Við yfirlestur flaug mér í hug að forystufólk stjórnarflokkanna hefðu ef til vill haft of rúman tíma til að dunda sér við textann en ekki varið nógum tíma í að ydda pólitíska hugsun, útfæra aðgerðir og forgangsraða verkefnum. 

Stærstu pólitísku tíðindin í sáttmálanum eru þau að þunginn stjórnarsamstarfinu færist til Sjálfstæðis- og Framsóknarflokksins, þótt formaður VG sé áfram í verkstjórastólnum í forsætisráðuneytinu. Það er greinilega ekki lengur flokkað til pólitískrar dygðar í Vinstrigrænum að standa vaktina í heilbrigðis- og umhverfismálunum. Ríkisstjórnin ætlar ekki að hrófla við kerfi auðlindanýtingar og setja fiskveiðistjórnunarkerfið í nefnd. Hún hefur einnig gefist upp á því verkefni að breyta stjórnarskránni. Um leið og stjórnarflokkar lofa því að efla almannaþjónustuna er ekki að finna í hinum langa stjórnarsáttmála nein svör við því hvernig skuli endurreisa opinbera heilbrigðiskerfið, tryggja fjármögnun og mönnun til framtíðar. 

Uppstokkun stjórnarráðsins er allrar athygli verð en ekki er jafn ljóst hvaða tilgangi sumar breytingarnar þjóna. Hafi ég skilið þetta rétt þá eiga menntamál nú heima í fjórum ráðuneytum og í raun búið að leggja mennta- og menningarmálaráðuneytið niður í núverandi mynd. Það er mikil tíðindi. Nú má vel vera að þessar breytingar stuðli að aukinni samlegð, framförum og betra starfi í hverju ráðuneyti en eitthvað segir mér að hálfgerð tilviljun ráði því hvernig verkefnum hefur verið skipt og skipað innan stjórnarráðsins. Eitt er þó ljóst, að fjölgun ráðuneyta hentar þriggja flokka samstarfinu vel og gefur fleiri stóla við ríkisstjórnarborðið en þó ekki nógu marga til að ráðherrakapall Sjálfstæðisflokksins gangi upp. 

Um kjör þeirra efnaminnstu er fátt sagt annað en að þau eigi að batna eins og annarra, með vexti og velsæld eins og þar stendur. Kjaragliðnunin sem orðið hefur á milli lægstu launa og örorkulífeyris er ekki nefnd einu nafni. Fátækt einstæðra foreldra, nær alltaf mæðra, og barna þeirra er ekki skenkt hálf hugsun. Á einum stað var minnst á barnabætur sýndist mér. Ég fann engar raunhæfar tillögur um að bæta kjör þeirra sem efnaminnstu í okkar samfélagi í nýjum stjórnarsáttmála.

Endurkoma Sjálfstæðisflokksins í umhverfisráðuneytið, sem nú má einnig kenna sig við loftslag og orku, veldur áhyggjum. Ljóst er að  sjálfstæðismenn telja þá einu leið færa í baráttunni við hamfarahlýnun að stuðla að orkuskiptum í samgöngum. Þau þurfa vissulega að eiga sér stað en við flóknu úrlausnarefni dugar ekki ein allsherjarlausn. Þar þarf margt að koma til og líklega má að fagna því sérstaklega að nefndar eru „hágæða almenningssamgöngur“ það sem við hin köllum borgarlínu í sáttmálanum.

Hinn ylvolgi og orðmargi stjórnarsáttmáli liggur fyrir. Nú er þess beðið að ný ríkisstjórn sýni á spilin i fjárlagafrumvarpinu.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 30. nóv. 2021

Eftir að hafa legið yfir texta í tvo mánuði birtu formenn Vinstrigrænna, Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks stjórnarsáttmála annars ráðuneytis Katrínar Jakobsdóttur á fyrsta sunnudegi í aðventu.

Framkvæmdastjórn FSR boðar til aðalfundar FSR. Aðalfundurinn verður haldinn fimmtudaginn 25. nóvember 2021 kl. 18:30. Fundurinn verður haldinn fjarfundi, félagar í Reykjavík hafa fengið fundarhlekk í tölvupósti, þann 24. nóv. 

Kjörnir fulltrúar aðildarfélaganna í Reykjavík, sem þar af leiðandi hafa atkvæðisrétt eru vinsamlegast beðin að skrá sig inn á fundinn hér ock.is/xs þar eru öll fundargögn og slóð á fjarfundinn. 


Dagskrá aðalfundar FSR: 
1. Skýrsla framkvæmdastjórnar 
2. Ársreikningar og árshlutareikningur þess árs sem aðalfundur er haldinn 
3. Skýrslur aðildarfélaga 
4. Skýrslur þingsveitar og borgarstjórnarflokks 
5. Lagabreytingar 
6. Kjör framkvæmdastjórnar 
a. Kjör formanns 
b. Kjör gjaldkera 
c. Kjör þriggja aðalmanna og fimm varamanna 
7. Kjör félagslegra skoðunarmanna 
8. Önnur mál

Ásta Guðrún Helgadóttir 
Bjarni Jónsson 
Dagbjört Hákonardóttir 
Guðný Maja Riba 
Gunnar Alexander Ólafsson
Hörður J. Oddfríðarson 
Ingibjörg Stefánsdóttir 
Kristján Haukur Magnússon 
Magnús Jochum Pálsson 
Mörður Árnason 
Sigfús Ómar Höskuldsson 
Stefán Benediktsson 
Þorgrímur Kári Snævarr 

Á aðalfundi FSR eiga seturétt fulltrúar (1 fulltrúi fyrir hverja 10 félaga) úr aðildarfélögum Samfylkingarinnar með heimilisfesti í Reykjavík.  

Tillögur um lagabreytingar þurfa að hafa borist til framkvæmdastjórnar FSR fyrir hádegi miðvikudaginn 3. nóvember 2021. Tillögurnar skulu berast til formanns á netfangið fsr@samfylking.is. Tillögurnar verða kynntar á vef Samfylkingarinnar 11. nóvember 2021.

Hér er að finna lög Fsr.

Þeir sem hafa áhuga á að setjast í framkvæmdastjórn FSR mega senda ábendingu til formanns á netfangið fsr@samfylking.is.



Aðalfundur fulltrúaráðsins í Reykjavík

Við reifum lauslega á stefnu flokksins í málaflokkunum, sem er hér að finna, og vörpum fram hugmyndum um hvernig við getum gert enn betur í þessum málaflokkum. Á þessum umræðufundi leggjum við áherslu á leik- og grunnskóla. 

Kjörnir fulltrúar Samfylkingarinnar munu taka þátt á fundinum - farið verður yfir nokkra af helstu ávinningum fulltrúa okkar á sveitastjórnarstigi í menntamálaum og áskorarnir næsta kjörtímabils ræddar.  

Fundahlekkur: https://us06web.zoom.us/j/82105023222?pwd=bmVycHNZTVU5S3UrMTZwNDV0MnkwZz09

Málefnahópur menntamála efnir til umræðufundar þann 20. janúar kl. 20:00.

Flokksval Samfylkingarinnar í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningarnar 2022 fer fram 12. - 13.  febrúar 2022. Framboðsfrestur er til kl. 12:00 á hádegi, laugardaginn 22. janúar 2022. Hægt er að tilkynna fyrirhugað framboð sitt til kjörstjórnar í gegnum fsr@samfylkingin.is og fá þannig ítarlegri leiðbeiningar og þau gögn sem þarf að skila til að framboðið teljist gilt.

Til þess að framboð teljist gilt þurfi þarf að skila inn neðangreindum gögnum, útprentuðum og undirrituðum í frumriti, fyrir klukkan 12:00 á hádegi, laugardaginn 22. janúar 2022.

Kjörstjórn tekur á móti framboðsgögnum í Sóltún 26, þann sama dag, frá klukkan 8:30-12:00 fh. Hægt er að semja við formann kjörstjórnar um móttöku framboðsgagna, utan þess tíma. Sjá verklag við móttöku gagna. 

Eftirtalin gögn þurfa að berast kjörstjórn, undirrituð og útprentuð:

Formleg framboðsyfirlýsing eins og hún kemur frá kjörstjórn.

 Meðmæli frá eigi færri en 20 en eigi fleiri en 30 flokksmönnum Samfylkingarinnar sem eiga lögheimili í Reykjavík. Leiðbeiningar um bæði skrifleg meðmæli og rafræn meðmæli eru í viðhengi.

Greiðslukvittun þátttökugjalds. Ef óskað er eftir lækkun eða niðurfellingu, þá þarf að fylla út umsóknareyðublað þess efnis.

Hér getur þú nálgast eftirfarandi gögn:

Framboðsyfirlýsing og umsóknareyðublað um lækkun eða niðurfellingu þátttökugjalds.

Leiðbeiningar um söfnun stuðningsyfirlýsinga frá meðmælendum, bæði rafræn meðmæli og skrifleg meðmæli.

Verklag við móttöku og afgreiðslu framboða í flokksvali Samfylkingarinnar 2022.

Við biðjum þá sem huga á framboð að kynna sér öll gögn, meðal annars lög, reglur, og samþykktir. 

Ef einhverjar spurningar vakna, þá er velkomið hafa samband við formann kjörstjórnar, annars mun kjörstjórn halda úti “spurt og svarað” hér þar sem hægt er að nálgast allar helstu upplýsingar og útskýringar um framboð til flokkvalsins á aðgengilegan hátt.

Ásta Guðrún Helgadóttir, (formaður) s. 6612128 - asta@helgadottir.is

Yfirlit yfir helstu lög, reglur, og samþykktir sem kunna að skipta máli:

Reglur FSR um val á framboðslista fyrir borgarstjórnarkosninga 2022

Skuldbindandi reglur Samfylkingarinnar um val á framboðslista

Lög um starfsemi stjórnmálasamtaka nr. 162/2006 

Leiðbeiningar og eyðublöð á vefsíðu Ríkisendurskoðunar

Auglýst eftir framboðum til flokksvals Samfylkingarinnar í Hafnarfirði fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar.
 
Reglur flokksvalsins eru eftirfarandi:
Flokksval, þ.e. prófkjör þar sem eftirfarandi aðilar hafa kosningarétt: 

Allir félagsmenn í Samfylkingunni með lögheimili í Hafnarfirði  sem hafa náð 16 ára aldri á valdegi og eru skráðir í Samfylkingarfélagið í Hafnarfirði.

Skráðir stuðningsmenn Samfylkingarinnar sem eru 16 ára og eldri, sem undirritað hafa stuðningsyfirlýsingu og skráð sig á kjörskrá innan lokafrests til skráningar en kjörskrá skal lokað 7 dögum fyrir kosningar eða þann 5. febrúar 2022. 

Kosið verður um efstu 6 sætin á framboðslista og er kosning bindandi í þau sæti. Framboðslisti verður svokallaður paralisti. Það þýðir að kvenframbjóðandi skal hið minnsta skipa annaðhvort sæti 1 eða 2, hið minnsta annaðhvort næstu tveggja sæta og svo koll af kolli í hver tvö sæti. Eða öfugt.

Þátttökugjald frambjóðenda verður 50.000 kr. Helmingsafsláttur er fyrir öryrkja, fólk utan vinnumarkaðar og eldri borgara. Þá greiða námsmenn 20.000 kr. óháð aldri og námsstigi. 

Heildarkostnaður frambjóðenda af kosningabaráttu sem hverjum frambjóðanda er heimilt að stofna til má mest nema 350.000 kr. Samanlagður heildarkostnaður frambjóðenda með þátttökugjaldi getur því mest orðið 400.000 kr. 

Kjörgengir eru allir félagsmenn í Samfylkingunni sem uppfylla skilyrði landslaga um kosningarétt og kjörgengi og hafa meðmæli félaga í Samfylkingunni. Fjöldi meðmælenda skal vera að lágmarki 20 og að hámarki 30. 

Þegar kosið er í flokksvali skulu kjósendur raða frambjóðendum á lista. Raða skal að lágmarki 4 frambjóðendum og að hámarki 8.

Skila þarf inn framboðsyfirlýsingu fyrir lok 14. janúar á netfangið xshafnarfjordur@gmail.com

Krafist er meðmæla minnst 20 og mest 30 flokksfélaga í Hafnarfirði 16 ára og eldri sem hafa lögheimili í Hafnarfirði á kjördag. Meðmælum skal skila fyrir lok 14. janúar á netfangið xshafnarfjordur@gmail.com. 

Flokksvalið verður haldið þann 12. febrúar 2022 og verður auglýst nánar síðar. 
Að lokum eru frambjóðendur hvattir til þess að kynna sér skuldbindandi reglur um aðferðir við val á framboðslista hjá flokknum. 

Kær kveðja,
Samfylkingin í Hafnarfirði.  


Flokksval Samfylkingarinnar í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningarnar 2022 fer fram 12. - 13.  febrúar 2022. Framboðsfrestur er til kl. 12:00 á hádegi, laugardaginn 22. janúar 2022. Hægt er að tilkynna fyrirhugað framboð sitt til kjörstjórnar í gegnum fsr@samfylkingin.is og fá þannig ítarlegri leiðbeiningar og þau gögn sem þarf að skila til að framboðið teljist gilt.

Flokksval Samfylkingarinnar í Reykjavík: Upplýsingar fyrir frambjóðendur

Umfang og eðli aðgerða rík­is­sjóðs á síð­ustu tveimur árum end­ur­spegla nauð­syn­leg við­brögð við heims­far­aldri, ekki stefnu eða sókn. Nú tekur við þriðja árið þar sem við­bragðs­stjórn­mál ráða för og lítið svig­rúm er til nauð­syn­legra úrbóta á grunn­kerfum hins opin­bera til varnar vel­ferð eða til sóknar á nýjum tím­um.

Þetta end­ur­speglar grund­valla­r­á­herslur stjórn­valda síð­ustu ár. Land­inu er og hefur verið stýrt af rík­is­stjórn sem telur að ríkið eigi aðeins að sinna hlut­verki örygg­is­nets. Rík­is­sjóður sé áhorf­andi, ekki ger­andi í efna­hags­líf­inu sem og sam­fé­lag­inu, og stígur ein­vörð­ungu inn í neyð, í við­bragði. Hag­stjórn­ar­hlut­verkið snýst fyrst og fremst um að stíga inn þegar allt fellur saman en til baka þegar verð­bólga kraumar og spenna skap­ast. Lítið fer fyrir umræðu um mik­il­vægi þess að móta mark­aði og rammann utan um þá til að breyta und­ir­liggj­andi ójafn­vægi í kerf­in­u. 

Þetta við­horf ber með sér þá sögu­skýr­ingu að vel­ferð­ar­kerfin okkar hafi fallið af himnum ofan. Þegar stað­reyndin er sú að vel­ferð­ar­kerfin voru byggð sér­stak­lega upp til að marka stefnu rík­is­ins í sam­fé­lag­inu og þarfn­ast stöðugrar end­ur­skoð­un­ar. Vel­ferð­ar­sam­fé­lagið sem fylgdi þessum kerfum var afleið­ing mót­unar rík­is­ins á sam­fé­lag­inu, byggt á stefnu og sýn um hlut­verk rík­is­ins. Skiln­ingi á því að hið opin­bera væri með yfir­sýn og getu til sam­ræm­ingar í sam­fé­lag­inu til að koma í veg fyrir að gloppur mynd­uð­ust, að fólk félli á milli kerfa og yrði af tæki­færum, tryggði virkni allra og mögu­leika til þátt­töku í sam­fé­lag­inu. Þetta væri bráð­nauð­syn­leg und­ir­staða fyrir atvinnu­lífið og alla aðra anga sam­fé­lags­ins. 

Um þetta sner­ist sam­fé­lags­sátt­máli vel­ferð­ar­rík­is­ins. Að við sam­tryggðum okkur fyrir áföllum með því að greiða inn í kerfin okkar og fá út úr því eftir aðstæðum og þörf.

Nú kveður við annan tón. Sú rökvilla hefur orðið ofan á í umræðu um vel­ferð­ar­sam­fé­lag­ið, og jafn­vel í orð­ræðu stjórn­mála­flokka sem telja sig vera málsvara jafn­að­ar­manna, vel­ferð­ar­sinna, að hér sé hægt að við­halda þessum mik­il­vægu kerfum okkar með minni greiðslum inn í sam­trygg­ing­una og án virkrar þátt­töku rík­is­ins í sam­fé­lag­inu.

Birt­ing­ar­mynd þess­arar póli­tíkur er að finna víða í fjár­laga­frum­varpi rík­is­stjórn­ar­innar sem nú er til umræðu á Alþingi.

Fjár­mála­á­ætlun sem þetta fjár­laga­frum­varp bygg­ist á gerir ráð fyrir að tekjur rík­is­sjóðs sem hlut­fall af lands­fram­leiðslu verði þær lægstu á öld­inni undir lok kjör­tíma­bils­ins. Hið sama á við þegar hið opin­bera í heild sinni er skoð­að. 

Ekki nóg með að þetta bendi til þess að rík­is­stjórnin ætli að firra sig ábyrgð á stóru verk­efnum okkar tíma, heldur er þetta í hróp­andi mót­sögn við rekstur vel­ferð­ar­sam­fé­lags. Það bygg­ist á inn­greiðslum í kerf­ið. Hvernig munu vel­ferð­ar­kerfin okkar geta stað­ist þær stóru áskor­anir sem fram undan eru, sem nú þegar eru farnar að valda vand­ræð­um, ef staða rík­is­sjóðs undir lok þessa kjör­tíma­bils á að vera verri á tekju­hlið­inni en hún hefur verið fyrir núver­andi áfall?

Velferðarsamfélag sem bygg­ist á virku ríki felur í sér rík­is­stjórn sem tekur ábyrgð á efna­hags­á­stand­inu og ójafn­væg­inu sem getur skap­ast. Þrátt fyrir við­snún­ing í efna­hags­líf­inu liggur fyrir að ójafn­vægi hefur skapast, sér í lagi á eigna­mörk­uð­um, sem hefur lekið út í verð­lag í land­inu. Er þetta m.a. afleið­ing af eðli aðgerða rík­is­stjórn­ar­innar sem ráð­ist var í vegna COVID.

Nær alla við­bót­ar­verð­bólgu í dag, umfram verð­bólgu­mark­mið, má rekja til verð­hækk­ana á íbúða­mark­aði. Hvers konar vel­ferð­ar­sam­fé­lag lítur fram hjá þess­ari þró­un? Ríki getur ekki talist vel­ferð­ar­ríki ef það telur sig engin vopn hafa á hendi til að bregð­ast við krísu á mark­aði fyrir húsa­skjól fólks. Mark­aði sem er skap­aður af lögum og reglum í land­inu, af lög­gjaf­an­um.

Þessi mistúlkun á mik­il­vægi rík­is­að­gerða í vel­ferð­ar­sam­fé­lagi hefur einnig lekið út í sam­skipti laun­þega og atvinnu­rek­enda í land­inu. Fyr­ir­tæki, sér í lagi lítil og með­al­stór fyr­ir­tæki þar sem launa­kostn­aður er meiri hluti rekstr­ar­kostn­að­ar, eiga allt sitt undir virku vel­ferð­ar­kerfi og aðgerðum á vegum hins opin­bera sem draga úr þörf á launa­hækk­un­um. Nor­ræn vel­ferð­ar­sam­fé­lög sem byggj­ast á öfl­ugu vel­ferð­ar­ríki í sam­vinnu við einka­fram­tak miða einmitt að jákvæðu við­móti fyr­ir­tækja til rík­is­að­gerða, þá sér í lagi kjara­bótum sem tryggja jafn­vægi á vinnu­mark­að­i. 

Núver­andi stjórn­völd virð­ast hins vegar hafa rofið þessa und­ir­stöðu vel­ferð­ar­ríkis með stefnu­leysi í kjara- og vinnu­mark­aðs­mál­um. Fáar ef ein­hverjar til­lögur hafa komið frá rík­is­stjórn­inni á síð­ustu árum hvað varðar kjara­mál nema þegar stefnir í verk­föll. Svo er kvartað undan ójafn­vægi á vinnu­mark­aði.

Rík­is­stjórnin virð­ist vera að „lenda í verð­bólgu“ sem bindur hendur hennar til aðgerða í nauð­syn­legum vel­ferð­ar­úr­bótum og sókn­ar­fjár­fest­ingum fyrir fram­tíð­ar­kyn­slóð­ir, og það virð­ist almenn­ingi að kenna og ann­arra að leysa úr því. Í stað þess að horfa á sitt hlut­verk sem ger­anda, mót­anda, í sam­fé­lag­inu og end­ur­skoða und­ir­stöðu efna­hags­lífs­ins sem veldur þess­ari verð­bólgu er hún notuð sem afsökun fyrir aðgerða­leysi.

Alvar­leg­asta merkið um grunn vel­ferð­ar­rík­is­ins sem almenn­ingur treystir en hefur veikst er staða við­kvæmra hópa í sam­fé­lag­inu. Umtals­vert hefur farið fyrir umræðu um tekju­jöfnuð í land­inu, en í þeim tölum er aldrei talað um þá hópa sem hljóta ekki tekjur á almennum mark­aði og hafa engan verk­falls- né samn­ings­rétt. Grunn­greiðslur til öryrkja hafa dreg­ist langt aftur úr launa­þróun í land­inu. Fjár­lög eftir fjár­lög eykst kjaragliðnun milli öryrkja og fólks á almennum mark­aði og nú er svo komið að það munar 90 þús. kr. á grunn­líf­eyri öryrkja og lægstu launum í land­in­u. 

Öryrkjum er enn eitt árið haldið í spenni­treyju fátæktar á þeim for­sendum að nú sé verið að end­ur­skoða kerf­ið. Að mik­il­væg­ast sé að auka virkni fólks og draga úr nýgengi örorku. Um það snú­ist stefna stjórn­valda í okkar vel­ferð­ar­ríki. En stenst þetta? 

Hæsta nýgengi örorku er meðal kvenna á aldr­inum 55+ ára vegna vinnu- og fjöl­skyldu­á­lags og svo meðal ungs fólks vegna and­legra veik­inda. Stór hluti þess­ara kvenna vinnur í umönn­un­ar- og heil­brigð­is­þjón­ustu, þar sem ríkið er stórt hreyfi­afl þegar kemur að vinnu­að­stæð­um. Hjúkr­un­ar­heim­ilin í land­inu eru, þrátt fyrir neyð­ar­við­bót rík­is­sjóðs við 2. umræðu fjár­laga­frum­varps­ins, und­ir­mönnuð og van­fjár­mögn­uð. Og alvar­leg van­ræksla birt­ist í fjár­mögnun á þjóð­ar­sjúkra­húsi okkar lands­manna þar sem meiri hluti fjár­laga­nefndar hunsar skýr skila­boð Land­spít­al­ans, sem og sjúkra­húss­ins á Akur­eyri, um nauð­syn­lega við­bót­ar­fjár­mögnun til að við­halda óbreyttum rekstri upp á 2 millj­arða kr. 

Við­bót­ar­fjár­magn í heil­brigð­is­kerfið í fjár­lögum næsta árs kemur til vegna nýrra verk­efna, og til að manna breyttan vinnu­tíma. En greiðslur til að mæta auknu álagi sem fylgir raun­vexti heil­brigð­is­kerf­is­ins, vegna fólks­fjölg­unar og öldr­un­ar, eru felldar nið­ur. Þrátt fyrir að fólks­fjölgun og öldrun þjóðar sé óhjá­kvæmi­leg. Á hverjum bitnar þessi ákvörð­un? Jú, á umræddum konum sem starfa í heil­brigð­is­kerf­inu og vel­ferð­ar­þjón­ustu víða um land, sem dæmi, og eru undir miklu álagi. Sömu kon­unum og átti að minnka nýgengi örorku hjá.

Þá er sál­fræði­frum­varpið sem sam­þykkt var á Alþingi í júní 2020 enn ófjár­magnað í þessum fjár­lög­um. 400 millj­ónir króna eru settar í geð­heil­brigð­is­mál sem er lág upp­hæð í sam­hengi við umfang vand­ans. 

Við þetta bæt­ist að rík­is­stjórnir síð­asta ára­tugar hafa haldið aftur af hækkun frí­tekju­marks öryrkja, sem þýðir á manna­máli að öryrkjar fá ekki einu sinni tæki­færi til afla sér almenni­legra tekna til að bæta upp fyrir samn­ings­leysi sitt við rík­ið. Frí­tekju­mark atvinnu­tekna öryrkja væri nú tvö­falt miðað við núver­andi upp­hæð ef það hefði aðeins fylgt verð­lags­þróun í land­inu. Við þessu er ekki hróflað í fjár­lögum næsta árs.

Hér er talið skyn­sam­legt að spara til, í heil­brigð­is- og vel­ferð­ar­kerf­inu, þrátt fyrir að kostn­að­ur­inn sem af þessum sparn­aði hlýst verði mik­ill. Öldrun þjóðar krefst þess að fólk hafi getu til að vinna lengur og fram­leiðni­kröfur sem gjarnan er velt upp eru háðar virkni allra í sam­fé­lag­inu. Við höfum ekki efni á því að missa fólk úr vinnu­afl­inu snemma á lífs­leið­inni. Við höfum ekki efni á því að halda aftur af tæki­færum fólks til að taka þátt á vinnu­mark­aði.

Sú brota­löm sem birt­ist síðan hvað flestum í dag er staðan á hús­næð­is­mark­aði. Þrátt fyrir gíf­ur­lega hækkun íbúða­verðs á síð­ustu árum, og aug­ljósa mark­aðs­bresti á þeim mark­aði, er engin ný úrræði að finna í fjár­laga­frum­varp­in­u. 

Þessar hús­næð­is­verðs­hækk­anir koma illa við almenn­ing, fyr­ir­tæki, og hið opin­bera sjálft enda eru launa- og verð­lags­hækk­an­ir, sem rekja má nú til fast­eigna­verðs­hækk­ana, ein stærsta auka útgjalda­breytan hjá rík­is­sjóði. Og illa lendir þessi hag­stjórn á sveit­ar­fé­lög­un­um, sem reka mann­afls­þunga þjón­ustu þar sem launa­kostn­aður er yfir helm­ingur útgjalda. Afstöðu­leysi þess­arar rík­is­stjórnar á íbúða­mark­aði hefur þannig ýtt undir víta­hring verð­hækk­ana sem enn stendur órof­inn eftir vinnslu þess­ara fjár­laga.

Aug­ljóst dæmi er í fjár­lögum næsta árs um afleið­ingar þessa víta­hrings. Þar kemur fram að end­ur­skoða þurfti áætluð útgjöld rík­is­sjóðs vegna verð­bólgu í fyrra – verð­bólgan var 1,7% hærri í fyrra en við var búist. Við­bót­ar­verð­bólg­unni fylgir rekstr­ar­kostn­aður upp á 3,6 millj­arða kr. Það er jafnhá upp­hæð og ríkið leggur í fjár­fest­ingu í hús­næði hér á landi í gegnum almenna íbúða­kerf­ið. Kerfi sem gæti haldið aftur af umræddum hækk­un­um. Til að kom­ast fram fyrir þessar hækk­an­ir.

Þá bæt­ist við 10 millj­arða króna við­bót­ar­kostn­aður við fjár­magns­kostnað rík­is­sjóðs í ár vegna hærri verð­bóta, þar sem verð­bólga var mun hærri en áður var talið. Þeir millj­arðar sem rík­is­sjóður spar­aði sér í vaxta­kostnað því minna þurfti að taka að láni vegna betra efna­hags­á­stands hverfa í skugga verð­bólgu­kostn­aðar sem ójöfnun efna­hags­við­snún­ingi fylgd­i. 

Það kostar nefni­lega að sitja á hlið­ar­lín­unni.

Upp­færður sam­fé­lags­sátt­máli

Við­brögð rík­is­stjórn­ar­innar við 1. umræðu um fjár­laga­frum­varpið voru á þann veg að ýmis­legt myndi breyt­ast í með­förum fjár­laga­nefnd­ar. Eftir tveggja vikna vinnu nefnd­ar­innar er staðan þó lítið breytt:

13 millj­arðar kr. bætt­ust við frum­varpið eftir til­lögur frá rík­is­stjórn­inni. 60% þess fjár­magns er vegna COVID-að­gerða. 25% vegna neyð­ar­að­stoðar inn á hjúkr­un­ar­heim­ilin og samn­ings­bund­innar upp­hæðar fyrir NPA, sem hefði átt að koma strax fram í frum­varp­inu. 6% eða, rúmar 700 millj. kr., eru vegna mál­efna úr stjórn­ar­sátt­mála. Svipuð upp­hæð, eða 500 millj. kr., eru lagðar til vegna breyt­inga á Stjórn­ar­ráð­inu. Stjórn­ar­sátt­mál­inn birt­ist okkur því í þessu frum­varpi sem svipuð upp­hæð inn í stjórn­sýslu nýrra ráðu­neyta og til mál­efn­anna í heild sinni.

Á Íslandi er almenn sam­staða um öfl­ugt vel­ferð­ar­ríki. En upp­lifun af lestri fjár­laga­frum­varps­ins er sú að hér sé rík­is­stjórn sem hafi erft vel­ferð­ar­kerfi sem hún skilur ekki. Vel­ferð­ar­kerfin sem skapa grunn vel­ferð­ar­sam­fé­lags okkar þurfa að taka sífelldum breyt­ing­um, ann­ars lendum við með óyf­ir­stíg­an­leg göt sem þarf að brúa. Þessar brotala­mir þarf að laga þegar þær birtast, því hættan er sú að grunn­ur­inn veikist, sem dregur úr getu fólks til að vera virkt í sam­fé­lag­inu, dregur úr sam­stöðu milli þjóð­fé­lags­hópa og fækkar þeim ein­stak­lingum sem geta sótt fram. 

Við skuldum hvert öðru sem sam­fé­lag að styrkja betur grunn­inn sem við öll vöxum á. Við skuldum hvert öðru að upp­færa sam­fé­lags­sátt­mál­ann um vel­ferð­ar­ríkið með reglu­legu milli­bili. Sú upp­færsla mun ekki eiga sér stað í bráð ef marka má fjár­lög næsta árs.

Greinin birtist í Kjaranum 22. des. 2021

Fjár­lög nýrrar rík­is­stjórnar er fyrsti próf­steinn­inn á hvort mark sé tak­andi á lof­orðum henn­ar. Nú hefur rík­is­stjórnin sýnt á spilin varð­andi fyrsta fjórð­ung kjör­tíma­bils hennar og virð­ist ekki mikið að marka þau lof­orð. 

Virðulegur forseti. Það er einkar ánægjulegt að fá að standa hér í ræðupúlti hins háa Alþingis í fyrsta skipti og taka þátt í störfum þingsins. Sem sem hér stendur hefur fylgst með umræðum um fjárlagafrumvarpið þar sem farið hefur verið yfir forsendur og mikilvægi þess að fjárlög fái þá lýðræðislegu umfjöllun sem þeim ber. 

Af fjárlögunum má ráða hvernig stjórnmálaflokkarnir koma stefnu sínum á framfæri og  hver forgangsröðun stjórnvalda er hverju sinni og hvaða gildi ráða för. Þrátt fyrir að ríkisstjórnin ráði ferðinni hverju sinni höfum við sem samfélag komið upp okkur saman um ákveðin sáttmála og falið hinu opinberra að tryggja að ákveðnar grunnþarfir borgarana séu uppfylltar. Okkar kann að greina á um leiðir og hversu langt eiga að ganga í þessum efnum og um það snúast kosningar og ekki síður gildi einstakra stjórnmálaflokka. Ég aðhyllist hugmyndafræði þar sem tekjur ríkisins eru notaðar til að draga úr ójöfnuði og til að jafna stöðu einstaklinga innbyrðis. Í framlögðum fjárlögum hefur ríkisstjórnin kveðið á um starfsemi hins opinbera á komandi ári og því miður vantar töluvert upp á að ríkisstjórnin hafi gætt að samstöðu eða samábyrgð þannig að tekið hafi verið nægjanlegt tillit til hagsmuna þeirra sem lakast standa í samfélaginu. Þá er heldur ekki að sjá að fjármögnun þeirra kerfa sem eiga að tryggja grunnþarfir sé fullnægjandi. 

Í heilbrigðisstefnu ríkisins til 2030 segir að heilbrigðiskerfið sé einn of hornsteinum samfélagsins – hluti af samfélagsáttmálanum. Um þetta erum við öll sammála, við höfum sem þjóð haft forsjá til að byggja upp opinbert heilbrigðiskerfi þannig að fjárhagur eða búseta einstaklinga stýri ekki för varðandi meðferð eða aðgengi að þjónustu. Til að þessi samfélagssáttmáli haldi er nauðsynlegt að tryggja fjármögnun kerfisins, fjármögnun sem tryggir ekki einungis að hægt sé að standa undir óbreyttum rekstri, heldur líka til að þróast og takast á við eðlilegar lýðfræðilegar breytingar og innleiða framfarir í meðferð sjúklinga. 

Það er á tímum sem þessum - þegar heimsfaraldur geisar og álag á heilbrigðiskerfi landsins, þar sem auknar byrðar eru lagaðar á heilbrigðisstarfsfólk og þeim gert að vinna hraðar og afkasta meiru – sem mikilvægi samfélagssáttmálans skín hvað skærast.

Samkvæmt fjármálaætlun og fyrirliggjandi fjárlögum blasir hinsvegar við áframhaldandi vanfjármögnun heilbirgðiskerfisins.  Birtingarmynd sem kemur fram í undirmönnun, flótta fagfólks og lengri biðlistum. Þessi sjónarmið hafa verið reifuð í nefndaráliti háttvirts þingmanns Kristrúnar Frostadóttur fulltrúa Samfylkingarinnar – jafnarmannaflokks Íslands í fjárlaganefnd og vill ég taka sérstaklega undir þau sjónarmið sem þar koma fram og mikilvægi þess að fjárheimildir verði auknar til að tryggja almannaþjónustu í landinu. Slíkt myndi veita öllum þeim heilbrigðisstarfsmönnum sem lagt hafa mikið á sig sl. tvö ár stuðning og gefa þeim trú um að betri tíð sé í vændum.

Þá langar mig til að ræða heilbrigðisþjónustu í landsbyggðar kjördæmunum. Það er ánægjulegt að sjá að heilbrigðisstofnanir á Suðurlandi og Suðurnesjum fái auknar fjárheimildir og aukin verkefni, hinsvegar vantar mikið til að þetta mikla vaxtarsvæði hafi fengið nægilegar fjárheimildir á undanförnum árum til að hægt sé að veita þá grunn heilbirgðisþjónustu sem íbúar eiga rétt á. Þannig vantar verulega upp aðgengi að heilsugæslu og staðan þannig í dag að fleiri þúsund íbúar þurfa að sækja sér þjónustu heimilslækna á höfuðborgarsvæðinu. Þjónustu sem íbúar eiga rétt á að sækja í sinni heimabyggð.

Að lokum er rétt að nefna stöðu íþrótta- og æskulýðsstarfs í landinu – íslenska ríkið hefur staðfest með sérstökum fjárframlögum og nú í fjáraukalögum mikilvægi starfsins. Sá sem hér stendur hefur starfað í íþróttahreyfingunni um langt skeið og er því málið ekki óskylt. Ég þekki þannig vel af eigin reynslu hversu mikilvægi það er að börn og ungmenni geti stundað tómstundastarf við hæfi undir leiðsögn. Slíkt verður ekki dregið í efa, né þau góðu samfélagslegu áhrif sem slíkt starf hefur við forvarnir og sem fararnesti inn í framtíðina. Starf þetta er að stóru leyti unnið af sjálfboðaliðum sem því miður verður sífellt erfiðara að manna. Stuðningur hins opinbera við þetta starf er því afar mikilvægur. Í fjárlagafrumvarpinu er ekki gert ráð fyrir áframhaldandi stuðningi og er það miður. Í mínum huga er ljóst að áhrif faraldursins mun vara áfram á næsta ári og þau áhrif munu takmarka möguleika íþrótta- og æskulýðsfélaga til að afla tekna með fjáröflunum og hefðbundnu starfi. 

Virðulegur forseti ég hefði talið að rétt að gera ráð fyrir því í fjárlögunum að félögin þurfi viðbótar fjármagn á næsta ári til að þau geti haldið áfram að reka það metnaðarfulla starf sem byggt hefur verið upp hérlendis á undanförnum áratugum. Starf sem þjóðin getur verið stolt af, starf sem þjappar samfélögum og þjóðinni allri saman reglulegu millibili. Nú má vera að meirihluti þings telji það heppilegra að taka slíka fjárveitingu í gegnum fjáraukalög líkt og samþykkt hefur verið á þessu þingi, þar sem 100 milljónum króna fara til íþrótta- og æskulýðsstarfs vegna tekjumissis. Upphæð sem reyndar nægir engan vegin til að bæta þær fjáraflanir sem gengið hafa úr skaftinu á þessu ári. En gott og vel, þetta eru fjármunir sem félagasamtökum munar um. Það er hins vegar þannig að fyrirsjáanleiki við þennan rekstur sem annan er mikilvægur og sakna ég þess að ekki liggi fyrir í upphafi árs að komið verði til móts við tjóns sem liggur fyrir að koma muni til á næsta ári.

Samkvæmt könnun UNICEF hafa um 17 % barna og ungmenna hérlendis ekki aðgengi að skipulögðu æskulýðsstarfi og það sem er áhyggjuefni er að það er einkum á barnmörgum heimilum, á heimilum þar sem atvinnuþátttaka er lág og á meðal barna og ungmenna sem búa með foreldrum í leiguhúsnæði þar sem þátttaka er hvað minnst. Það er því ánægjulegt að sjá í fjárlögum áframhald á sérstökum stuðningi við tekjulægri fjölskyldur og hafa að markmiði að jafna tækifæri þeirra sem eru tekjulægri til þátttöku í skipulögðu íþrótta- og tómstundastarfi. Styrkur sem nær til um 13 þúsund grunnskólabarna. Hins vegar er verra að sjá að nýtingarhlutfallið í nóvember var einungis um 50 % og því þarf að gera bragarbót í að upplýsa foreldra um þennan stuðning og óskandi að forsendur sem liggja fyrir í fjárlögum um 80 % nýtingu náist. Því það er einmitt þessi hópur þar sem fátækt kemur verst niður á, börn og ungmenni sem búa við aðstæður sem þau hafa enga stjórn á eða möguleika á að bæta úr.  

Að lokum vil ég nefna að ég sakna þess að sú góða tillaga sem Framsóknarflokkurinn kom fram með fyrir kosningar þess efnis að ríkið myndi styðja við frístundir barna með 60 þúsund krónur á ári verði ekki að veruleika. Reyndar hefði ég talið heppilegra að gera róttækar breytingar á barnabótakerfinu og hækka greiðslur til barnafjölskyldna. En úr því sem komið er ljóst að slíkar breytingar verða ekki gerðar hvað sem síðar verður. Það breytir því hinsvegar að ekki að tillaga um 60 þúsund krónur myndi auka möguleika barna og ungmenna við að stunda þær tómstundir sem þau kjósa.

Virðulegi forseti. Það er ljóst að í framlögðu frumvarpi sjást ekki miklar breytingar á forgangsröðun frá síðasta kjörtímabili og er það miður. Ég vonast til að sjónarmið og gildi sem byggjast á jafnrétti og samstöðu hljóti meira vægi á komandi árum og okkur beri sú gæfa að hlúa að samfélagssáttmálanum sem hér hefur verið við lýði.

Jómfrúrræða Viktors Stefáns Pálssonar á Alþingi þann 28. desember 2021.

Þetta var árið þar sem for­svars­fólk Vinstri grænna tók ákvörðun um að breyta ís­lenskri póli­tík. Sum­um þar inn­an­búðar kann að þykja það sér­stök veg­semd en fyr­ir þau okk­ar sem hafa meiri framtíðar­sýn fyr­ir ís­lenskt sam­fé­lag en það eitt að breyta flokkapóli­tík­inni var þetta árið þar sem stigið var skref til baka en ekki til framþró­un­ar. Þessi breyt­ing birt­ist í áfram­hald­andi stjórn­ar­sam­starfi Vinstri grænna við Sjálf­stæðis­flokk sem starfar á hægri væng ís­lenskra stjórn­mála og stend­ur fyr­ir frjáls­hyggju en ekki fé­lags­hyggju.

Það er því rétt sem einn stofn­enda og fyrr­ver­andi ráðherra Vinstri grænna, Ögmund­ur Jónas­son, seg­ir í ný­út­kom­inni bók sinni, að rétt­ast væri að Vinstri græn breyttu nafni sínu þannig að þau tækju út orðin vinstri og græn, því hvort tveggja hef­ur fengið að víkja fyr­ir hinum svo­kallaða póli­tíska stöðug­leika sem leiðir ekki til framþró­un­ar ís­lensks sam­fé­lags held­ur stöðnun­ar. Stóru mál­in sem Vinstri græn voru stofnuð um, sem skiptu að sögn þeirra sköp­um um þátt­töku flokks­ins í síðustu rík­is­stjórn, hafa nú verið færð öðrum flokk­um fyr­ir það eitt að leiðtogi flokks­ins fái áfram að sitja í stjórn­ar­ráðinu. Meint af­sök­un stjórn­ar­sam­starfs­ins á síðasta kjör­tíma­bili, að hér hafi ríkt stjórn­ar­kreppa, er ræki­lega hrak­in með áfram­hald­andi sam­starfi við íhaldið. Þetta var eng­in stjórn­ar­kreppa og það vissu þau vel sem inn­an stjórn­mál­anna störfuðu, enda var ásetn­ing­ur for­svars­manna Vinstri grænna ætíð sá að kom­ast nú loks í sam­starf með fyr­ir­heitna flokkn­um í Val­höll. Eft­ir sit­ur fé­lags­hyggju­fólk, sem hugs­ar og starfar frá miðju til vinstri, og klór­ar sér í koll­in­um yfir því hvað hafi orðið um metnaðinn og stóru orðin.

Lang­stærsta verk­efni stjórn­mál­anna er ekki að viðhalda póli­tísk­um stöðug­leika held­ur sam­fé­lags­legri vel­ferð. Þeim sam­fé­lög­um sem leggja áherslu á jöfnuð farn­ast best. Það næst aðeins með al­vöru aðgerðum þar sem tekj­um og út­gjöld­um rík­is­ins er beitt með jöfnuð að leiðarljósi. Þá verðum við án taf­ar að bregðast við stærstu heilsu­far­svá sam­tím­ans, geðræn­um áskor­un­um, sem varað var við að myndu aukast í heims­far­aldri. Þar duga eng­in smá­skref og því slæmt að ekki fékkst samþykki stjórn­ar­liða fyr­ir til­lög­um sam­stiga stjórn­ar­and­stöðu við af­greiðslu fjár­laga um að fjár­magna niður­greiðslu sál­fræðiþjón­ustu. Geðheil­brigði verður að njóta for­gangs næstu miss­eri og við get­um gert þar brag­ar­bót með sam­stöðu stjórn­ar og stjórn­ar­and­stöðu. Þar höf­um við verk að vinna og skul­um gera þetta sam­an.

Þetta ár hef­ur reynt á sam­stöðu þjóðar, reynt á nátt­úr­una og sam­fé­lög um all­an heim. En það hef­ur líka reynt á póli­tík­ina, á Alþingi og rík­is­stjórn sem oft og tíðum hef­ur verið býsna ósam­stiga, sér í lagi í stór­um og mik­il­væg­um verk­efn­um er varða framtíð þjóðar­inn­ar.

Ísland er gjöfult land og við höfum gott tækifæri til að skapa samfélag þar sem öllum eru búin góð skilyrði. Við höfum tækifæri til að ráðast í djarfar aðgerðir til að tryggja betri framtíð. Í krafti  náttúruauðlinda hefur tekist að byggja upp ágætis velferðarkerfi, auk þess sem menntunarstig er hátt og launajöfnuður mikill í alþjóðlegu samhengi.  Að meðaltali má segja að við höfum það gott. En samt búa alltof margir við slæm kjör á Íslandi; öryrkjar, fjölmargir aldraðir auk þess sem þúsundir barna búa við skort. Velsæld okkar og nálægð hvert við annað ætti að koma í veg fyrir að við látum það viðgangast. 

Við megum ekki sætta okkur við að aldraðir hafi ekki efni á nauðsynlegri læknisþjónustu, öryrkjar horfi inn í tóman ísskáp síðustu daga hvers mánaðar, fötluð börn og börn frá efnaminni heimilum geti ekki notið tómstunda og að of lítið sé hirt um sjúkdóma sem sjást ekki utan á fólki. Þá erum við nógu vel sett til að taka á móti fleira fólki sem leitar hingað til lands í sárri neyð. Okkur skortir ekki gæðin, við þurfum hins vegar að  skipta þeim jafnar.

Nýlega sá ég frétt um ríkan útgerðarmann sem tilkynnti um stóra bókargjöf til allra leik- og grunnskóla landsins. Hann sagði af því tilefni að það væri skynsamlegt að meira fé yrði eftir hjá fyrirtækjunum, þannig að þau gætu varið meira fé í samfélags verkefni, í stað þess að láta ríkisvaldinu það eingöngu eftir. 

Þetta eru hættulegar hugmyndir og dæmi um hvernig lýðræðið gæti orðið auðræði að bráð. Það er einmitt mjög óskynsamlegt að innheimta of lág auðlindagjöld og láta það vera háð duttlungum einstakra auðmanna, hvernig samfélagið þróast. Það er skynsamlegra að hér sé sanngjarnt skattkerfi; fyrirtæki greiði eðlilegt gjald fyrir afnot af takmörkuðum auðlindum og það sé í höndum lýðræðislega kjörinna fulltrúa að forgangsraða. Og stjórnvöld hafa ríkum skyldum að gegna þegar kemur að því að skapa félagslegan stöðugleika og auka jöfnuð. Reynsla síðustu tveggja ára sýnir okkur einmitt vel mikilvægi sterkrar almannaþjónustu og samneyslu þegar óvænt áföll dynja yfir.  

En um leið og við verðum að jafna stöðu landsmanna þurfum við líka að horfast, af fullri alvöru, í augu við þá hættu sem framtíðar kynslóðum er búin vegna ofbeitar okkar á jörðinni. Lengst af í grandvaraleysi en í seinni tíð með fullri meðvitund um afleiðingarnar. 

Það er merkilegt að tilheyra lífi sem kviknaði vegna einstakrar staðsetningar jarðarinnar í alheiminum. Og jafnvel enn ótrúlegra að tilheyra þeim kynslóðum manna sem hafa búið við bestu skilyrðin í mannkynssögunni. Það væri þó dapurlegt að tilheyra einnig þeim kynslóðum sem hefðu það best um alla ókomna framtíð. Það er þó ekki útilokað, ef ríki heims ráðast ekki gegn loftslagsbreytingum af meiri krafti en hingað til.

Mannkynið stendur andspænis risavöxnum siðferðisvanda og Íslendingar eru ekki undanskildir. Stjórnvöld verða að hvetja til hagkvæmrar skynsamlegrar byggðar, stórefla almenningssamgöngur, leiða græna umbyltingu atvinnulífsins, efla alþjóðlegt samstarf og verja til alls þessa nægu fé.  

Ný tækni og sífellt hraðari þróun hennar er að gjörbylta samfélagi okkar og við verðum að sjá til þess að hún verði okkur til góðs og í þágu allra.

Nýlega las ég bókina Framtíð mannkyns eftir Michio Kaku. Hún fjallar um hugmyndir og leiðir til að gera nýja hnetti lífvænlega til búsetu manna. Vissulega ekki handan við hornið en ótrúlega spennandi. Þessi áform hafa nú þegar hraðað merkilegum nýjungum sem gagnast okkur í daglegu lífi, svo sem á sviði læknisfræði og grænna orkugjafa en líka með hversdagslegri hlutum s.s. ryksuguróbótum og sjálfkeyrandi bílum.

En þótt það sé skemmtilegt að láta hugann reika, jafnvel til fjarlægra vetrarbrauta, er líka nauðsynlegt að við lítum okkur nær; veltum fyrir okkur tilverunni hér og nú. 

Hvað knýr áfram hugmyndir um landnám í geimnum? Er það fyrirsjáanleg fólksfjölgun, ævintýraþrá eða kannski neyslufrekja nútímamannsins, sem hendir hugsunarlaust gömlum, en nothæfum hlutum, þegar ný útgáfa kemur í sölu. Að minnsta kosti er nærtækt að álykta að vitneskjan um hættuna af loftslagsbreytingum hvetji frekar til slíkra áforma en hitt. Þó væri örugglega brýnna og augljósara að eyða meiri kröftum í að gera jörðina byggilega um ófyrirséða framtíð. Það er fjölmargt sem við gætum gert nú þegar en til þess þarf vilja. Við þessi stórhuga áform vakna ekki síður flóknar siðferðisspurningar. Hvaða þjóðfélagshópum er ætlað nema nýjar jarðir og hverjum er ætlað að verða eftir á jörðinni og af hverju einmitt þeim? Og í hvaða ástandi mun jörðin sem þau erfa verða. 

Vissulega getur tæknin orðið mannkyninu til mikilla heilla og hún gæti eflaust opnað fámennri þjóð, í stóru landi, langt frá mörkuðum, ótrúleg tækifæri. Þess vegna er skynsamlegt að efla tækni og nýsköpun. En tækninni fylgja líka ógnir; ekki síst í veruleika sem drifinn er áfram af sífellt meiri hraða. Því þarf samhliða að auka framlag til hugvísinda og lista en ekki draga úr því , eins og gert er í nýjum fjárlögum. Við erum komin í verulega úlfakreppu þegar siðvitið nær í mesta lagi að narta í hæla hugvitsins.

Öll þau risa verkefni sem við stöndum andspænis verða aldrei leyst nema við byggjum á gildum réttlætis og samhjálpar og í miklu víðtækara alþjóðlegu samstarfi en áður hefur þekkst. Það er því forgangsverkefni stjórnvalda að styrkja almannaþjónustu; koma á sanngjarnara skattkerfi og auka jöfnuð. Um leið þarf að tryggja að nauðsynlegar aðgerðir gegn loftslagsógninni og sókn á tækniöld leiði ekki til aukins ójöfnuðar. Loks þarf að breyta stjórnarskrá þannig að Ísland geti tekið þátt í fjölþjóðlegu samstarfi í ríkari mæli en áður. 

Þó stjórnarsáttmáli ríkisstjórnarinnar sé fullur af góðum fyrirheitum, m.a. varðandi þær áskoranir sem hér er fjallað um, þurfa orðum að fylgja aðgerðir. Því miður gefa fyrstu fjárlög nýrrar ríkisstjórnar ekki mikil fyrirheit um að brýnustu verkefnum Íslendinga verði sinnt af trúverðugleika. Það mun því koma í hlut stjórnarandstöðunnar og almennings að halda ríkisstjórninni við efnið: Það er hvorki réttlátt né efnahagslega skynsamlegt að leyfa fátækt að þrífast í svo auðugu landi. Auk þess ber okkur siðferðilega skylda til þess að skila jörðinni til komandi kynslóða í sómasamlegu ástandi.

Við í Samfylkingunni sendum landsmönnum árnaðaróskir á nýju ári og lofum því að vinna af heilindum í þágu almannahags og sjálfbærrar framtíðar. Þá sendum við þakkir til allra sem hafa staðið í eldlínunni, í tveggja ára snúinni baráttu við veiruna: Sérfræðingum, framlínufólki og ekki síst almenningi sem hefur sýnt ótrúlega samstöðu og erfiðum sóttvarnatakmörkunum skilning. Við erum vissulega ekki komin fyrir vind og verðum því að þrauka enn um sinn. Ég er þó sannfærður um að það mun takast fyrr en varir. 

Grein birtist fyrst í Morgunblaðinu 31.12.2021        

Þótt yfirstandandi veirustríð skyggi  á flest annað í lok árs, standa Íslendingar og mannkynið allt andspænis öðrum enn stærri áskorunum, sem eru ekki síður flóknar. 

Leit um „��"

3368 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3368 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"