Það er átakanlegt að horfa á stjórnmálamenn og fjármálaspekúlanta gera sig gáfulega í framan og ræða alls konar aukaatriði án þess að hafa kjark til að nefna bleika fílinn í stofunni: Íslensku krónuna, fákeppnina sem henni fylgir og vaxtastigið sem af henni leiðir.

Það er ennþá verra að horfa upp á stöðuna sem ungt fólk og húsnæðiskaupendur eru settir í. Og fyrst við erum að tala um húsnæðismarkaðinn: verktakar og byggingaraðilar eru undir sama vaxtaoki.

Skoðum tölurnar. Byrjum á ungu fólki og húsnæðiskaupendum. Ítarleit á evrusvæðinu sýnir að meðalvextir á húsnæðislánum eru 3,3% óverðtryggt. Á Íslandi er meðaltalið nú 9,15% óverðtryggt. Verðtryggðu lánin (þar sem yfirhöfuð er hægt að fá þau) eru 4-5 prósent ofan á verðbólgu.

Ef við berum saman mánaðarlegar greiðslur og heildargreiðslur á óverðtryggðum evrulánunum og krónulánunum eru tölurnar þessar: Miðað við mánaðarlegar greiðslur af 60 milljóna króna láni til 25 ára eru mánaðarlegar greiðslur 509.000 kr. af krónuláninu en 293.000 kr. af evruláninu. Þá er miðað við jafnar greiðslur (annuitets-greiðslur) eins og er algengt í íbúðalánum.

Heildargreiðslur af 60 milljóna krónuláninu eru 152 milljónir króna á 25 árum. Sama fjölskylda hefði greitt 88 milljónir í heild af evruláninu. Munurinn er 70%. Heildarvextirnir sem greiddir eru af evruláninu eru 28 milljónir en 92,7 milljónir af krónuláninu. Þetta geta allir sannreynt með aðgangi að lánareiknum eða hvaða gervigreindarforriti sem er.

Kjörin sem verktökum bjóðast til framkvæmdalána eru ekki síður sláandi. Á evrusvæðinu eru óverðtryggðir vextir til einyrkja og smærri fyrirtækja um 3,95%. Ætla mætti að kjörin sem byðust á Íslandi væru um 11-12%, miðað við stýrivexti, en af samtölum við verktaka eru þau oft nær 16% hjá íslenskum bönkum og fjármögnunarfyrirtækjum.

Hvaða áhrif hefur þessi munur á fjármagnskostnað á byggingartíma? Miðað við 40 milljóna króna lán vegna framkvæmdar sem stendur í tvö og hálft ár eru evruvextirnir 3,9 milljónir en 12 milljónir af krónuláninu, miðað við 12% vexti. Kostnaðurinn er 16 milljónir ef krónuvextirnir eru 16%. Með öðrum orðum leggst fjórfaldur fjármagnskostnaður ofan á byggingarkostnað íbúðar á Íslandi miðað við evrusvæðið.

Lægri vextir og fjármagnskostnaður eru lykilhagsmunir ungs fólks og húsnæðiskaupenda. Upptaka evru ætti að vera helsta baráttumál samtaka launafólks, neytenda og samtaka í byggingariðnaði. Verktakar segja sjálfir að fjármagnskostnaður sé að sliga þá. Ungt fólk er varla spurt. Enginn talar um evru. Þessa þögn þarf að rjúfa.

Höfundur er alþingismaður Reykvíkinga. dagur@althingi.is

Nýlegur dómur Hæstaréttar og viðbrögð banka og lánastofnana við honum undirstrika það sem við vissum fyrir. Á Íslandi eru miklu hærri vextir en í Evrópulöndum, stórum sem smáum.

Fulltrúaráð Samfylkingarinnar í Reykjavík boðar til fundar þar sem stjórnin leggur fram tillögu um aðferð við val á lista fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar.
Tillagan verður lögð fyrir fulltrúaráðið til umræðu og atkvæðagreiðslu.

Fundurinn verður haldinn í sal Samfylkingarinnar, Hallveigarstíg 1, 101 Reykjavík.
 

Tillaga um aðferð við val á framboðslista vegna borgarstjórnarkosninganna 16. maí 2026.

Tillaga stjórnar FSR um 5 manna kjörstjórn.

Tillaga stjórnar FSR um 5 manna uppstillingarnefnd.

Kvöldspjall um daglega lífið á Skaganum með Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra og formanni Samfylkingar. Verið velkomin í sal Félags eldri borgara á Akranesi (á Dalbraut 4) fimmtudaginn 13. nóvember kl. 19:30. 

Á meðal gesta verður einnig Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.

Hvernig léttum við daglega lífið þitt?

Kvöldspjall með Kristrúnu um daglega lífið

Munurinn á húsnæðisvöxtum er þrefaldur. Húsnæðiseigendur borga tugum milljóna meira í vexti en almenningur innan ESB. Sömu sögu er að segja af vöxtum lána sem fyrirtæki búa við á Íslandi. Þar er vaxtamunurinn fjórfaldur.

Ég hef verið spurður hvað það taki langan tíma að taka upp evru. Sumir hafa bætt við að nær væri að sinna verkefnum dagsins frekar en einhverju sem taki 6-8 ár. Sjálfum finnst mér stjórnmálin sannarlega eiga að glíma við brýnustu verkefni dagsins og vinna til skamms tíma. En stjórnmálin verða líka að takast á við kerfisbundna veikleika og umbætur sem taka lengri tíma, einkum varðandi atriði sem skipta mestu máli fyrir hagsmuni almennings, heimila og fyrirtækja. Nýr gjaldmiðill er slíkt atriði.

Þjóðir sem ræddu evruna fyrir fimmtán árum, eins og við Íslendingar, eru komnar með evru. Króatar deildu um evru árum saman en tóku hana loks upp 1. janúar 2023. Reynsla þeirra hefur verið góð. Fjármálalegur stöðugleiki og lægri vextir. Nú segjast 60% sátt við evru. Ánægja með evru mældist nýlega 73% í öðrum evrulöndum sem hafa lengri reynslu.

Í aðdraganda að upptöku evrunnar nutu Króatar góðs af því að hafa sérstaka umgjörð (ERM II) í aðdragandanum sem felur meðal annars í sér bakstuðning Evrópska seðlabankans. Þess vegna voru um 70% lána Króata þegar orðin evrulán á þeim degi sem evran var tekin upp. Þetta myndi gilda fyrir Ísland líka. Aðlögun, stöðugleiki, minni gengissveiflur og lægri vextir á lánum kæmu með öðrum orðum til sögunnar áður en upptaka evrunnar myndi formlega eiga sér stað.

En hvað þarf til? Ísland þarf að vera í ESB. Halli á fjárlögum þarf að vera undir 3% af vergri landsframleiðslu, sem hann er. Skuldir hins opinbera þurfa að vera undir 60% af þjóðarframleiðslu. Það eru þær. Í tíð núverandi ríkisstjórnar hafa skuldir lækkað úr um 60% í um 53% af vergri landsframleiðslu. Til að fá evru þyrftum við að síðustu að hafa stöðugt gengi, í tvö ár, og minni verðbólgu. Í því efni myndi bakstuðningur Evrópska seðlabankans og framtíðarsýn um evru og lægri verðbólguvæntingar skipta miklu máli. Á þessum sviðum hefur krónan reynst illa.

Ekkert af þessu er óyfirstíganlegt. Skilyrði evru eru þvert á móti skýr og góð stefna. Forsendan er aðildarviðræður og samþykki aðildarsamnings við ESB. Þar eru margir fleiri þættir sem skipta máli. En siglingakortið að evruvöxtum og bættum kjörum heimila og fyrirtækja liggur skýrt fyrir. Ég vona að sem flestir leggist á þær árar að þangað verði stefnt. Við eigum mikið undir því að stórlækka vexti fólks og fyrirtækja.

Vendingar í vöxtum húsnæðislána í kjölfar dóms Hæstaréttar á dögunum hefur dregið athygli almennings og fjölmiðla að þeim gríðarlega mun sem er á vöxtum á Íslandi og innan ESB og evrusvæðisins.

Stjórn Hallveigar boðar til félagsfunds miðvikudaginn 12. nóvember kl 20:00 þar sem stjórnin leggur fram tillögu um forprófkjör Hallveigar fyrir flokksval fulltrúaráðs Samfylkingarinnar í Reykjavík. 

Tillagan verður lögð fram fyrir félagsfund til umræðu og samþykktar.
 
Fundurinn verður haldinn 12 nóvember kl 20:00 á Hallveigarstíg 1. 
 
Dagskrá:

Tillaga um forprófkjör Hallveigar borin fram

Tillaga stjórnar Hallveigar um kjörstjórn borin fram

Það blasir við að Ísland verður líkt og önnur ríki að grípa til aðgerða til að standa vörð um öryggi þjóðarinnar og sameiginlegar varnir aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins.“ Þannig hefst niðurlag fyrstu varnar- og öryggisstefnu Íslands sem þverpólitískur þingmannahópur stendur að og var birt í lok síðustu viku.

Ógnin sem Ísland og bandamenn okkar standa frammi fyrir er raunveruleg og aðkallandi. Hún stafar fyrst og fremst frá útþenslustefnu Rússa. Ógnir í samtímanum birtast þó ekki aðeins í hefðbundnum landhernaði heldur eru þær fjölþátta og geta tekið á sig mynd netárása, skemmdarverka gagnvart innviðum eða viljandi upplýsingaóreiðu, t.d. í aðdraganda kosninga.

Aukin óvissa í alþjóðamálum, sem ekki hefur farið fram hjá neinum, eykur mikilvægi samvinnu okkar við ríki sem deila gildum um frelsi, lýðræði, mannréttindi og virðingu fyrir alþjóðalögum. Til að bregðast við breyttum viðhorfum í Bandaríkjunum er mikilvægt að Evrópu-stoðin innan NATO styrkist til muna og að Evrópa auki viðbúnað sinn og sjálfstæði í varnarmálum.

Tillögur þingmannahópsins fela í sér að hornsteinar varnar- og öryggisstefnunnar verði, líkt og áður, þátttakan í NATO og varnarsamstarf Íslands og Bandaríkjanna. Hvort tveggja þarf að efla. Um leið er mikilvægt að stórauka svæðisbundið samstarf, svo sem við Norðurlönd og Eystrasaltsríkin, ásamt tvíhliða samstarfi við öflugustu ríki Evrópu og Kanada. Evrópusambandið hefur einnig vaxandi hlutverki að gegna á sviði varnar- og öryggismála. Það er mikilvægt að Ísland tengist ESB eins nánum böndum og kostur er í þágu öryggis og varna Íslands og sameiginlegra varnarhagsmuna.

Stór hluti tillagna hópsins lýtur að því að efla innlendan varnarviðbúnað, þekkingu okkar og getu. Með áherslu á varnarmál erum við að efla þá þætti sem einnig gera samfélagið betur í stakk búið til að takast á við náttúruvá og skipulagða glæpastarfsemi. Með áherslu á öryggi þurfum við að bæta innviði og auka um leið samkeppnishæfni samfélagsins. Vinna þarf markvisst að því að setja fram fjármagnaðar áætlanir í þessu efni því þetta geta ekki verið orðin tóm. Í því mun felast að efla löggæslu, landhelgisgæslu, heilbrigðisinnviði og samgönguinnviði, svo sem flugvelli og hafnir. Netöryggi, greiningar og vöktun sem leiða af ógnarmati munu einnig skipta grundvallarmáli.

Þá er ónefnd stofnanauppbygging og lagalegt umhverfi sem hingað til hafa tekið mið af friðartímum frekar en þeim möguleika að til ófriðar geti komið. Ástæða er til að hvetja alla til að kynna sér stefnumörkunina og leggja henni lið með þátttöku í opinni og uppbyggilegri umræðu.

Stefnumótun í varnar- og öryggismálum er unnin á tímum óvissu í alþjóðamálum þar sem breytingar eru hraðar og oft ófyrirséðar.

Samfylkingarfélagið í Reykjavík stendur fyrir umræðufundi með umhverfis-, auðlinda- og orkumálaráðherra laugardaginn 13. september kl. 11:00. 

Kærkomið tækifæri fyrir félaga í SffR að eiga beint samtal við ráðherrann og þingmann í Reykjavík, Jóhann Pál Jóhannsson.

Forseti. Kæru landsmenn. Það mætti lýsa ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur með tveimur orðum. Hún er kjörkuð og framsýn. Hún þorir að ráðast í breytingar, breyta kerfum. Ríkisstjórnin þorir. 

Við sögðumst ætla að laga ríkisfjármálin og við erum að laga ríkisfjármálin. 

Við sögðumst ætla að einfalda regluverk og við erum að gera það. 

Við sögðumst ætla að taka örugg skref í heilbrigðis- og öldrunarmálum og það erum við svo sannarlega að gera.

Þær breytingar sem við höfum boðað allt frá upphafi munu leggja grunninn að góðu samfélagi, skapandi samfélagi sem getur tekist á við stórar áskoranir. Framtíðin krefst þess einfaldlega að við beinum sjónum okkar enn meira að hugvitinu. Það er líklega eina auðlindin sem er ekki bara ótæmandi heldur vex með aukinni nýtingu. Þetta ætlar ríkisstjórnin að gera, horfa lengra fram í tímann. Við sáum í dag til að uppskera ríkulega síðar.

Atvinnustefnan er gott dæmi um þetta, stefna sem leggur áherslu á að fjölga háframleiðnistörfum í útflutningsgreinum. Hlutverk míns ráðuneytis er að tryggja að hvergi sé veikur hlekkur í vistkerfi hugverkageirans og nýsköpunar, frá hugmynd til útfærslu og loks til notkunar. Markmið ríkisstjórnarinnar er skýrt; að fjárfesting samfélagsins alls í nýsköpun verði 3,5% af vergri landsframleiðslu árið 2035.

En án öflugra háskóla er engin framsýn atvinnustefna og þess vegna höfum við í ráðuneytinu nú lagt af stað í að móta fyrstu háskólastefnuna á Íslandi í nánu samráði við háskólana og alla hagaðila. Þetta gerum við til þess að við getum byggt skýra sýn á það hvert við stefnum og hvernig við komumst þangað. Háskólarnir eiga að styrkja okkur í samkeppni við önnur lönd. Og háskólar án nemenda eru auðvitað lítils virði og þess vegna mun ég strax á næstu dögum endurflytja frumvarp um breytingar á Menntasjóði námsmanna og strax í framhaldinu ráðast í heildarendurskoðun á Menntasjóðnum þar sem t.d. er augljóst að það þarf að bæta framfærslu nemenda.

Það eru fleiri breytingar í farvatninu. Við höfum þegar boðað sameiningu ýmissa menningarstofnana, ekki bara til að nýta fjármuni betur heldur til að styðja enn betur við menningarlífið í landinu, leiða saman fólk og leysa úr læðingi þann kraft sem býr í íslensku menningarlífi. Það er framsýnt skref í átt að samfélagi sem áttar sig á því að menning og listir eru ekki lúxus heldur límið í samfélaginu. 

Samfélag sem skapar ekki mun hvorki viðhalda tungumáli sínu né sjálfsmynd. En skapandi samfélag elur af sér hugmyndaríkar kynslóðir sem munu gegna lykilhlutverki í þeirri nýsköpun, tækni og vísindum sem framtíð og velferð Íslands mun þurfa að hvíla á. Til þess þarf að taka stórar ákvarðanir. Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur þorir að ráðast í breytingar. Það er betra að framkvæma, mæta mótstöðu og ná árangri en að reyna að geðjast öllum og enda á að gera ekki neitt.

Kæru alþingismenn. Við megum að lokum aldrei gleyma því að stjórnmál snúast þegar upp er staðið ekki bara um tölur, kerfi og áætlanir. Þau snúast um fólk. Úti í heimi horfum við á hryllinginn á Gaza og við sjáum bakslag í mannréttindabaráttu. Margir upplifa sundrungu og ótta.

Við þurfum meiri mennsku í stjórnmálin. Meiri virðingu.

Ræða Loga Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra á Alþingi 10. september 2025.

Ræða Loga í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra

Bæjarmálafundur hjá Samfylkingunni í Kópavogi verður haldinn miðvikudaginn 17. september kl. 20:00 í Hlíðasmára 9.

- Yfirferð yfir helstu mál í bæjarstjórn og nefndum
- Önnur mál

Samfylkingarfólk í Kópavogi er hvatt til þess að koma og taka þátt.

Verið velkomin á félagsfund Samfylkingarinnar á Vestfjörðum miðvikudaginn 17. september kl. 17:00. 

Á fundinum förum við yfir flokksstjórnarfundinn og tökum samtal um komandi sveitarstjórnarkosningar og önnur mál.

Einnig er boðið upp á að taka þátt í fjarfundi: https://us06web.zoom.us/j/87439118672

Leit um „��"

2942 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

2942 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"