um orkuöflun til ársins 2035 og fjárfestingar í samgönguinnviðum. Í öðru lagi: Krafa um skynsemi í auðlindastefnu – með almennum auðlindagjöldum frá fyrsta kjörtímabili, sem renni til nærsamfélags og þjóðar. Og í þriðja lagi: Krafa um íslensk kjör og atvinnustefnu fyrir Ísland – með áherslu á að auka framleiðni í hagkerfinu og að taka fast á félagslegum undirboðum á vinnumarkaði.

Við ákváðum að kynna þetta útspil fyrst fyrir flokksstjórninni hérna á Laugarbakka. Og í næstu viku munum við kynna Kröfu um árangur í atvinnu- og samgöngumálum í fjölmiðlum og taka tillögur okkar aftur út til almennings. Ég hlakka til og vona að sem flest ykkar muni leggja okkur lið í því verkefni að kynna útspilið á næstu vikum. Ég er mjög ánægð með útkomuna og stýrihópinn: Örnu Láru, Kristján Þórð, Möggu Kristmanns og Stefán Þór – takk aftur fyrir ykkar vinnu! Gefum þeim gott klapp.

Þetta er vaxtarplan sem gengur út á að lyfta innviðum Íslands upp um flokk á næstu 10 árum, til að auka öryggi og efla atvinnulíf víðs vegar um landið. Þannig viljum við styrkja lífæðar samfélagsins – grunninnviðina sem flest annað byggir á, með beinum eða óbeinum hætti, og sem stjórnvöld bera ábyrgð á að viðhalda og byggja upp. 

Þar hefur núverandi ríkisstjórn skilað svo gott sem auðu, sem kristallast svolítið í Stóra núllinu; framkvæmdastoppinu frá 2017 þar sem framkvæmdir hafa hafist við 0 jarðgöng og 0 nýjar virkjanir yfir 10 MW – hvort sem litið er til virkjana sem nýta vatnsafl, jarðvarma, vind eða aðra orkugjafa. Ekki mikill árangur hjá ríkisstjórn sem vildi kenna sig við innviði!

En Samfylkingin hefur einbeittan vilja til verklegra framkvæmda. Og við höfum ákveðið að vera tilbúin til framkvæmda frá fyrsta degi í nýrri ríkisstjórn. Því að þjóðin gerir kröfu um árangur – sem við erum staðráðin í að standa undir.

Ég vil staldra aðeins við þetta, kæru félagar. Því uppbygging gallharðra innviða, vilji til verklegra framkvæmda – þetta eru risastór réttlætismál. Við höfum rætt við fjöldan allan af barnafólki á ferðum okkar um landið sem láta ástand vega koma í veg fyrir að börn þeirra sæki íþróttir, afþreyingu – sums staðar jafnvel skóla. Fólk, sérstaklega, konur veigrar sér við því að sækja atvinnutækifæri út fyrir byggðalagið því það treystir ekki innviðum landsins til að skila sér öruggu heim.

Félagar, þetta er jafnréttismál, réttlætismál að laga innviði landsins – auk þeirra gífurlegra tækifæra til verðmætasköpunar sem við verðum af því að sitja föst í umferð á höfuðborgarsvæðinu eða með því að koma í veg fyrir atvinnuuppbyggingu í hinu dreifðari byggðum. Þetta er risastórt mál og þetta gengur ekki lengur.

Með skynsamlegri og réttlátri auðlindastefnu viljum við síðan skapa sterkan ramma fyrir vöxt og verðmætasköpun um land allt. En þar hefur núverandi ríkisstjórn gjörsamlega brugðist og ekkert gert nema að skipa nefndir – í sumum tilvikum mjög stórar nefndir – en árangursleysið er algjört.

Og varðandi efnahagsstefnuna í heild: Þá hefur hagvöxtur á mann verið minni á Íslandi frá árinu 2017 en gengur og gerist á Norðurlöndum og í Evrópu, þrátt fyrir að hér hafi hagkerfið vaxið hraðar heilt yfir. Þetta skýrist af því að hér hefur hagvöxturinn verið keyrður áfram af vexti í vinnuaflsfrekum atvinnugreinum. Og samhliða því hefur orðið mikil fólksfjölgun – þar sem fjöldi innflytjenda hefur tvöfaldast á 7 árum – án þess að nauðsynlegir innviðir og grunnþjónusta hafi haldið í við þá þróun. Þetta er alvarleg staða – sem núverandi ríkisstjórn talar sjaldan um, þrátt fyrir mikinn áhuga á útlendingamálum. 

Svona er þróunin þegar stefnan er engin. Lífskjör okkar á Íslandi byggja á góðum og vel launuðum störfum, atvinnugreinum með háa framleiðni og sterku velferðarkerfi. Og þess vegna ættu stjórnvöld að hafa stefnu um það hvers konar atvinnulíf byggist upp á Íslandi til að standa undir íslenskum kjörum og velferð. 

Við boðum slíka stefnu í útspilinu sem kynnt var fyrr í dag.

Í staðinn hefur bara verið keyrt áfram án tillit til aðstæðna, innviða, samfélagsins, fólksins sem vinnur vinnuna. Höfum það á hreinu kæra flokksstjórn að þó Samfylkingin skilji mikilvægi verðmætasköpunar í atvinnulífinu og hagvaxtar til að standa undir nútímakröfum velferðarsamfélags þá þýðir það ekki að við styðjum vöxt á hvaða forsendum sem er. Við styðjum ekki vöxt sem gengur gegn samfélagssáttmálanum okkar – vöxt sem felur í sér að ala hér á tvískiptu samfélagi þeirra sem þjóna og þeirra sem kaupa þjónustuna, tvískiptu samfélagi sem felur í sér ójöfn valdahlutföll því fólk getur ekki tjáð sig í íslensku samfélagi, getur ekki tekið þátt í félagsstarfi, læðist meðfram veggja án þess að eftir því sé tekið. 

Hér ber okkur að staldra við: Allir sem hér búa eiga að vera jafngildir þátttakendur í okkar samfélagi. Það eru engar styttri leiðir til að styrkja hagkerfi eða samfélög – hagvöxtur síðustu ára hefur verið innviðafrekur, skapað víða ofþenslu og ójafnvægi. En hann hefur líka vakið okkur til umhugsunar um gildin okkar, hvað það þýðir að vera hluti af íslensku samfélagi og hvernig við viljum sjá það þróast.

Hagvöxtur síðustu ára hefur verið of dýru verði keyptur. Of dýru verði keyptur hvað varðar álag á innviði, en það sem mikilvægara er of dýru verði keyptur hvað varðar áhrif á samfélagsgerð okkar – fleygurinn sem er að skapast á milli fólks eftir því hvar það starfar og hvaðan það kemur hefur stækkað.  Svona er þróunin þegar atvinnustefnan er engin. Velferðarstefnan er engin og ágreiningur er um hvað gerir gott samfélag meðal þeirra sem stjórna – þegar fólk er ósamstillt við stjórn landsins. 

III.
Kæru félagar. Eftir umfangsmikla yfirferð í atvinnu- og samgöngumálum þar sem við kynnum okkar áherslur á næstu tveimur kjörtímabilum, hvar við sjáum tækifæri til frekari verðmætasköpunar og með hvaða hætti stjórnvöld eiga að horfa til atvinnumála í landinu er því sjálfsagt framhald að snúa okkur að húsnæðis- og kjaramálunum.

Þetta er beint framhald af því sem ég talaði um rétt í þessu: tækifæri, aðstöðu, jafnrétti og tök á því að taka þátt í íslensku samfélagi. Það er ekki nóg að búa bara til atvinnu, vitna hér bara til þess að ekkert atvinnuleysi sé að finna á Íslandi – þegar við öll vitum að hér hefur þurft að sækja utan landssteinana fólk til að hjálpa okkur að byggja upp landið – fólk þarf að búa einhvers staðar, mikil fólksfjölgun og hæg húsnæðisuppbygging fer illa saman. 

Og hækkandi húsnæðisverð þrýstir á laun, og hefur víða skapað ef við tölum bara alveg hreint út: gífurlega örvæntingu meðal fólks. Húsnæðismál eru okkar hjartans mál kæru félagar. Og hér þarf að taka til hendinni – ósamstillt ríkisstjórn er búin að lofa sömu 1000 íbúðunum á síðustu árum – ég veit satt best að segja ekki hversu oft það slagorð hefur verið notað á blaðamannafundum ríkisstjórnarinnar. 

En vandinn er auðvitað sá, að skortur á atvinnustefnu, samsetning hagvaxtar sem þessi ríkisstjórn hefur ýtt undir, hefur orðið til þess að vandinn bara vindur upp á sig á húsnæðismarkaði. Þau komast aldrei fram fyrir vandann. 

Kæru félagar, ég vil koma aðeins inn á áherslur núverandi ríkisstjórnar í velferðarmálum og stöðuna á vinnumarkaði áður en ég kynni til leiks nýjan stýrihóp: Almennt hefur traust hefur verið lítið á stjórnmálum hér á landi og eflaust er það víðar vandamál en að mínu mati á það rætur sínar að rekja til þess að fólk þarna úti upplifir oft á tíðum að aðeins sé hálf sagan sögð. 

Almenningur veit nefnilega meira en oft er gengið út frá meðal þeirra sem stjórna. Hann skilur alveg samhengi hlutanna og áttar sig á því að þú færð ekki eitthvað fyrir ekki neitt.

Þess vegna var það ekki trúverðugt að halda því fram að hægt væri að ráðast í kerfisbreytingar á velferðarkerfinu í tengslum við kjarasamninga án þess að alvöru pólitísk ákvörðun um fjármögnun ætti sér stað. Sérstaklega var það ekki trúverðugt þegar því var haldið fram ítrekað fyrir jól við vinnslu fjárlaga fyrir yfirstandandi ár að ekkert svigrúm væri til að styrkja kerfin en nú er það svigrúm skyndilega til staðar, að því er virðist án neinna beinna aðgerða, ákvarðana um niðurskurð né tekjuákvarðana í áætlunum stjórnvalda.

Samfylkingin hefur ítrekað lagt fram tillögur við fjárlög sem fela í sér styrkingu á tilfærslukerfunum okkar; barna-, húsnæðis- og vaxtabætur.

Hugmyndin er einföld: Að fylgja fordæmi nágrannaþjóða okkar á Norðurlöndum þar sem þríhliða samstarf ríkis, vinnumarkaðar og atvinnurekanda hefur orðið til þess að traust í kjarasamningsviðræðum hefur verið meira en hér vegna þess að launþegar geta treyst á að ef efnahagsaðstæður breytast muni velferðarkerfið grípa fólk betur og bæta kjör þess svo ekki þurfi að koma til meiri launahækkana. Þetta styrkir líka stöðu fyrirtækja.

Þetta er góð efnahagsstjórn. Þetta er góð pólitík. Þetta er pólitík jafnaðarfólks og þetta er pólitík Samfylkingarinnar. En þessi pólitík felur í sér að þú verður að leggja fram allan pakkann. Þú getur ekki bara valið það sem er vinsælt á útgjaldahliðinni. Það þarf að fjármagna slíkar langvarandi breytingar á velferðarkerfinu með alvöru aðgerðum.

Við höfum sýnt á spilin í auðlindamálum – þar sem við viljum skapa fyrirsjáanleika, en jafnframt leita leiða til að nýta auðlindirnar í þágu þjóðar, til að standa undir velferðinni. Horfa til Norðmanna sem tala um „ríka hefð“ fyrir því að verðmæti af sameiginlegum náttúruauðlindum nýtist samfélaginu í heild – hjálpi okkur að byggja hér upp gott samfélag.

Og við munum horfa til annarrar fjármögnunar, réttlátrar fjármögnunar, í vinnunni um húsnæðis- og kjaramál.

Við jafnaðarfólk vitum að það er ekki hægt að reka hér velferðarsamfélag með því að krukka í fjárlögum hvers árs með kroppi hér og þar – í stöðugu viðbragði við stöðunni á vinnumarkaði. 

Kæru félagar. Núverandi ríkisstjórn fjármagnar sínar viðbragðsaðgerðir í kjarasamningum með frestun á kjarabótum fyrir öryrkja – fann til 10 milljarða króna á næsta ári til að loka gatinu sem myndaðist í fjárhag ríkissjóðs því þau höfðu að sjálfsögðu ekki gert ráð fyrir því að styrkja félagslegu kerfin okkar – þau gripu ósamstillt til aðgerða, án stefnu, án framhalds, án framtíðarsýnar.

Það þarf að mæta til leiks með heildstæða áætlun – styrkingu barnabótakerfis, húsnæðiskerfis, örorkukerfis, almannatrygginga. Þetta eru risastórir málaflokkar já, og verðum að búta verkefnið niður, mæta með gerlegar tillögur, sem við getum skilað af okkur – svo við stöndum undir væntingum. Og völdum ekki vonbrigðum. Við þurfum að leggja öll spilin á borðið.

En ég er bjartsýn fyrir þessa vinnu, því þetta eru málaflokkar jafnaðarfólks. Og við höfum einsett okkur í þeirri vinnu sem skipulögð hefur verið að skoða stóru málin, skorast ekki undan ábyrgð þar.

Kæru félagar! Við höfum fengið öflugan hóp af fólki til að sitja í næsta stýrihóp Samfylkingarinnar um húsnæðis- og kjaramál, þriðja hópnum sem skilar af sér í haust fyrir landsfund:
- Jóhann Páll Jóhannsson þingmaður Samfylkingarinnar og fulltrúi okkar í velferðarnefnd mun stýra vinnunni, 

- og með honum verða Hjördís Þóra Sigurþórsdóttir formaður Afls-starfsgreinafélags á Austurlandi sem kemur með mikilvæga reynslu úr verkalýðsbaráttunni inn í vinnuna, 

- Kolbeinn H Stefánsson dósent við félagsráðagjafadeild Háskóla Íslands sem hefur helgað sig rannsóknum á ójöfnuði í íslensku samfélagi, ritað fjölda greina um styrkingu velferðarkerfisins og kemur með mikla þekkingu á útfærslu velferðaraðgerða inn í hópinn. 

- Og Hildur Rós Guðbjargardóttir, bæjarfulltrúi okkar í Hafnarfirði og formaður Kvennahreyfingarinnar – ötul baráttukona fyrir jafnaðarstefnuna.

Hópurinn er að taka á stóru viðfangsefni. Málum sem snúa að virðingu fyrir fólki, rétti fólks til að lifa góðu lífi. Frelsi frá fjárhagsáhyggjum.  Málum sem stýra hér efnahagslífinu í raun. Ríkisstjórn sem hefur tryggt stöðugleika í húsnæðis- og kjaramálum hefur tryggt efnahagslegan stöðugleika. Og viðhaldið góðu samfélagi.

IV.
Kæra flokksstjórn.  Ég nefndi hér í upphafi mikilvægi þess að ganga sameinuð til verka. Það er öllum ljóst að stærsta vandamál núverandi stjórnarfars er óreiða, ósamstíga armar án skýrrar sýnar. Við ætlum ekki í slíka ríkisstjórn.

Við höfum á undanförnum mánuðum í raun verið í þjálfunarbúðum fyrir mikilvægasta verkefnið sem framundan er – það er eitt að mælast vel í skoðanakönnunum, annað að skila þeim mælingum í hús á kjördag og annað –í raun allt annað – að vera tilbúin til verka, taka samstillt við stjórn landsins ef þjóðin treystir okkur fyrir því verkefni. 

Við verðum ekki ein í ríkisstjórn ef við hljótum umboðið, sama hversu vel við mælumst þessa dagana. Og við vitum að til að ná árangri í næstu ríkisstjórn, þurfum við að vera skýr á því hvar við drögum línu í sandinn og hvar við getum gefið eftir. Við þurfum að vinna saman og vinna með öðrum flokkum – vera öguð og kunna að ganga í takt. 

Því það þarf kraft á móti valdi.  Það þarf fylkingu fólks á móti þeim sterku öflum sem hafa verið ráðandi við stjórn landsins alltof lengi. Við erum að safna liði á þessum ferðum í kringum landið. 

Og við komum saman hér í dag til að stilla okkur saman svo við getum verið samstillt á fyrsta kjörtímabili – svo við getum skilað verkunum af okkur – ég hef sagt það áður og segi það hér; að allt sem við gerum núna snýst um að tryggja endurkjör eftir næsta kjörtímabil. Því við vitum vel að það þarf að a.m.k. tvö kjörtímabil – það þarf áratug – til að snúa við stjórnarfari síðasta áratugs.

Þess vegna verðum við að vera þolinmóð, skipulögð, öguð og samstillt – sýna fólkinu í landinu að við getum unnið samkvæmt áætlun. Það höfum við gert í málefnavinnunni hingað til, í þinginu – mætt, hlustað, unnið og skilað af okkur skýru plani. Með krafti, með fylkingu fólks.

Kæru félagar. Á þessu ári er Reykjavíkurlistinn 30 ára. Munum sigurinn sem honum fylgdi – kraftur á móti valdi, á móti þaulsetnu valdi. Þegar fjórir flokkar samstilltu sig og mynduðu skýran valkost til að vinna. Í stað þess að vera í innri átökum sín á milli. Á þessum grunni var breiðfylking sköpuð – og þvílíkar framfarir sem sú samstaða skilaði sér!

Við höfum verið hérna áður. Og við þurfum að skapa þennan valkost aftur á stærri skala. Þess vegna höfum við verið að vinna svona.

Félagar, flokksstjórn. Það er mikið í húfi. Fólkið í landinu er að horfa til okkar. Væntingarnar eru miklar, væntingar sem við viljum og verðum að standa undir, kæru félagar. Við megum ekki bregðast þessu fólki núna. Það er bara of mikið í húfi – fyrir of marga; of langur tími af of litlum árangri í íslenskum stjórnmálum.

Þjóðin gerir kröfu um árangur – sem við erum staðráðin í að standa undir. Höldum áfram, sameinuð, fyrir fólkið í landinu. Takk!

Ræða Kristrúnar Frostadóttur á flokksstjórnarfundi Samfylkingarinnar 20. apríl 2024 á Hótel Laugarbakka.

Ræða Kristrúnar: „Krafa um árangur“

Þær eru mættar til leiks fyrir löngu og búnar tikka í öll boxin; berjast fyrir kosningarétti, ná sér í réttu menntunina og háskólagráðurnar, taka slaginn fyrir launajafnrétti og eðlilegum framgangi í vinnunni; sækja um toppstöðurnar og hafa fyrir því að kæra þegar vanhæfir karlar voru teknir fram fyrir þær. Á Íslandi bera konur uppi velferðarþjónustuna og menntakerfið. Án framlags þeirra á vinnumarkaði mundi samfélagið hrynja á innan við viku. Samt búa konur enn við kerfislægt misrétti, fá lægra kaup þannig að ævitekjur þeirra eru að meðaltali 20% lægri en ævitekjur karla. 

Konurnar hafa líka opnað öll óþægilegu málin sem lágu öldum saman í þagnargildi: sifjaspell, nauðganir og heimilisofbeldi. Konur hafa alla tíð verið í forystu í barnavernd. Þær gengu í lið með baráttu hinsegin fólks réttindum sínum áður en karlar treystu sér almennt til þess.

Konur eru almennt sýnilegar í hinu opinbera rými en fá enn ekki það pláss sem þær eiga sama rétt á og karlar, meðal annars í fjölmiðlum og viðskiptalífinu. Enn má finna vel fyrir feðraveldinu á ólíklegustu stöðum. Það virðist til dæmis vera í fullu fjöri innan íþróttahreyfingarinnar.

Nýjustu tölur um hlutdeild karla í heimilisstörfum sýna óboðlega stöðu alveg sérstaklega í gagnkynhneigðum samböndum. Konur standa allar vaktir alltaf. Þær bera hugrænu byrðina af heimilisskipulaginu, minnislistunum og yfirsýn yfir flóknar stundaskrár barnanna. Körlunum finnst þér sinna þessu giska vel en niðurstöður rannsókna sýna annan veruleika: 60% kvenna sér um eldamennskuna og skúra gólfin. 75% kvenna sjá um þvottinn og tiltektina á heimilinu.

Fræðikonurnar Annadís Greta Rúdólfsdóttir og Auður Magndís Auðardóttir hafa rannsakað líðan mæðra í samfélaginu. Niðurstöður þeirra eru sláandi. Konur finna til samviskubits og skammar yfir því að sinna börnum og ástvinum ekki nógu vel. Þær hafa líka áhyggjur fyrir hönd maka sinna! Annadís og Auður hafa nefnt þetta fyrirbæri mammviskubit og mömmuskömm. Samt eru mæður alltaf að og rannsóknir eins og sú sem vitnað var til hér að ofan sýna að álagið á þeim er yfirgengilegt. 

Konur eru sem sagt með hausinn fullan að skipulagi og minnislistum. Karlarnir, sem telja sig í góðum málum, eru að mestu leyti úti á túni en ekki inni að skúra gólfin. Svo virðist sem ýmsir telji konur betri uppalendur, þeim sé eðlislægt að þrífa betur, kaupa jólagjafir og barnaföt, skipuleggja sumarfrí. Karlar geta þetta allt. Þeir þurfa bara að gera það. Og konur verða að henda nagandi mammvisktubitinu á haugana. 

SffR boðar til félagafundar laugardaginn 18. nóvember kl. 11:00, þá verða kosnir fulltrúar í Fulltrúaráð Samfylkingarfélaganna í Reykjavík, en aðalfundur Fulltrúaráðsins verður haldinn 30. nóvember kl. 17:15. Jóhann Páll Jóhannsson þingmaður okkar í Reykjavík mun vera gestur á fundinum 18. nóv.  


Félagafundur Samfylkingarfélagsins í Reykjavík 

Aðalfundur kjördæmisráðs Samfylkingarinnar í NA-kjördæmi verður haldinn í Sunnuhíð 12 á Akureyri kl, 14:00 laugardaginn 4. nóvember 2023.

Á dagskrá verða hefðbundin mál á aðalfundi:

Ákvörðun um árleg gjöld aðildarfélaganna

Kjör fulltrúa í flokksstjórn og í verkalýðsmálaráð

Tillögur um breytingar á lögum skal senda stjórn kjördæmisráðsins ekki seinna en viku fyrir aðalfund.

Hvert aðildarfélag á rétt á einum atkvæðisbærum fulltrúa á aðalfund kjördæmisráðsins fyrir hverja 10 félagsmenn, auk formanns,
en aðalfundur er opinn öllum félögum í kjördæminu.

Stjórn kjördæmisráðs í NA-kjördæmi

Þá er komið að fyrsta opna húsinu á þessu hausti, næsta laugardag þann 7. október. kl. 11:00 - 13:00 í Þverholtinu. 

Anna Sigríður bæjarfulltrúi og fulltrúar Samfylkingarinnar í nefndum munu fara yfir helstu mál sem eru til umfjöllunar hjá meirihlutanum á vettvangi bæjarstjórnar og nefnda, svara spurningum og spjalla við gesti.

Léttur hádegisverður verður í boði. Hlökkum til að hitta ykkur sem flest.

Við viljum tala skýrt og gefa kjósendum tækifæri til að kynna sér forgangsröðun Samfylkingarinnar í mikilvægum málaflokkum. Áhersluatriðin byggja að sjálfsögðu á traustum grunni jafnaðarstefnunnar en í þeim felst loforð um hvaða verkefni við viljum setja í forgang á næstu kjörtímabilum. 

Gott og greitt aðgengi að nauðsynlegri heilbrigðisþjónustu er lykillinn að bættri lýðheilsu. Þess vegna er það höfuðmarkmið okkar að innan áratugar hafi öll sem hér búa heimilislækni eða skilgreint teymi sem hægt er að leita til á næstu heilsugæslustöð. Á fyrsta kjörtímabilinu viljum við setja 60 ára og eldri og langveika í forgang. 

Þessi sjálfsagða aðgerð mun skila sér í öruggum og greiðum samskiptum borgaranna við heilsugæsluna, sem alltaf á að vera fyrsti viðkomustaður okkar í heilbrigðiskerfinu. Aðeins helmingur fólks á Íslandi hefur fastan heimilislækni en sambærilegt hlutfall í Noregi er 95%. Rannsóknir sýna að þau sem ekki hafa heimilislækni eru 30% líklegri til að þarfnast innlagnar á sjúkrahús. Varla þarf að taka fram hversu miklu máli það skiptir að veita rétta heilbrigðisþjónustu á réttum stað í kerfinu út frá sjónarmiðum hagkvæmni og tímasparnaðar.

Þjónustu við aldraða er annar lykilþáttur í tillögum Samfylkingarinnar. Mikill skortur er á hjúkrunarrýmum og fjármagn til heimahjúkrunar hefur haldist óbreytt sem hlutfall af landsframleiðslu frá árinu 2009. Hér bíða okkar brýn verkefni sem ríkisstjórnir síðustu tíu ára hafa hreinlega ekki ráðið við þótt öll séum við væntanlega meðvituð um hækkandi lífaldur þjóðarinnar. 

Við viljum að sjálfsögðu að fólki um allt land sé tryggt öruggt aðgengi að heilbrigðisþjónustunni í heimabyggð. En það þarf líka að styrkja sjúkraflutninga og verja hærri upphæðum til að niðurgreiða ferðakostnað þeirra sem þurfa að sækja þjónustu fjarri heimabyggð. Það segir sig sjálft að fjölskyldur geta ekki tekið á sig ítrekað vinnu- og tekjutap til dæmis vegna langvinnra veikinda. 

Allir hlutar heilbrigðiskerfisins þurfa að vinna vel saman, allt frá heilsugæslu til bráðaþjónustu. Samfylkingin teflir fram skýrri heildarsýn á velferðarsamfélagið og hefur hugrekki til að segja við kjósendur að verja þurfi stærra hlutfalli af vergri landsframleiðslu til heilbrigðis- og öldrunarþjónustu. Við viljum hækka hlutfallið um 1 til 1,5% á átta árum. Það er eðlileg hækkun sem skilar betri þjónustu og bættri heilsu. Þetta gerum við án þess að hækka skatta á venjulegt launafólk en með því að draga úr misræmi skattlagningar fjármagns- og launatekna og tryggja að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda okkar nýtist í þágu alls samfélagsins.

Greinin birtist í Morgunblaðinu sunnudaginn 8. okt. 2023.  

Samfylkingin kynnti á dögunum fimm þjóðarmarkmið í heilbrigðis- og öldrunarþjónustu. 

Samfylkingin í Árborg og nágrenni stendur fyrir opnum fundum í Samfylkingarsalnum að Eyravegi 15 á Selfossi kl 11:00 annan hvern laugardag fram að jólafríi. 

Næsta laugardagskaffi Samfylkingarinnar verður laugardag 21. október kl. 11:00.

Rædd verður vinna að aðgerðaáætlun Samfylkingarinnar um Vaxtarplan fyrir Ísland, sem kynnt var á fundi flokksstjórnar á Akureyri. Einnig förum við yfir stefnumótun og starfsáætlun okkar á næstu vikum.

Kaffi og meðlæti.
Fundirnir eru öllum opnir og félagsfólk er hvatt til að taka virkan þátt.

Milljón manns hefur verið gert að rýma norðurhluta Gaza svo að Ísraelsher geti gengið á milli bols og höfuðs á hryðjuverkamönnum Hamas. 

Vígamenn Hamas frömdu skelfileg hryðjuverk innan landamæra Ísraels 7. október sl. Árás sem á engan sinn líka í sögu Ísraelsríkis; fjöldamorð voru framin og fólk tekið í gíslingu. Engum var eirt, hvorki börnum né gamalmennum. Manni rennur kalt vatn á milli skinns og hörunds við að heyra lýsingar á voðaverkunum. Ekkert getur afsakað þau. 

Íbúar Gaza eru rúmlega 2 milljónir talsins. Tæplega helmingur þeirra er börn og ungmenni yngri en 19 ára. Þau þekkja lítið annað en skort og fátækt, ofbeldi og loftárásir. Nú eru þau lögð á flótta og enginn veit hvar eigi að hýsa þau eða hver ætli að gefa þeim að borða. Það er ekkert minna en katastrófa sem minnir óþægilega mikið á Nakba, flótta Palestínumanna frá heimkynnum sínum árið 1947. 

Smáríkið Ísland lék lykilhlutverk á fundi Sameinuðu þjóðanna 1948 þegar uppskipting Palestínu og Ísraels var ákveðin. Ísland var einnig fyrsta vestræna lýðræðisríkið sem viðurkenndi sjálfstæði og fullveldi Palestínu með samþykkt Alþingið árið 2011. Við berum því bæði pólitíska og siðferðilega ábyrgð gagnvart Ísrael og Palestínu. 

Ísrael og Gaza hafa verið í klóm pólitískra öfgaafla um langt skeið. Benjamín Netanyahu leiðir ríkisstjórn í Ísrael sem er samansafn hægri öfgamanna sem reiðir sig á stuðning bókstafstrúaðra gyðinga. Það fólk hefur lítinn sem engan áhuga á því að styðja tveggja ríkja lausnina en hefur einbeitt sér að því að gefa ofbeldisfullu landránsfólki lausan tauminn, auk þess að grafa undan réttarríkinu með fyrirætlunum um veikingu dómstóla. Sem betur fer hefur almenningur í Ísrael mótmælt þeim áformum með aðdáunarverðum þrótti á liðnu ári. Hamas eru systursamtök Hezbollah í Líbanon og njóta hernaðarstuðnings og velþóknunar klerkaveldisins í Íran. Kosningar hafa ekki verið haldnar á heimastjórnarsvæðum Palestínu frá árinu 2006. 

Lýðræði og friði stafar mikil hætta af öfgahreyfingum sem þessum og ég fullyrði að þær þjóna ekki sameiginlegum hagsmunum þess fólks sem byggir Ísrael og Palestínu. 

Samfylkingin fordæmir stríðsglæpi Hamas og Ísraelshers og skorar á ríkisstjórn Íslands að beita sér fyrir því á alþjóðlegum vettvangi að tryggja nauðsynlega mannúðaraðstoð til almennra borgara, tafarlaust vopnahlé og að þrýst verði á Ísrael að fylgja alþjóðalögum og binda enda á aðskilnaðarstefnu undanfarinna áratuga. Öfgar og illska með tilheyrandi grimmd og blóðsúthellingum leysa engan vanda og stuðla sannarlega ekki að friði.

Greinin birtist í Morgnblaðinu 17. október 2023. 

Þegar þessi orð eru rituð er allsherjarinnrás Ísraelshers á Gaza ströndina yfirvofandi. 

Það ríkir ófremdarástand í fangelsismálum hér á landi. Ástand sem OPCAT-eftirlit umboðsmanns Alþingis með stöðum þar sem frelsissviptir dvelja ber vitni um ásamt stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar á Fangelsismálastofnun. Niðurstöðurnar eru sláandi. Þetta ástand er á ábyrgð stjórnvalda, þeirra ríkisstjórna sem setið hafa undanfarin tíu ár, en allan þann tíma hefur Sjálfstæðisflokkurinn farið með dómsmálaráðuneytið. Ítrekaðar ábendingar umboðsmanns, Afstöðu, Fangavarðafélagsins, Rótarinnar og aðstandenda fanga virðast lítil áhrif hafa á ráðherrana sem ábyrgð bera á fullnustukerfinu.
 
 Við blasir vanfjármögnun og vanræksla. Róður Fangelsismálastofnunar er þungur en segja má að fjárskortur stofnunarinnar hafi keðjuverkandi áhrif. Ástandið á Litla-Hrauni er til skammar og engum bjóðandi. Að telja aðbúnað fanga þar stuðla að betrun og mannrækt eru í besta falli öfugmæli. Aðstaðan sem veitt er til fjölskylduheimsókna er dapurlegur vitnisburður um hvað við teljum börnum bjóðandi.
 
 Endurbóta- og viðhaldsþörf fangelsa er mikil. Húsnæði Litla-Hrauns er hálfónýtt en stærsta byggingin þar er talin það illa farin að það ógni heilsu fanga og starfsfólks. Starfsemin þar uppfyllir aðeins að hluta nútímakröfur sem gerðar eru um öryggi og endurhæfingu í fangelsum, sem gerir það að verkum að ofbeldis- og fíkniefnamál eru viðvarandi vandamál. Menntun og starfsþjálfun fangavarða er brotakennd.
 
 Undirmönnun er á flestum sviðum Fangelsismálastofnunar sem leiðir til þess að ekki er fullnýting á afplánunarrýmum. Það vantar 18 ársverk fangavarða og 10 sérfræðinga til að uppfylla öryggiskröfur og aðrar kröfur um aðbúnað fanga. Illa gengur að stytta boðunarlista og er því nokkuð um að dómar fyrnist þar sem of langt líður á milli dóms og afplánunar. Ofbeldisdómar fyrnast. Það er þannig ekki unnt að treysta því að niðurstöðum dómstóla landsins um afplánun sé í raun fylgt eftir.
 
 Staða kvenna í fangelsum er ólíðandi. Ekki eru til sérstök vistunarúrræði fyrir konur og er konum sem ekki komast að í opnu úrræði gert að afplána dóma sína í öryggisfangelsi sem ekki er hannað til langrar fangavistar. Þetta er vafasöm framkvæmd enda hafa þær fæstar framið alvarleg ofbeldisbrot. Þær hafa skertara aðgengi að störfum, virkni og endurhæfingu en karlkyns fangar.  Umboðsmaður Alþingis fjallaði um aðbúnað aðstæður kvenna í fangelsum í skýrslu sumarið 2023.   
 
 Við afgreiðslu fjárlagafrumvarpsins lagði Samfylkingin til að fjárlaganefnd gerði þverpólitíska tillögu um nauðsynlega fjármögnun úrbóta í fangelsismálum. Stjórnarflokkarnir studdu það ekki. Það vekur furðu í ljósi stöðunnar en er vissulega tímanna tákn og segir sögu af erindisleysi ríkisstjórnarinnar.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 13. janúar 2024. 

Leit um „��"

2915 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „������������������������������������������������������������"

2915 niðurstöður fundust við leit að „������������������������������������������������������������"