Með ein­faldri laga­breytingu hefði verið hægt að leið­rétta mis­vægi at­kvæða á milli kjör­dæma fyrir al­þingis­kosningarnar í haust, þannig að þing­manna­fjöldi endur­spegli betur fylgi stjórn­mála­flokka. Guð­mundur Andri Thors­son flutti á­samt Birni Leví Gunnars­syni Pírata og Þor­björgu Sig­ríði Gunn­laugs­dóttur Við­reisn um það breytingar­­til­lögu við af­greiðslu frum­varps um kosninga­lög í októ­ber 2020. Meiri­hluti Vinstri grænna, Sjálf­stæðis- og Fram­sóknar­flokks kaus að fella til­löguna með liðs­styrk Mið­flokksins.

Ó­jafnt vægi at­kvæða er byggt inn í ís­lenska kosninga­kerfið þótt þróunin hafi góðu heilli verið í rétta átt. Það er mis­vægi á milli kjör­dæma og síðast­liðinn ára­tug einnig á milli flokka. Árið 1999 voru fjórum sinnum fleiri at­kvæði á bak við hvern þing­mann í Reykja­nes­kjör­dæmi en í Vest­fjarða­kjör­dæmi. Nú er munurinn á milli Suð­vestur­kjör­dæmis og Norð­vestur­kjör­dæmis „bara“ tveir á móti einum.

„Það er aug­ljóst að kerfið ræður ekki við það að jafna eftir flokkum þannig að flokkarnir fái þing­menn í sam­ræmi við fylgi sitt í landinu. Það hefur reyndar verið ljóst í mörg ár að þetta getur gerst. Þetta gerðist í rauninni í kosningunum 2013, 2016 og 2017,“ segir Ólafur Þ. Harðar­son, prófessor í stjórn­mála­fræði, í við­tali við RÚV. Hann bendir á að ýmist hafi Fram­sóknar­flokkurinn eða Sjálf­stæðis­flokkurinn fengið einu þing­sæti fleira en at­kvæða­hlut­fallið sagði til um.

Stefna Sam­fylkingarinnar er og hefur alltaf verið að vægi at­kvæði eigi að vera jafnt. Ein­faldasta leiðin til að leysa það er að gera landið að einu kjör­dæmi. Mér er ljóst að mörgum þætti það of stór biti að kyngja að fækka úr sex kjör­dæmum í eitt en jafn ljóst er að kjós­endur og stjórn­mála­­flokkar geta ekki búið við þetta mis­rétti til fram­tíðar. Í til­lögum stjórn­laga­ráðs er kveðið á um jafnt vægi at­kvæða en einnig aðra kjör­dæma­skipan en nú er. Ef til vill er tími kominn til að endur­skoða kjör­dæma­skipan frá grunni.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 4. ágúst 2021.

Þórunn Sveinbjarnardóttir er oddviti Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi.

Umræðan um sóttvarnaraðgerðir, nú þegar stór hluti þjóðarinnar hefur verið bólusettur, en Delta afbrigði COVID-19 leikur lausum hala í samfélaginu veldur mörgu fötluðu, langveiku og eldra fólki áhyggjum, sem og ástvinum þeirra. Þessir hópar hafa þegar þurft að þola mikla innilokun í það eina og hálfa ár sem COVID-19 hefur geisað; hjúkrunarheimili hafa verið lokuð gestum, þjónusta við fatlað fólk hefur verið skert og þorri fatlaðs fólks hefur unnið heima frá upphafi faraldursins. Þá hefur heilbrigðisþjónusta verið stopul vegna mikils álags á heilbrigðiskerfið, aðgerðum frestað og oft erfitt að nálgast sérfræðilækna.

Ef sú lína yrði tekin að sleppa ætti veirunni lausri í samfélaginu, þýðir það um leið að viðkvæmum hópum er gert að loka sig af en aðrir hópar samfélagsins lifa í frelsi eins og lífið var áður. Þarna verður til grófur aðskilnaður fatlaðs, langveiks og eldra fólks frá samfélaginu. Hópur sem þegar býr við mismunun, fordóma og aðskilnað verður í enn verri stöðu. Tvö samfélög.

Það er hins vegar ekki svo að fatlað, langveikt og eldra fólk liggi almennt í kör heima fyrir. Við erum virk í samfélaginu, eigum börn og barnabörn á öllum skólastigum, vinnum, göngum í skóla, verslum í matinn, njótum menningar, sinnum áhugamálum og fleira. Þá er fjöldinn allur af fólki sem vinnur við að aðstoða þessa hópa — fólk sem á sér líf, þarf líka að versla í matinn, á börn á öllum skólastigum o.fl. Af þessu leiðir að margt fatlað, langveikt og eldra fólk, t.d. þeir sem nota NPA eða fá heimaþjónustu af einhverju tagi, neitar sér um lífsnauðsynlega aðstoð til þess að minnka líkurnar á að fá smit inn á heimili sín.

Fyrir jafnaðarmanneskju hljómar þessi aðskilnaður afar illa. Við erum þjóð sem vill skipta byrðum jafnt á axlir okkar og það sama á að gilda um sóttvarnir. Í stað þess að loka fatlað, langveik og eldra fólk inni, og allan þann fjölda sem vinnur með þeim, ættum við öll að leggja okkar af mörkum með því að dreifa ábyrgðinni jafnt. Frelsi sumra má ekki kosta innilokun annarra.

Við höfum komist langt á samstöðu og samhjálp; höldum því áfram.

Greinin birtist fyrst á visi.is 10. ágúst. 

Inga Björk er baráttukona fyrir réttindum fatlaðs fólks og skipar 3. sæti Samfylkingarinnar – Jafnaðarmannaflokks Íslands í Suðvesturkjördæmi.

Fyrir Alþingiskosningar lofa margir frambjóðendur fögrum fyrirheitum um uppbyggingu heilbrigðiskerfisins. Gullslegin loforð þeirra fuðra flest upp um leið og atkvæðin falla ofan í kjörkassann. Á botninum eru þau geymd á öruggum stað þar til frambjóðandinn þarf aftur á atkvæði almúgans að halda. Frambjóðendur vita nefnilega að það er Íslendingum hjartans mál að heilbrigðiskerfið gangi eins og smurð vél. Þeir vita að það er sama hvaða stjórnmálastefnu kjósandinn aðhyllist, hann vill eiga tryggan aðgang að heilbrigðisþjónustu fyrir sig og sína. Þetta loforð er eins og mantra sem sumir frambjóðendur þylja upp af gömlum vana án nokkurs vilja til efnda. En af hverju þarf heilbrigðiskerfið á vænni innspýtingu að halda? Er ekki búið að ausa formúgu í þessa híýt sem gefur engan arð? Er heilbrigðiskerfið á Íslandi ekki á heimsmælikvarða?

Nei, haldið ykkur fast. Íslenskt heilbrigðiskerfi er ekki á heimsmælikvarða. Ég veit ekki einu sinni hvaða mælikvarða við ættum að nota til að meta stöðu okkar Íslendinga í heilbrigðismálum. Richter?

Þjóðarsjúkrahús Íslendinga er staðsett í um 100 byggingum á 17 stöðum á höfuðborgarsvæðinu. Húsin eru komin til ára sinna og einbýlin eru af skornum skammti þannig að erfitt er að sinna sóttvörnum eins og vera ber. Við munum öll hvernig fór á Landakoti síðastliðið haust. Við höfum beðið í áratugi eftir nýrri byggingu sem stenst nútímakröfur og enn þurfum við að bíða. Holan stóra við Hringbraut er táknræn fyrir aðgerðarleysi ríkisins undanfarin ár. Táknræn fyrir botninn á kassanum þar sem atkvæði þitt verður að engu. Rúmanýting spítalans er á sumum starfseiningum yfir 100% sem gefur augaleið að er vel yfir þeim viðmiðum sem aðrar þjóðir sætta sig við. Eðlilegt nýting væri 85%, en hvað um það, þetta reddast alltaf. Sjúklingar liggja á göngum, á salernum og inni í geymslum. Það þarf ekki mikið að gerast til að allt fari á hliðina. Staða Landspítala er svo brothætt að þegar fjórða bylgja heimsfaraldursins lét á sér kræla í lok júlí var staða sjúkrahússins færð yfir á hættustig eftir að einungis þrír sjúklingar með covid höfðu verið lagðir inn. Þrír. „En kommonn, það er heimsfaraldur. Allir spítalar alls staðar eru á vonarvöl“ hugsa sumir. Jú, jú. Það er alheimsfaraldur en ástandið var hættulegt löngu áður en hún Covid litla kóróna ákvað að valda usla. Það þarf ekki alheimsfaraldur til að steypa langsveltu þjóðarsjúkrahúsinu fram af brúninni. Það þarf ekki meira til en öldrun þjóðarinnar.

Á legudeildum Landspítala dvelja á annað hundrað aldraðra sem komast hvorki lönd né strönd. Þeir sem stýra frábæra heilbrigðis- og velferðarkerfinu virðast nefnilega hafa gleymt því að fólk eldist. Í stað þess að verja ævikvöldinu á öldrunarstofnun eyða aldraðir síðustu mánuðunum á lyflækningadeildum sjúkrahússins þrátt fyrir að hafa fyrir löngu lokið meðferð við veikindum. Elli er nefnilega ekki sjúkdómur og okkur ber að sjá til þess að aldraðir eigi öruggt skjól. Gleymum því ekki.

Það eru ekki bara aldraðir sem standa höllum fæti í óheilbrigðiskerfinu. Langir biðlistar eru í aðgerðir sem margar hverja auka lífsgæði til muna. Enn aðrar spara samfélaginu stórfé með minni lyfjakostnaði, færri innlögnum og virkni þeirra sem aðgerðirnar þurfa. Hugsaðu þér að þurfa að ganga á ónýtri mjöðm mánuðum saman þegar bein nuddast við bein í hverju sársaukafullu skrefi.

Löng hefð er fyrir fjársvelti fjórðungssjúkrahúsanna og þar hefur niðurskurðurinn náð inn að beini. Átröskunarteymin eru yfirfull, börn fá ekki tíma hjá talmeinafræðingum, erfitt er að fá sálfræðiaðstoð nema viðkomandi geti pungað út tugþúsundum fyrir klukkutímann. Biddu fyrir þér ef barnið þitt sýnir frávik í þroska eða hegðun. Biðin eftir greiningu lengist með hverjum deginum sem líður.

Heilbrigðiskerfinu, sem greinilega er langt frá því að vera á heimsmælikvarða, tókst að tapa trausti helmings landsmanna á einu augabragði þegar krabbameinsskoðanir voru færðar til. Konur sætta sig ekki við að leikið sé með líf þeirra. Og lítum til einkaframtaksins. Þótt tryggja þurfi eðlilegt eftirlit upplifa sérfræðilæknar að ekki sé á þá hlustað og deila þeirra við sjúkratryggingar fer ekki fram við samningaborðið heldur í fjölmiðlum. Hvernig væri að taka upp árangursríkt samtal og leggja einhverjar línur áður en skíturinn flýgur í viftuna?

Ísland er eyja, það er óumdeilanleg staðreynd. Erlendis geta stjórnendur sjúkrahúsa vísað á annan spítala ef geta stofnunarinnar er komin að þolmörkum. Þar er hægt að virkja áætlun B, áætlun C og jafnvel áætlun D. Við Íslendingar höfum enga áætlun, ekkert bakland. Það er enginn sem grípur okkur þegar við erum í vandræðum og við erum jú í heilmiklum vandræðum. Mannauður heilbrigðiskerfisins upplifir sig sem eyland þar sem hver báran á fætur annarri steitir á skerinu. Undirstaða íslenska heilbrigðiskerfisins, mannauðurinn, er á heimsmælikvarða en við getum þetta ekki ein. Þú getur ráðið inn færasta heilbrigðisstarfsfólk í heimi en það getur ekki gert sitt besta ef aðstaðan er drasl. Aldan sverfur sig inn í bergið og veikir stoðirnar. Við þurfum öruggt og öflugt heilbrigðiskerfi sem vex með þjóðinni og aðlagast breyttum aðstæðum þegar við á. Við verðum að gera heilbrigðisþjónustu landsmanna að sjálfbærri heild sem getur brugðist við neyðarástandi sama í hvaða formi það birtist okkur.

Það er mjög auðvelt að benda á það sem betur má fara og henda fram innistæðulausum tékkum. Það er hins vegar erfiðara að framkvæma og efna loforðin. Það krefst hugrekkis og heiðarleika að gera breytingar. Við Íslendingar þurfum að vanda valið í komandi Alþingiskosningum og gæta þess að atkvæðið okkar falli ekki í gleymsku á botni kjörkassans.

Greinin birtist fyrst á visi.is 4. ágúst 2021.

Elín Tryggvadóttir er hjúkrunarfræðingur og frambjóðandi Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi suður

Kosningarnar 25. september verða mjög mikilvægar fyrir íslenskt samfélag, mikilvægari en oftast áður. Þær munu ráða miklu um hvernig líf okkar allra þróast næstu árin og áratugina. Þar mun ráðast hvaða leiðir verða farnar til að mæta stórum áskorunum sem við stöndum frammi fyrir sem samfélag og sem þjóð meðal þjóða. Þar stendur valið milli þess að sýn jafnaðarmanna verði höfð að leiðarljósi eða hvort markaðshyggja og íhaldssemi ráða för.

Verður notast áfram við gömlu leiðirnar sem hafa nú þegar brugðist bæði almenningi og jörðinni eða velur fólk nýrri og betri leiðir? 

Við þurfum að byggja upp eftir heimsfaraldur og takast um leið á við loftlagsvá af mannavöldum, breytta aldurssamsetningu þjóðarinnar og sjálfvirknivæðingu sem hefur áhrif á störf og starfsskilyrði.

Með jafnaðarstefnunni náum við þeirri efnahagslegu og samfélagslegu endurnýjun sem við þurfum svo sárlega á að halda. 

Leiðarljósið í aðgerðum okkar verður að vera öflug heilbrigðis- og velferðarþjónusta fyrir alla, jafnrétti til náms og heilbrigður vinnumarkaður sem stendur vörð um réttindi launamanna ásamt efnahagsstjórn sem gerir þetta mögulegt. Það verður ævinlega að taka almannahagsmunir fram fyrir sérhagsmuni og þjóðin á að fá fullt verð fyrir auðlindir þjóðarinnar. Við megum aldrei þola ranglæti og spillingu.

Í uppbyggingunni sem framundan er þarf að vinna gegn atvinnuleysinu kröftuglega af hugkvæmni og dirfsku, renna fleiri stoðum undir atvinnulífið, verja velferðina og mæta tekjufalli fólks sem missir vinnuna og veita ungu fólki tækifæri til að nýta menntun sína hér á landi. 

Ójöfnuður vex ekki aðeins vegna atvinnuleysis og auðsöfnunar fárra heldur heldur einnig vegna þess að ellilífeyrir og örorkulífeyrir hækka ekki í takti við lægstu laun. Á undanförnum árum hefur orðið kjaragliðnun og henni verður að eyða með því að hækka elli- og örorkulífeyri. Í fyrsta skrefi ætti í það minnsta að hækka grunninn um krónutöluhækkanir lífskjarasamninganna. Draga þarf einnig verulega úr skerðingum í kerfinu sem halda fjölmennum hópum i fátæktargildru.

Því fer fjarri að barnafjölskyldur á Íslandi fái jafnmikinn og góðan stuðning og tíðkast annars staðar á Norðurlöndum. Þessu verður að breyta. Skerðingar barnabóta hefjast nú við lágmarkslaun og barnafólk með meðallaun fær engar barnabætur hér á landi. Barnabæturnar eru ekki fyrir þeirra börn, þó að fólkið velti fyrir sér hverri krónu og aldrei sé afgangur um mánaðamót sama hve margir yfirvinnutímar séu unnir. Um leið og foreldrarnir vinna meira til að geta veitt börnum sínum þokkalegt húsnæði, klæði, fæði og tómstundir fá börnin lítinn tíma með foreldrum sínum og streitan við að skutla og sækja inn á milli vinnutarna tekur sinn toll.

Stefna um barnvænt samfélag og leiðir til að uppfylla barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna, líkt og lögbundið er, þarf að vera að fullu fjármögnuð. Þar á meðal til að vinna á biðlistum eftir þjónustu við börn, hvort sem er vegna greiningar eða úrræða. Varnir gegn hvers kyns ofbeldi og vanrækslu barna verður að styrkja og stjórnvöld mega aldrei setja börn í hættulegar aðstæður hvort sem er innan lands eða utan.

Húsnæðisverð hækkar og of stór hluti launa fer í kostnað við að halda þaki yfir höfuðið. Það ástand ógnar bæði velferð og efnahag almennings. 

Stórefla þarf almenna íbúðakerfið og halda áfram að byggja upp óhagnaðardrifnn leigumarkað um allt land. Lög um almennar íbúðir voru samþykkt sumarið 2016. Meginmarkmiðið er aukið framboð leiguhúsnæðis og að húsnæðiskostnaður fólks verði í samræmi við greiðslugetu. Íbúðakerfið er tilraun til að endurreisa vísi að félagslega húsnæðiskerfinu sem var aflagt undir lok síðustu aldar. Jóhanna Sigurðardóttir fyrrum forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar flutti lengstu ræðu sem hefur verið flutt á Alþingi til að mótmæla niðurlagningu félagslega íbúðarkerfisins, 14. maí árið 1998. 

Með öflugu félagslegu húsnæðiskerfi og auknu framboði á óhagnaðardrifnum leigumarkaði vinnum við gegn húsnæðisvandanum.

Vinnan gegn loftslagsvá af mannavöldum er stærsta sameiginlega verkefni mannkyns. Allir þurfa að leggja þar sitt af mörkum og framlög íslenska ríkisins þurfa að duga fyrir metnaðarfyllri markmiðum en núverandi stjórnvöld setja sér. Markaðsöflin munu ekki leysa loftslagsvandann upp á eigin spýtur en þau má hins vegar virkja í þessari baráttu þar sem á miklu ríður að finna snjallar lausnir og koma þeim hratt á markað. Hér þurfa líka að haldast í hendur aðgerðir til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og aðgerðir til að binda og farga kolefni. Til að Ísland geti dregið svo um munar úr losun gróðurhúsalofttegunda og náð settum markmiðum með grænni uppbyggingu þarf hið opinbera að taka stórt frumkvæði í formi loftslagsvænna fjárfestinga og vísa veginn fyrir einkageirann.

En um leið má aldrei fórna jöfnuði. Grípa þarf til aðgerða til að aðstoða tekjulágt fólk við að taka þátt í nauðsynlegum orkuskiptum. Fjárfestingar í grænni nýsköpun og þróun og uppbygging innviða og flutnings- og dreifikerfa fyrir endurnýjanlega orku eru á meðal þeirra efnahagslegu örvunaraðgerða sem hafa margfeldisáhrif og eru því ákjósanlegar.  

Hér þurfum við öll að leggjast á eitt við stefnumörkun og framkvæmd ef árangur á að nást í baráttunni gegn loftlagsvá af mannavöldum; fólk í sínu daglega lífi, sveitarfélögin, samtök launamanna og fyrirtækja og stofnanir.

Sjálfvirknivæðingin getur bæði verið mjög spennandi og stórhættuleg. Hún á eftir að létta okkur margvísleg störf og skapa ný en gæti líka orsakað enn meiri misskiptingu og samþjöppun auðs og valda en nú er, ef þess er ekki gætt að skipta arðinum af henni af skynsemi og réttlæti, í anda jafnaðarstefnunnar. Gæta þarf þess að kostir sjálfvirknivæðingar nýtist ekki bara eigendum fyrirtækja heldur einnig starfsmönnum og samfélaginu öllu. 

Ýmsar slæmar aukaverkanir hafa nú þegar komið fram á vinnumarkaði. Launafólki er ýtt í hlutastörf, ótrygga vinnu og svokallaða launaverktöku og fer því á mis við réttinda- og velferðarkerfi vinnumarkaðar sem verkalýðshreyfingin og jafnaðarmenn voru alla 20. öldina að byggja upp. Þessi verktaka er fremur unnin af ungu fólki og fólki af erlendum uppruna. Þetta hefur ekki aðeins slæm áhrif á afkomuöryggi heldur einnig á lífeyrisréttindi, atvinnuleysistryggingar, veikinda- og sjúkraréttindi og rétt til fæðingarorlofs. Vinna verður gegn þessari þróun sem ógnar heilbrigði vinnumarkaðarins líkt og kennitöluflakk, launaþjófnaður og önnur svik við launamenn.

 Brýn þörf er á atvinnustefnu og menntastefnu sem tekur mið af breytingunum sem blasa við og auðveldar fólki að takast á við þær.

Eldra fólki fer fjölgandi á næstu árum þegar fjölmennir árgangar komast á efri ár og heilsa fólks verður betri með lengra lífi. Það er sannarlega jákvætt en hækkandi hlutfall eldra fólks í samfélaginu kallar á breytingar. Um þessar mundir er sjöundi hver landsmaður 65 ára og eldri en árið 2050 verður fjórði hver landsmaður á þeim aldri. Því eru breytingar nauðsynlegar á þjónustu og ýmsum úrræðum sem nú er beitt í málefnum eldra fólks. Til lengri tíma mun þessi þróun leiða til aukinna útgjalda hins opinbera jafnvel þó að heilsa eldra fólks sé og verði betri en áður. Samhliða auknum útgjöldum hægir á fjölgun starfandi fólks og endurskoðun á skattkerfinu m.t.t. annarra samfélagsbreytinga því nauðsynleg.

Fjölgun eldra fólks kallar á önnur búsetuúrræði og nýja sýn stjórnvalda á málaflokkinn. Þar ætti sjálfstæð búseta á eigin heimili til æviloka að vera höfuðmarkmið með aukinni fyrirgreiðslu og fjölbreyttum valkostum líkt og þingmenn Samfylkingarinnar hafa lagt til. Einstaklingsbundin þjónusta á eigin heimili þarf að vera möguleg og hrinda þarf í framkvæmd þróunarverkefnum í heilbrigðis- og velferðartækni. Nauðsynlegt er að endurskoða fjármögnun stofnanavistunar og greiðsluþátttöku og sjá til þess að fjárhagslegt sjálfræði og sjálfstæði einstaklinga liggi fyrir.

Allar þessar breytingar eru óhjákvæmilegar. Það þarf kjark og áræði og skýra sýn jafnaðarmanna til að takast á við þær og vissu um að þær munu stuðla að betra lífi fyrir alla. 

Greinin birtist fyrst á visi.is 30. júlí 2021.

Oddný Harðardóttir, þingflokksformaður, skipar 1. sæti í Suðurkjördæmi

Í dag er hinn árlegi þolmarkadagur jarðar (Earth Overshoot Day) sem þýðir að nú hefur mannkynið þurrausið þær auðlindir sem jörðin nær að endurnýja á þessu ári. Á slíkum degi er vel við hæfi að benda á þrennt:

Við Íslendingar erum í öðru sæti yfir þær Evrópuþjóðir sem losa mestar gróðurhúsalofttegundir miðað við höfðatölu og með eitt stærsta neysludrifna kolefnisfótspor heims.

Ísland er eftirbátur annarra Norðurlanda í loftslagsmálum, ríkisstjórn Íslands styðst við þokukennd loftslagsmarkmið, undanskilur stór svið samfélagsins frá kröfum um alvöru samdrátt í losun, hefur ekki lagt fram trúverðuga áætlun um hvernig Ísland geti orðið kolefnishlutlaust og óháð jarðefnaeldsneyti á næstu tveimur áratugum og treystir sér ekki einu sinni til að banna olíuleit í íslenskri lögsögu.

Þetta þarf ekki að vera svona. Við erum rík þjóð, búum að gnótt endurnýjanlegra auðlinda og tækifærin til sjálfbærrar atvinnuuppbyggingar eru gríðarleg. Flestir Íslendingar eru meðvitaðir um loftslagsvandann og vilja gjarnan taka þátt í að sporna gegn honum, ganga betur um gjafir jarðar og seinka þannig þolmarkadeginum.

Það sem helst vantar er pólitísk forysta á landsvísu um alvöru aðgerðir í loftslagsmálum. Lykillinn að því er að mynduð verði ný og framsækin ríkisstjórn í haust skipuð stjórnmálafólki sem þorir og vill.

Greinin birtist fyrst á visi.is 29. júlí 2021.

Jóhann Páll Jóhannsson er þingframbjóðandi í 2. sæti í Reykjavík norður

Á hverjum degi eru fjölmiðlar að fjalla um flókin mál, þar á meðal lögbrot. Það þykir fréttnæmt þegar brot eru framin og það þykir einnig fréttnæmt þegar möguleiki er á að brot hafi verið framin ef um er að ræða stóran aðila í opinberri umræðu.
 
 Þessa dagana á sér stað umræða á Alþingi, líkt og oft áður, um spillingu í íslensku samfélagi og traust á  stjórnmálum. „Að gefnu tilefni“ mætti segja vegna síendurtekinna frétta af meintum brotum stjórnenda íslensks stórfyrirtækis á góðum viðskiptaháttum, lögum um mútugreiðslur, skattalögum og fleira.
 
 Einhverjir vilja meina að fjölmiðlar eigi ekki að fjalla um þetta stóra mál þar sem ekki sé komin niðurstaða fyrir dómi um sekt eða sýknu. Þannig virðist í þessu máli eins og frasinn um að einhver sé saklaus uns sekt sé sönnuð leiði sjálfkrafa til þess að ekki megi ræða þær fréttir sem þó hafa borist. Hafa verður í huga að það er jú hlutverk fjölmiðla að flytja fréttir og ef íslenskt stórútgerðarfyrirtæki er til rannsóknar víða um  heim vegna meintra brota á hinum ýmsu lögum þá er það frétt. Það verður svo að sjálfstæðum fréttum hvernig einstaka stjórnendur, stjórnmálamenn og ráðherrar blandast inn í málið á degi hverjum. Það er nefnilega frétt ef ráðherra er að leiðbeina fólki í stríði um það hvernig á að hegða sér gegn meintum óvinum.


Já, á Alþingi er verið að ræða um spillingu og traust á stjórnmálum en skilaboðin sem komið hafa frá æðstu ráðamönnum þjóðarinnar á kjörtímabilinu hafa því miður ekki orðið til að auka traust á stjórnmálum. Þegar seðlabankastjóri tjáði sig í fjölmiðlum um ítök sérhagsmuna í íslensku samfélagi setti forsætisráðherra ofan í við blaðamann að hafa ekki spurt hvað seðlabankastjóri ætti nákvæmlega við, án þess að hún teldi ástæðu til að bregðast efnislega við orðum bankastjórans.
 
 Þegar nefndarfólk í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd vildi að fram færi rannsókn á tengslum sjávarútvegsráðherra við stjórnendur stórútgerðarinnar, sem nú eru í stríði, þá beita stjórnarþingmenn í nefndinni valdi sínu til að stöðva slíka rannsókn.
 
 Þegar dómstólar fella dóma þess efnis að dómsmálaráðherra hafi brotið lög við skipan sérvalinna dómara í Landsrétt standa stjórnarliðar sérstakan vörð um ráðherrann og meta stöðu hans í rikisstjórn mikilvægari en vörn fyrir sjálfstæði dómstóla.
 
 Þessa dagana á sér stað stríð sem opinberast æ meira á hverjum degi gegn almenningi, fjölmiðlafólki, listamönnum, stjórmálafólki og fjölskyldum þeirra. Sá sem af stríðsherra er kallaður „okkar maður í ríkisstjórn“ er á útleið, og fram fer val herrans á nýjum manni og forsætisráðherra vill að blaðamenn spyrji seðlabankastjóra út í hvað hann eigi við þegar hann ræðir spillingu.

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 26. maí 2021.

Helga Vala Helgadóttir, þingmaður og oddviti í Reykjavíkurkjördæmi norður fyrir komandi Alþingiskosningar

SAMAK og flokkahópur jafnaðarmanna á Norðurlöndum bjóða ykkur velkomin á hádegisfund í Norræna húsinu kl. 12:00 á fimmtudaginn 27. maí um græn og réttlátt umskipti.

Fundinum verður einnig streymt á facebook síðu Socialdemokraterne i Nordisk Råd.

Réttlát umskipti í átt að kolefnishlutalausri framtíð er brýnasta umhverfis-, samfélags- og efnahagsmál samtímans. Norðurlöndin hafa alla burði til þess að leiða þessar umbreytingar á hátt sem tryggir áfram jöfnuð, en það er að mörgu að hyggja. Samræma þarf aðgerðir í baráttunni gegn loftslagsbreytingum með það að markmiði að tryggja mannsæmandi störf og lífskjör.

SAMAK sem er samstarfsvettvangur norrænu jafnaðarmannaflokkanna og heildarsamtaka launafólks og S-Norden (flokkahópur jafnaðarmanna í Norðurlandaráði) leiða saman hesta sína í fundaröð um jöfnuð og grænu umskiptin og er þetta fjórði fundurinn í þeirri röð en sambærilegir fundir hafa farið fram rafrænt í Danmörku, Svíþjóð og Finnlandi.
Í vetur kom út norræn skýrsla SAMAK: réttlát græn umskipti. Þar koma fram aðgerðir ríkjanna á vinnumarkaði sem eiga að tryggja lífskjör vinnandi fólks samhliða loftslagsaðgerðum. https://samak.info/.../SAMAK-Klima-og-naturrapport-2021...

Oddný Harðardóttir - fulltrúi flokkahóps jafnaðarmanna í Norðurlandaráði.

Jan-Erik Støstad - frá SAMAK segir frá skýrslu SAMAK og norrænu samstarfi

Aldís Mjöll Geirsdóttir - forseti Norðurlandaráðs æskunnar - framtíð unga fólksins

Sigríður Ingibjörg Ingadóttir - BSRB fjallar um skýrsluna Réttlát umskipti https://www.bsrb.is/.../Utge.../rettlat_umskipti_skyrsla.pdf

Síðar í dag, mánudaginn 31. maí 2021, munu stjórnarflokkarnir væntanlega samþykkja fjármálaáætlun, til að framkvæma stefnu þeirra til næstu fimm ára. Það er stórfrétt! Þá er stefna ríkisstjórnarinnar komin fyrir næsta kjörtímabil og enginn ætti þá að velkjast í vafa um hver hún verður ef sama ríkisstjórn verður við völd eftir kosningarnar í september.

Þingflokkur Samfylkingarinnar telur áætlanir ríkisstjórnarinnar í grundvallaratriðum marka ranga leið upp úr efnahagslægðinni. Í áætluninni er ekkert brugðist við vaxandi ójöfnuði eða stutt við hópana sem samkvæmt nýlegri könnun BSRB og ASÍ líða efnalegan skort. Í áætluninni er ekki gert ráð fyrir að bætur almannatrygginga eða atvinnuleysistrygginga, vaxtabætur, húsnæðisbætur, barnabætur eða fæðingarorlofsgreiðslur, hækki til samræmis við laun. Það er lítill metnaður lagður í að bæta heilbrigðiskerfið eða mæta íbúum á þeirra landssvæða sem hafa orðið verst úti í heimsfaraldrinum. Með stefnu sinni er ríkisstjórnin að taka pólitíska ákvörðun um að auka ójöfnuð í landinu.

Ríkisstjórnin leggur ofuráherslu á að miða við ákveðið skuldahlutfall með tilheyrandi niðurskurði á ríkisútgjöldum strax eftir eitt og hálft ár þegar atvinnuleysi er spáð 6-7% og efnahagsþrengingar ekki yfirstaðnar. Ekkert ríki sem við viljum bera okkur saman við fer gömlu niðurskurðarleiðina líkt og íslenska ríkisstjórnin ætlar að fara fái hún til þess brautargengi.

Þingflokkur Samfylkingarinnar leggur til breytingar á fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2022-2026. Tillögurnar miða allar að því að fjölga störfum, auka græna verðmætasköpun, bæta heilsu og öryggi fólksins í landinu og bæta kjör barnafólks og þeirra hópa sem verst eru settir í samfélaginu með réttlátari tekjuöflun og jöfnuð að leiðarljósi

Breytingatillögurnar eru þessar helstar:

Fjölskyldustuðningur. Barnabætur skerðist ekki fyrr en við 600.000 kr. mánaðarlaun. Nú hefjast skerðingar við 351.000 kr. á mánuði og fólk með meðallaun fær engar barnabætur. Óskertar barnabætur yrðu þá um 31.000 kr. á mánuði með einu barni undir 7 ára hjá sambúðarfólki en 44.000 kr. til einstæðra foreldra. Ef börnin eru tvö og annað undir 7 ára yrði greiðslan 55.000 kr. á mánuði hjá sambúðarfólki en 78.000 kr. hjá einstæðum foreldrum.

Sanngjarnari lífeyrir. Elli- og örorkulífeyrir hækki til samræmis við hækkun lægstu launa og að frítekjumark vegna greiðslna frá lífeyrissjóðum hækki í skrefum upp í 100.000 kr á mánuði úr 25.000 kr. Frítekjumark vegna atvinnutekna bæði öryrkja og ellilífeyrisþega verði hækkað að lágmarkstekjutryggingu hverju sinni.

Átak í loftslagsmálum. 5 milljarða aukningu á ári til loftslagsmála til að flýta orkuskiptum, fjármagna grænan fjárfestingarsjóð, auka stuðning við landsbyggðarstrætó, styrkja hringrásarhagkerfið, græna matvælaframleiðslu, gera breytingar á styrkjaumhverfi landbúnaðarins til að styðja betur við grænmetisframleiðslu og stuðning við að gera íslenska stjórnsýslu græna.

Biðlistana burt. Átak til að vinna á biðlistum sem hafa vaxið umtalsvert vegna COVID. Annars vegar vegna skurðaðgerða og hins vegar vegna biðlista eftir geðheilbrigðisþjónustu. Alls bíða 3.625 einstaklingar eftir skurðaðgerð og 1.095 einstaklingar bíða eftir geðheilbrigðisþjónustu hjá LSH og 131 barn bíður eftir þjónustu á BUGL.

Samfylkingin leggur fram ýmsar aðrar breytingartillögur og nefndarálit við fjármálaáætlun. Þær snúa að byggingu 3000 íbúða í almenna íbúðarkerfinu, hækkun húsnæðisbóta, framlög til heilbrigðisstofnana á vaxtarsvæðum hækkuð ásamt því að brugðist verði við undirmönnun og álagi hjá lögreglunni. Einnig hækkun framlaga til nýsköpunar og þróunar og skatteftirlits og samkeppniseftirlits.

Fjármögnun. Tvöfalt hlutverk skattkerfisins verði eflt til að afla tekna í ríkissjóð og jafna stöðu fólks í samfélaginu. Stærri og réttlátur hluti arðsins af auðlindum þjóðarinnar renni í ríkissjóð. Við leggjum til að fjármagnstekjuskattur verði hækkaður til samræmis við það sem gerist í hinum norrænu ríkjunum og hann verði þrepaskiptur. Við leggjum einnig til stóreignaskatt og græna skatta. Betri skattinnheimta fæst með skilvirkara eftirliti og skattrannsóknum.

Sjávarútvegur og ferðaþjónusta gefa útflutningstekjur sem byggja á takmörkuðum auðlindum, náttúru Íslands og gjöfulum fiskimiðum. Við hlið þeirra greina þarf að byggja undir atvinnugreinar sem skapa verðmæti með hugviti fólks. Því ættu stjórnvöld að kalla að borðinu verkalýðsfélög og samtök atvinnurekenda til að vinna saman að nauðsynlegum breytingum á íslensku atvinnulífi. Stefnumótunin sem stjórnvöld verða að ráðast í til að stuðla að fleiri góðum störfum og hagvexti lýtur að atvinnustefnu, menntastefnu og skattastefnu. Stjórnvöld verða að sýna fyrirhyggju, verja hag almennings og læra af mistökum fortíðar.

Hér er slóð á breytingartillögurnar Samfylkingarinnar í heild sinni.

Nefndarálit mitt fyrir fjárlaganefnd er hér.

Greinin britist fyrst á vísi.is 31. maí. 

Oddný Harðardóttir, þingflokksformaður og nefndarmaður í fjárlaganefnd Alþingis, skipar 1. sæti í Suðurkjördæmi

Eldhúsdagar, skimanir og vanfjármögnuð hjúkrunarheimili

Logi, Oddný og Rósa tóku þátt í eldhúsdagsumræðum í vikunni. Þar gerðu þau upp störf þings og ríkisstjórnar síðastliðin fjögur ár.

Helga Vala Helgadóttir spurði forsætisráðherra út í tilfærslu á skimun fyrir leghálskrabbameini frá Krabbameinsfélaginu um áramótin til heilsugæslunnar og flutning greininga sýna frá félaginu til útlendrar greiningarstofu. Undanfarið ár hefur verið mjög löng bið eftir niðurstöðum.

Ríkisstjórnin hafnaði öllum breytingartillögum Samfylkingarinnar við fjármálaáætlun til næstu 5 ára. Oddný Harðardóttir vakti athygli á, í ræðu sinni um fjármálaáætlun, að samkvæmt þessari áætlun munu kjör aldraðra og öryrkja ekki verða bætt, löggæslan verður áfram fjársvelt og biðlistar í heilbrigðiskerfinu munu halda áfram að lengjast. Þá er metnaðarleysi í loftslagsmálum algjört og ríkisstjórnin boðar leið niðurskurðar. Hún boðar gamaldags leið sem meira að segja Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefur varað við.

Logi Einarsson spurði heilbrigðisráðherra út í vanfjármögnuð hjúkrunarheimili. Samfylking leggur áherslu á sterkt opinbert heilbrigðiskerfi sem tryggir almenningi um allt land aðgang að gjaldfrjálsri þjónustu. Vanfjármögnuð hjúkrunarheimili hafa leitt af sér að sveitarfélög neyðist til að segja upp samningi um rekstur þeirra og ríkið semji því í kjölfarið við einkahlutafélög.

Fjarðalistinn er félagshyggjuframboð í bæjarstjórn Fjarðabyggðar. Forseti bæjarstjórnar og oddviti Fjarðalistans, Eydís Ásbjörnsdóttir, hefur verið flokksbundin í Samfylkingunni frá stofnun hennar og skipar nú þriðja sæti á lista Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi fyrir komandi Alþingiskosningar.

Í málefnasamningi meirihluta Fjarðalista og Framsóknarflokks eru skýrar áherslur á velferð og bætt lífsgæði fjölskyldna í Fjarðabyggð.

Á kjörtímabilinu hefur velferð og jöfnuður verið sérstakt leiðarljós í allri vinnunni og staðið hefur verið vörð um hag fjölskyldufólks. Gjaldskrár leikskóla, frístundaheimila og tónlistarskóla standast vel samanburð við önnur sveitarfélög og eru með því hagstæðasta sem þekkist á landinu. 

Frá upphafi kjörtímabils hafa verið tekin skref í lækkun gjaldskrá skólamáltíða í Fjarðabyggð, en máltíð sem kostaði 450 kr. árið 2018 kostar 150 kr. í dag.  Skólamáltíðir í leik- og grunnskólum verða gjaldfrjálsar frá haustinu 2021 sem er gríðarlega mikilvægt skref til að geta boðið öllum börnum upp hollan mat óháð efnahag foreldra, auk þess að spara barnafólki talsverðar upphæðir á hverju ári. 

Mikil áhersla hefur verið lögð á eflingu snemmtækrar íhlutunar með verkefni sem kallast Sprettur. Sprettur gengur út á teymisvinnu fagfólks og foreldra með því markmiði að börn sem lenda í einhverskonar vanda fái sem fyrst viðeigandi aðstoð áður en vandinn dýpkar. Verkefnið fór af stað á árinu 2020 og miklar væntingar eru um að það skili árangri í að fyrirbyggja þjáningar barna og foreldra. Verkefnið mun til lengri tíma einnig skila fjárhagslegum ávinningi.  

Fjarðabyggð byggir á traustum grunni öflugs iðnaðar, fiskveiða og  fiskvinnslu. Mikilvægt er að leggja áherslu á örugga innviði um allt land, þeir eru grunnstoð velferðar og öflugs atvinnulífs.

Þrátt fyrir þrönga fjárhagsstöðu vegna loðnubrests og heimsfaraldurs hafa þessir þættir gert Fjarðabyggð kleift að gera samfélagið sem lífvænlegast og stuðlað að jöfnuði og velferð fyrir alla íbúa. 

Rauði þráðurinn er vikuleg samantekt af helstu fréttum frá okkar kjörnu fulltrúum á þingi og í sveitarstjórnum.

Samfylkingin í Hafnarfirði býður í sumargrill!

Nú hafa samkomutakmarkanir verið rýmkaðar og því ætlar Samfylkingarfélagið í Hafnarfirði að bjóða félagsfólki ísumargrill á Strandgötunni nk. miðvikudag, 9. júní kl. 18:00.

Það er orðið langt síðan við höfum hist og tilvalið að taka gott spjall yfir grilluðum pylsum, burgers og veganfæðu í góðum félagsskap. Vonumst til að sjá ykkur sem flest!

Leit um „��"

3373 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3373 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"