Góðir landsmenn.
Á hægri fæti innskeifur en útskeifur á vinstri
eftir þekktu mynstri.
Hlaut að ganga í hringi,
hafnaði á þingi.

Svona yrkir Þórarinn Eldjárn og gerir létt grín að meintum hringlandahætti þingmanna þar sem efndir fylgja ekki alltaf orðum. Mér finnst vísan að minnsta kosti eiga vel við ríkisstjórnina sem kemst hvorki áfram né afturábak. Það er kannski skiljanlegt. Þegar búið er að taka ágreiningsmál á milli stjórnarflokkanna út af borðinu er fátt eftir nema vellíðan sem valdastólar gefa. Þá fer pólitíkina að vanta í pólitíkina.

Sannleikurinn er sá, kæru landsmenn, að það ríkir megn óánægja með sitjandi ríkisstjórn: Heilbrigðisþjónustan líður fyrir úrræðaleysi stjórnvalda og mönnunarvandinn þar er óleystur. Samningar við sérgreinalækna hafa verið lausir í fjögur og hálft ár og fólkið sem þarf á þjónustu þeirra að halda greiðir háar upphæðir úr eigin vasa og þau efnaminni fresta því að fara til læknis. Almannatryggingar eldra fólks og öryrkja hafa dregist enn frekar aftur úr lágmarkslaunum og lífeyrisréttindi rýrna. Ríkisstjórnin dregur lappirnar við uppbyggingu félagslegs húsnæðis og lætur eins og vöxtur ferðaþjónustunnar valdi ekki álagi á innviði og húsnæðismarkað.

Það er aðkallandi að bæta kjör og styrkja stöðu ungs fólks og barnafjölskyldna. Ójöfnuð sem birtist í óréttlátri skattastefnu og aukinni gjaldtöku í heilbrigðiskerfinu þarf að stöðva strax. Það verður að jafna leikinn.

Grunur hefur vaknað um vond vinnubrögð við sölu ríkiseigna og sala hluta í Íslandsbanka til útvalinna er tortryggð. Ríkisstjórnin færir eignir og auðlindir þjóðarinnar á silfurfati á afslætti til fámenns hóps auðmanna.

Sjálfvirknivæðing færist stöðugt í aukana og mun leiða til mikilla breytinga á vinnumarkaði en ríkisstjórnin grípur ekki til aðgerða til að undirbúa þær stórfelldu þjóðfélagsbreytingar.

Ógnin sem stafar að loftslagsbreytingum af mannavöldum er raunveruleg og nánast áþreifanleg en ríkisstjórnin grípur ekki til aðgerða þar sem skipta máli.

Í þessum brýnu úrlausnarmálum er ríkisstjórnin aðgerðalaus. Ég kalla eftir stefnu í þessum efnum og aðgerðaráætlunum þar sem velferð almennings er höfð að leiðarljósi og tryggt að kostnaður falli ekki á herðar tekjulægri hópa eða íbúa í dreifðum byggðum, umfram aðra.

Endurskoðun laga um stjórn fiskveiða og laganna um eftirlit og heimildir Fiskistofu stendur yfir. Betri lög verða að vinna gegn samþjöppun í sjávarútvegi, gera nýliðun í greininni mögulega og hámarka arð þjóðarinnar af auðlindinni.

Samfylkingin vill réttlátari skiptingu arðsins sem auðlindir okkar gefa. Við viljum líka að þjóðin fái að kjósa um áframhald viðræðna við Evrópusambandið og ef jákvæð niðurstaða fæst, taka upp stöðugri og ódýrari gjaldmiðil en íslensku krónuna.

Það er stundum sagt að það að breyta kerfum sé eins og að flytja kirkjugarð – að ekki megi búast við hjálp frá þeim sem þar eru fyrir. En við þurfum ekki og eigum ekki að gera allt á forsendum þeirra fáu sem hagnast á að viðhalda óbreyttum kerfum.

Ágætu landsmenn. Víða í Evrópu líkt og hér heima er kynnt undir tortryggni í garð innflytjenda og flóttamanna og búinn til andstæðingur úr öllum þeim sem þykja skera sig úr, hvort sem er á grundvelli trúarbragða, uppruna eða litarháttar. Andrúmsloftið að þessu leyti er farið að minna á öfga fasismans sem kynnti ófriðarbálið á fjórða áratug 20.aldar. Friðelskandi þjóð á alltaf að beita sér gegn slíkri þróun. Umburðarlyndi, samkennd og jöfnuður er afl friðar.

Ef við sem erum á þingi göngum bara í hringi breytist ekkert.

Baráttan fyrir mannréttindum og gegn misskiptingu auðs og misbeitingu valds, baráttan fyrir bættum kjörum lágtekjufólks ásamt menntun og velferð fyrir alla íbúa þessa lands, er í mínum huga ein og sama baráttan. Barátta jafnaðarmanna fyrir betra samfélagi.

Góðar stundir.

Ræða Oddnýjar í eldhúsdagsumræðum á Alþingi 7. júní 2023.

Ræða Oddnýjar: „Barátta jafnaðarmanna fyrir betra samfélagi“

Bæjarmálafundur verður haldinn í Sunnuhlíð kl. 20 í kvöld. Farið verður yfir stöðu mála í nefndum og efni næsta bæjarstjórnarfundar verður til umræðu en dagskrá hans má sjá hér fyrir neðan.

Öll velkomin! 

Þar gerðu stjórnarandstaðan lokatilraun til þess að færa orkukostinn Hvammsvirkjun í biðflokk áætlunarinnar ásamt Urriðafoss- og Holtavirkjun. Meiri hluti Vinstrigrænna, Framsóknar- og Sjálfstæðiflokks felldi breytingartillögu um að færslu Hvammsvirkjunar í biðflokk en lagði þó til að Holta- og Urriðafossvirkjanir færu í biðflokk. Það hefði verið borðleggjandi að láta kostina þrjá fylgjast að enda allir kostir í byggð. Í staðinn lagði meiri hlutinn í umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis það til að Hvammsvirkjun yrði höfð til hliðsjónar  við sérstaka úttekt á áhrifum framkvæmdanna þriggja í nærsamfélagi þeirra. Niðurstaða þeirrar skoðunar liggur enn ekki fyrir en hitt er alveg ljóst að áformaðar virkjanir í byggð hafa klofið samfélögin við Þjórsá í tvo áratugi. Í dag er reiðin og sorgin vegna Hvammsvirkjunar áþreifanleg.

Á dögunum bárust fréttir af því að sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps hefði samþykkt að veita Landsvirkjun framkvæmdaleyfi fyrir Hvammsvirkjun. Mun það hafa verið samþykkt með fjórum atkvæðum gegn einu. Sveitarstjórn Rangárþings ytra hefur enn ekki afgreitt framkvæmdaleyfi virkjunarinnar fyrir sitt leyti. Það hefur mátt skilja á sumum sveitarstjórnafulltrúum á svæðinu að fyrst kosturinn hafi verið afgreiddur í nýtingarflokk á Alþingi þá sé þeim nauðugur einn kostur að veita framkvæmdaleyfið. Það er fjarri öllum sanni og sveitarstjórnafólk veit auðvitað betur. Hver sveitarstjórn fer með skipulagsvaldið og leggur sjálfstætt mat á veitingu framkvæmdaleyfa. Þá hefur einnig heyrst að sveitarstjórnum finnist þær fá lítið fyrir sinn snúð þegar reist er virkjun í sveitarfélaginu. Á því sjónarmiði hef ég meiri skilning. Í fljótu bragði finn ég ekki annan beinan fjárhagslegan ávinning af Hvammsvirkjun í Skeiða- og Gnúpverjahreppi en rammasamning við Landsvirkjun sem skilaði hreppnum 70 milljónum króna árið 2008. Það getur varla talist mikill fjárhagslegur ávinningur.

Í ljósi sögu áforma um virkjanir í neðri Þjórsá er ekki nema von að fólk reki upp stór augu og spyrji réttilega í hvað orkan eigi að fara. Nýlega vakti Snæbjörn Guðmundsson jarðfræðingur athygli á því að orkusala til rafmyntagraftar væri jafnmikil þeirri orku sem seld er til allra heimila hér á landi og spurði hvort þau 90MW sem eiga að fást úr Hvammvirkjun verði seld til rafmyntagraftar. Það er eðlileg spurning sem stjórn og stjórnendur Landsvirkjunar þurfa að svara. Það skiptir nefnilega máli í hvers konar verkefni takmarkaðar náttúrulegar orkuauðlindir Íslands eru seldar.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 16. júní 2023.

Pistill þessi er ritaður réttu ári eftir að Alþingi afgreiddi þriðja áfanga áætlunar um vernd og orkunýtingu landssvæða, svokallaða rammaáætlun. 

Samtalið var hvort tveggja upplýsandi og yfirvegað og þakka ber Lífsvirðingu fyrir að setja viðkvæmt og vandmeðfarið mál á dagskrá. Á fundinum mátti heyra að margir hafa einlægan áhuga á því að ræða um dánaraðstoð, hvaða skilyrðum hún þurfi að lúta og hvort íslenskt samfélag sé reiðubúið að lögleiða hana.
 
 Rétt er að taka skýrt fram að Samfylkingin – jafnaðarflokkur Íslands hefur ekki mótað sér stefnu um dánaraðstoð og er því líklega á svipuðum stað og þorri landsmanna að eiga eftir að vega og meta kosti og galla þess að lögleiða hana. Ég tel brýnt að fram fari rökræða og skoðanaskipti á vettvangi stjórnmálanna og ekki síður meðal almennings um málið.
 
 Dánaraðstoð er sá verknaður að binda enda á líf sjúklings af ásetningi og að ósk hans. Nokkur ríki í Evrópu leyfa dánaraðstoð að uppfylltum ströngum skilyrðum. Holland hefur lögleitt dánaraðstoð sem læknar einir geta veitt og samkvæmt upplýsingum á vef Lífsvirðingar eru skilyrðin eftirfarandi:
 
  - Að læknirinn sé sannfærður um að ósk sjúklingsins sé sjálfviljug og vel ígrunduð,
  - að hann sé sannfærður um að þjáning sjúklingsins sé viðvarandi (ómeðhöndlanleg) og óbærileg,
  - hafi upplýst sjúklinginn um ástand hans og horfur,
  - og sjúklingurinn séu sannfærðir um að engin önnur skynsamleg úrræði séu í boði,
  - hafi ráðfært sig við a.m.k. einn annan, óháðan lækni, sem hefur vitjað sjúklingsins og veitt skriflegt álit sitt um skilyrðin,
  - gæti læknisfræðilegrar vandvirkni við að binda enda á líf sjúklingsins eða aðstoða hann við sjálfsvíg.
  
 Dánaraðstoð snýst um að binda enda á þjáningu. Hún er ekki líknandi meðferð né lífslokameðferð. Nýlega var afstaða þriggja heilbrigðisstétta, lækna, hjúkrunarfræðinga og sjúkraliða til dánaraðstoðar könnuð og benda niðurstöður til þess að vaxandi fylgi sé meðal þeirra við að hana. Ég vil láta þess getið að Bryndís Haraldsdóttir, þingkona Sjálfstæðisflokksins, hefur haft forgöngu um þetta mál á Alþingi. Innan læknastéttarinnar er andstaðan við dánaraðstoð mest og þarf ekki að koma á óvart í ljósi siðareglna og Hippókratesareiðsins. Aðstoðin verður ekki veitt nema af lækni og því er afstaða lækna til hennar forsenda þess að hægt sé að taka umræðuna lengra. Ég vil nota þetta tækifæri og hvetja Læknafélagið og Siðfræðiráð þess til að taka dánaraðstoð til vandlegrar umræðu innan sinna raða. Mér er til efs að nokkur stjórnmálamaður vilji þrýsta lagabreytingum í gegn í andstöðu við vilja starfandi lækna. Þeim mun mikilvægara er að heilbrigðisstéttir opni samtalið í sínum röðum.
 
 Hver einasta mannvera á rétt til þess að lifa með reisn en hún á líka rétt á að deyja með reisn.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 19. september 2023. 

Dánaraðstoð var til umfjöllunar á Fundi fólksins í Norræna húsinu um liðna helgi að frumkvæði félagsins Lífsvirðingar. 

Stjórn Verkalýðsmálaráðs hefur ákveðið að boða til félagsfundar í ráðinu, laugardaginn 16. september n.k. á milli kl. 10:00 og 12:00, á skrifstofu Samfylkingarinnar að Hallveigarstíg 1, Reykjavík. 

Með fundinum vill stjórnin að félagsmenn ræði hvernig best verði unnið að tengingu fólks sem er að vinna að verkalýðsmálum í flokknum og forystu flokksins.

Allir sem áhuga hafa á verkalýðsmálum eru velkomnir á fundinn. 

Hugarflug um hvernig við sjáum fyrir okkur ráðið

Hvernig Verkalýðsmálaráð viljum við?

Það er óréttlátt, virðulegi forseti, að fólk sem glatar starfsgetunni, veikist eða lendir í slysi, sé dæmt til ævilangrar fátæktar. 

Það er líka óréttlátt að barn fái ekki að æfa íþróttir eða læra á hljóðfæri vegna fjárhagsstöðu foreldra sinna. 

Það er óréttlátt að öldruð kona sem hefur unnið slítandi störf um langa ævi fái ekki pláss á hjúkrunarheimili þegar hún þarf á því að halda.

Þannig á Ísland ekki að vera og þannig þarf Ísland ekki að vera. 

Því kerfin okkar eru mannanna verk og það er í okkar valdi að breyta þeim. 

Við í Samfylkingunni höfum verið algerlega skýr með það hver við erum og fyrir hvað við stöndum, hvað er í forgangi hjá okkur og hvað ekki. 

Hæstvirtur fjármálaráðherra sagði hér áðan að hann væri að verja kaupmáttinn, en ég hef fréttir að færa ráðherra: kaupmáttur fer rýrnandi um þessar mundir, þetta er staðreynd, og æ fleiri eiga erfitt með að ná endum saman. Við erum á fullri ferð, sagði hann, við erum á fleygiferð, en þetta er einmitt vandinn og það er eins og ráðherra sjái það ekki – ofþanið hagkerfi sem kemur niður á lífskjörum og kaupmætti fólksins í landinu. 

Það er efnahagur og öryggi fólks sem er númer eitt tvö og þrjú.

Við gefum engan afslátt af kröfunni um samtryggingu og mannlega reisn. 

Við lítum ekki í hina áttina þegar börn með þroskafrávik eru látin bíða meira en ár eftir þjónustu í einu ríkasta samfélagi heims. 

Við sættum okkur ekki við bilað almannatryggingakerfi, að kjör öryrkja og eldra fólks dragist aftur úr launaþróun ár eftir ár eins og gerst hefur í tíð þessarar ríkisstjórnar. 

Við unum því ekki að frítekjumarki lífeyristekna sé ríghaldið í 25 þúsund krónum og hver einasta króna umfram það komi til skerðingar á greiðslum Tryggingastofnunar. 

Þannig viljum við ekki hafa almannatryggingakerfið okkar, því við eigum að geta verið stolt af því. Stolt af því að búa í velferðarþjóðfélagi þar sem borin er virðing fyrir fólki og framlagi þess.

Ef þú átt erfitt með að ná endum saman, þá skaltu vita að Samfylkingin stendur með þér. 

Ef þú ert að sligast undan efnahagsóstjórninni í landinu, hækkandi verðbólgu og hækkandi vöxtum, þá skaltu vita að þingflokkur jafnaðarmanna vinnur fyrir þig. 

Þess vegna lögðum við til og fengum samþykkt hér í þingsal að vaxtabætur voru hækkaðar og víkkaðar út til fjögur þúsund heimila sem ellegar hefðu engan stuðning fengið. 

Því það er heimilisbókhaldið sem okkar pólitík snýst um, hvernig fólk hefur það frá degi til dags. Afkomuöryggi, húsnæðisöryggi, öruggt aðgengi að heilbrigðisþjónustu. 

En forseti, við þurfum líka að eiga samtal um öryggi í hefðbundnari skilningi þess orðs. Og hér skulum við tala algerlega skýrt. 

Samfylkingin gerir fortakslausa kröfu um lög og reglu. 

Við unum því ekki að löggæslan í landinu sé fjársvelt og lögreglumönnum fari fækkandi miðað við höfðatölu. 

Við unum því ekki að menn sem hafa verið dæmdir fyrir glæpi gangi lausir án refsingar vegna þess að það er ekki pláss í fangelsum.

Og Samfylkingin gefur engan afslátt af mannréttindum. 

Við unum því aldrei að manneskja þurfi að óttast um öryggi sitt og tilverurétt vegna þess hver hún er. 

Þannig á Ísland ekki að vera, þannig þarf Ísland ekki að vera, við getum gert svo miklu betur. 

Við getum staðið undir nafni sem sterkt velferðarþjóðfélag þar sem öryggi og virðing er í öndvegi. 

En þá þurfum við að hafa kjark til að taka stórar ákvarðanir. 

Við þurfum að hafa kjark til að afla tekna og styrkja grunninn, kjark til að brjóta upp fákeppni og klíkuræði, taka stjórn á heilbrigðiskerfinu okkar og blása nýju lífi í velferðarþjónustuna svo allir, ekki bara sumir, búi við öryggi.

Þannig á Ísland að vera og þangað skulum við stefna, stolt og glaðbeitt, áfram gakk!

Ræða Jóhanns Páls í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra á Alþingi þann 13. september 2023.  

Jóhann Páll: „Við gefum engan afslátt af kröfunni um samtryggingu og mannlega reisn“

Dagbjört hefur áður komið á þing sem varaþingmaður en Dagbjört var í þriðja sæti á lista flokksins í Reykjavík norður í Alþingiskosningunum 2021. Hún tekur sæti í allsherjar- og menntamálanefnd sem aðalmaður og í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd sem varamaður.

 „Nú sem aldrei fyrr kallar fólk eftir áherslum félagshyggjunnar við stjórn landsins. Ég geng stolt til liðs við þingflokk Samfylkingarinnar og hlakka til að leggja mitt af mörkum við að tala röddu frjálslyndrar jafnaðarstefnu á Alþingi. Við leysum úr áskorunum í fjölskyldumálum með femíniskar áherslur að leiðarljósi, sem og á komandi kjaravetri. Alþingi þarf að styðja við samgöngubyltinguna og mannvænt skipulag með virkum samgönguháttum. Ég hef miklar væntingar til þingvetrarins, enda verk að vinna,“ segir Dagbjört.

Dagbjört er lögfræðingur og var persónuverndarfulltrúi Reykjavíkurborgar árin 2018-2023. Dagbjört hefur lengi verið virk í Samfylkingunni en hún sat meðal annars í stjórn Ungs jafnaðarfólks 2003-2006. Þá var hún formaður Ungra Evrópusinna árið 2011-2013 og er nú formaður FFJ félags frjálslyndra jafnaðarmanna

Dagbjört Hákonardóttir tók sæti í dag á Alþingi fyrir Samfylkinguna í stað Helgu Völu Helgadóttur.

Dagbjört Hákonardóttir tók sæti á Alþingi 

Þessir frasar eru beinþýddir úr ensku en skiljast ósköp vel á íslensku.

Á Íslandi situr ríkisstjórn sem notar gjarnan stór orð um fyrirætlanir sínar. En þegar rýnt er í fjárlög og fjármálaáætlun til að kanna hvað býr þar að baki þá finnst ekkert fjármagn.

Ekkert fjármagn fyrir fjölgun hjúkrunarrýma

Ríkisstjórnin hefur boðað byggingu 394 hjúkrunarrýma á næstu 5 árum. Það myndi ekki duga til að taka á núverandi biðlista og vegna öldrunar þjóðar má reikna með að þörfin verði helmingi meiri árið 2028. En látum það liggja á milli hluta — stóra spurningin snýr að rekstri þessara rýma.

Samkvæmt svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn minni má gera ráð fyrir að rekstrarkostnaður við þessi 394 hjúkrunarrými yrði 6,8 milljarðar króna á ári. En í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er ekki tekið frá fjármagn til að mæta þessum kostnaði. Fjölgun hjúkrunarrýma er því ekki fjármögnuð.

Fjármagn til heimahjúkrunar óhreyft þrátt fyrir öldrun þjóðar

Þegar bent er á að áætlanir ríkisstjórnarinnar um fjölgun hjúkrunarrýma séu hvorki fullnægjandi né fjármagnaðar þá er vísað til þess að lausnin felist hvort eð er í aukinni heimahjúkrun. Það er rétt að hluta — en það er líka búið að tala um þetta árum saman núna.

Staðreyndin er hins vegar sú að fjármagn til heimahjúkrunar hefur staðið óhreyft í 14 ár sem hlutfall af landsframleiðslu — eða frá árinu 2009. Þrátt fyrir öldrun þjóðar. Og þrátt fyrir að þessi liður eigi að vera grunnstoðin í umönnun eldra fólks og draga úr þörf fyrir uppbyggingu á hjúkrunarrýmum. Þetta kemur fram í svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn minni um eflingu heimahjúkrunar. Þá halda framlög til heimahjúkrunar ekki í við verðbólgu samkvæmt nýbirtum fjárlögum fyrir árið 2024.

Ég stóð fyrir sérstakri umræðu um þessi mál á Alþingi í gær. „Mér finnst við undanfarin tíu ár alltaf vera að tala um sömu hlutina,“ sagði einn þingmaður Sjálfstæðisflokksins af því tilefni og lagði svo áherslu á mikilvægi aukinnar heimahjúkrunar. Nú þarf að tala minna og gera meira.

Brotakennd öldrunarþjónusta einn helsti vandi heilbrigðiskerfisins

Samfylkingin stóð fyrir hátt í 40 opnum fundum um heilbrigðis- og öldrunarmál með almenningi um land allt síðasta vor — og öðru eins af fundum á vinnustöðum, með fólki af gólfinu og sérfræðingum um heilbrigðiskerfið. Eitt af því sem stendur upp úr eftir öll fundahöldin er að brotakennd þjónusta við eldra fólk er án vafa einn helsti vandi heilbrigðiskerfisins á Íslandi.

Eða eins og kona sem mætti á opinn fund í Reykjavík orðaði þetta: „Ég tala bæði sem læknir og ekki síður sem notandi og aðstandandi. Þið vitið öll hvernig talað er um Landspítalann — en að mínu mati liggur mesti vandinn ekki þar heldur í brotakenndri þjónustu við aldraða.“

Hluti ástæðunnar er að það sem er vanrækt í öldrunarþjónustu leiðir til ótímabærra innlagna eldra fólks á bráðamóttöku. Svo er fólk geymt á sjúkrahúsgöngunum vegna skorts á hjúkrunarrýmum og heimahjúkrun. En gróflega áætlað er kostnaður við legu á sjúkrahúsi hátt í 70 milljónir króna á ári, nær 17 milljónum fyrir hjúkrunarrými en undir 3 milljónum þegar heimaþjónusta dugar til. Þannig er ljóst að uppbygging hjúkrunarrýma og fjárfesting í heimahjúkrun gæti dregið verulega úr kostnaði og álagi í heilbrigðiskerfinu.

Þegar rýnt er í fjárlög og fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar kemur í ljós að það er ekki mikið á bakvið fögur fyrirheit um fjölgun hjúkrunarrýma og eflingu heimahjúkrunar.

Fólk sér í gegnum svona stjórnmál. Og fólk veit að það þarf fjármagn til að taka örugg skref í stórum málaflokkum á borð við heilbrigðis- og öldrunarþjónustu. Fólk skilur líka að stundum getur meðvituð ákvörðun um fjárfestingu leitt til aukinna útgjalda til skamms tíma en komið í veg fyrir ómeðvitaðan og illviðráðanlegan útgjaldavöxt til lengri tíma.

Þetta á vel við þegar kemur að því að bæta úr brotakenndri þjónustu við aldraða. Það þarf þjóðarátak í umönnun eldra fólks á Íslandi. Við þurfum að lyfta þessum málaflokki á hærra plan. Fyrst og fremst snýst það um virðingu fyrir fólki og að Íslandi standi undir nafni sem velferðarsamfélag.

Samfylkingin mun kynna Örugg skref í heilbrigðis- og öldrunarmálum seinna í þessum mánuði; fimm þjóðarmarkmið og verklýsingu fyrir nýja ríkisstjórn til að ná settu marki.

Greinin birtist á visi.is 22. september 2023. 

Orð eru ódýr. Peningar hreyfa heiminn.

Á meðal gesta verða Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar, Oddný Harðardóttir þingmaður Suðurkjördæmis og fulltrúar úr stýrihópi flokksins um heilbrigðismál og öldrunarþjónustu.

Ert þú með sérþekkingu í heilbrigðismálum eða reynslu af gólfinu? Eða ertu almennur borgari sem vill sjá breytingar til hins betra í heilbrigðismálum á Íslandi? Þá viljum við fá þig með í samtalið

Opinn fundur um heilbrigðismál í Vigtinni bakhúsi í Vestmannaeyjum! Fundurinn verður miðvikudaginn 31. maí kl. 17:00. Öllum er velkomið að koma með og taka þátt.

Vestmannaeyjar: Opinn fundur um heilbrigðismál

Framtíðarborgin farin að taka á sig mynd á sínu mesta uppbyggingarskeiði. Það er viðeigandi mitt í HönnunarMars að hafa hugrekki til að kasta fram djörfum hugmyndum um nýja nálgun í búsetuformi. Kynslóðakjarna þar sem kynslóðir búa saman, nýta sömu lífsgæðin sem hvort tveggja ýtir undir fjölbreytt mannlíf í þéttri og grænni borg. Borgin okkar er að breytast, ný hverfi verða til, byggðin tekur á sig nýja mynd og tækifæri til að móta borgarsamfélag framtíðar er núna. Aðalskipulag Reykjavíkur, leiðarljósið okkar, tekur utan um byggðina, faðmar og fangar hlýlega inn í mótandi borgarsamfélag.

Tækifærið til að eiga samtal er einmitt núna, mitt í uppskeru hönnuða, arkitekta og gesta á öllum aldri sem marsera um borgina einmitt þessa helgi til að taka samtalið og spyrja. Í hvernig borg viltu búa í? Í hvernig borg viltu eldast í?

Breytt samfélagsgerð kallar á nýja hugsun

Í mannfjöldaspám Hagstofu Íslands stendur þjóðin frammi fyrir sömu áskorunum og nágrannalöndin okkar. Árið 2020 var hlutfall fólks yfir 65 ára 14%, árið 2038 er áætlað að það hlutfall verði yfir 20% mannfjöldans og árið 2064 yfir 25%. Þannig mun mín kynslóð og kynslóðin á undan mér, lifa lengur, vera fjölmennari og gera meiri kröfur á samfélagið, hvað varðar þjónustu, lífsgæði og heilbrigði. Við því þarf að bregðast, á jafn fjölbreyttan hátt og viðfangsefnið er víðfeðm. Hugsa til framtíðar meira en við við höfum gert hingað til.

Hvar liggja tækifæri og áskoranir 21. aldar?

Ákoranir framtíðar snúa ekki bara að loftslagsmálum, grænum lausnum og endurnýtingu heldur líka að einmannaleikanum en hann fangar allar kynslóðir óháð aldri. Markmið okkar sem samfélags ætti að vera að uppræta einmannaleikann í gegnum borgarskipulag og hönnun húsa. Taka hugrökk skref í brjóta upp form og festu í nýja hugsun, nýja nálgun jafnvel með augum nýsköpunar. Brjóta upp normið sem við höfum skapað í eigin huga. Hvernig getum við það? Jú í gegnum hönnun híbýli og nærumhverfis, skapa umhverfi til samskipta og samveru í gegnum góða borgarhönnunin. Að fanga mannleg tengsl í gegnum skipulag nota sameiginleg rými þar sem fólk á ólíkum aldri hittist, talar saman og ver tíma hvert með öðru.

Skapa umgjörð þar sem fólk stundar saman reglulega hreyfingu og heilsurækt í góðra vina hópi, móta rými fyrir sameiginlegar tómstundir og annað sem gleður sálina og léttir lund. Þátttakan styrkir samskipti, myndun félagslegra tengsla og það er dýrmætt að verða hluti af stærri og fjölbreyttari vinahópi, sérstaklega þegar lífsins ferðalangar týna tölunni þá er gott að finna samkennd hópsins sem eftir lifir og finna nýjan takt í lífinu. Við viljum öll tilheyra hópi, vera virkir samfélagsþegnar og vaxa í umhverfi sem okkur líður vel.

Kynslóðakjarni næsta stig aukinna lífsgæða

Í Árósum er að finna hús kynslóðanna og annað er hugsað í hjarta Kaupmannahafnar. Í kynslóðahúsi, sem opnað hefur í Árósum búa saman kynslóðir í blandaðri byggð. Er fjölbreytt samfélag fólks sem njóta stuðnings frá hver öðrum, grunnþörfum er fullnægt en þar gefst líka kostur á félagslegu samneyti ekki bara innan kynslóða heldur milli þeirra líka. Sannkallað samfélagshús með óþrjótandi möguleikum en þar eru íbúðir fyrir fjölskyldur, stúdíó íbúðir fyrir ungt fólk, íbúðir sem þjóna þörfum fatlaðs fólks og eldra fólks með og án þjónustu. Þar er hjúkrunarheimili fléttað saman í byggðina þannig að hægt að samnýta starfsfólk, skapa sterkari rekstrargrundvöll og öryggi fyrir þá íbúa sem það þurfa. Sumar íbúðir eru án eldhús aðrar ekki, sumar eru litlar með aðgang að sameiginlegri samverustofu, aðrar ekki. Íbúðaformið er eins fjölbreytt og þarfir mannfólksins eru fjölbreyttar. Þar er veitingahús, heilsugæsla, samkomusalur fyrir viðburði og tónleikahald, gróður og listaverk, gróðurhús og grænmetisrækt og leikskóli sem útisvæði með íbúum, allt innan seilingar - Óþrjótandi möguleikar til að laða að íbúa og aðra gesti - allt aðgengilegt í göngufjarlægð, stutt í hágæða almenningssamgöngur, göngu- og hjólastíga og græn útivistarsvæði. Lífsgæði fólks á ólíkum aldri með fjölbreyttar þarfir er þrætt saman í magnaðan vef lífsins gæða.

Kynslóðir breytast og þarfir þeirra með. Borg framtíðar verður til núna og því mikilvægt að kalla eftir umræðu um hvernig borg við viljum eldast í. Vill ungt fólk í dag búa bara með sínum aldri eða vill það búa með fleiri kynslóðum saman? Gott borgarsamfélag blandar saman aldri, sem aftur styður við margvíslega þjónustu og atvinnulíf samhliða ber okkur ber skylda til að nýta verðmæti borgarlandsins, mannvirkja og mannauðs með samnýtingu sameiginlegra svæða hvort tveggja kallast á við græna borgarþróun. Fólk vill gjarnan eldast í sínu hverfi og þess vegna þurfum við að koma til móts við þarfir eldra fólks í meira mæli og koma með nýjar lausnir, nýjar hugmyndir að borðinu til að svara því ákalli.

Við þurfum að huga betur að því að skapa búsetuform þar sem blönduð byggð og þjónusta fyrir breiðari þarfir fólks er sett saman. Þess vegna væri svo áhugavert að fá svör spurningunni - Í hvernig borg viltu búa? Í hvernig borg viltu eldast? Er það með áframhaldandi aðgreinu kynslóða eða að hafa hugrekki til að blanda kynslóðum saman, bæta lífsgæði, stuðla að grænni borgarþróun og höggva í einmanaleikann - um leið skapa samfélag þar sem eftirsóttarvert að fæðast í, búa í, lifa í og eldast í - borg fyrir okkur öll.

Greinin birtist á visi.is 6. maí 2023. 

Reykjavíkurborg stendur á tímamótum. Síðasta áratug og þann næsta verða mestu breytingar á borginni í hálfa öld. 

Kyn­slóðir saman - grænt bú­setu­form fram­tíðar

Leit um „��"

3253 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������"

3253 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������"