Mikið fór fyrir umræðu fyrri hluta árs um hvaða áhrif fjárframlög vegna COVID hefðu haft á hagvöxt. Að augljóst væri að nóg væri að gert því fall í landsframleiðslu hefði verið minna en áður var spáð. Þessi framsetning er þó grundvallar misskilningur á eðli krísunnar.

Aðgerðapakkar hingað til áttu ekki að snúast um örvun hagkerfisins. Þetta áttu að vera rústabjörgunarpakkar. Tilgangurinn var að milda erfiðleika fólks og fyrirtækja þar til bóluefnin væru farin að virka. Styrkja innviði til að takast á við faraldurinn. Skapa þannig forsendur fyrir hagvöxt síðar meir.

Einn stór mælikvarði á hversu vel rústabjörgunarpakkarnir skiluðu sér er staðan í heilbrigðiskerfinu í yfirstandandi bylgju. Þó margir hafi veðjað á endalok veirunnar í kjölfar bólusetningar sætir það furðu að ráðstafanir hafi ekki verið gerðar í tæka tíð til að efla þá hluta heilbrigðiskerfisins sem eru viðkvæmastir fyrir annarri bylgju.

Þetta kostar peninga. En þetta er fjárfesting sem dregur úr þörf á harðari aðgerðum í daglegu lífi fólks. Dregur úr líkunum á að fólki hólfi sig sjálfkrafa af, sem aftur dregur kraft úr atvinnulífinu.

Núverandi aðstæður eru vissulega óvenjulegar. En þetta ástand veitir engu að síður hraðsoðna innsýn inn í miklu stærri mynd hér á landi, sem er algjörlega óháð núverandi aðstæðum: Hversu stór kjölfesta velferðarkerfið raunverulega er fyrir atvinnulífið og verðmætasköpun.

Frá 1960 til 1990 jukust heildarútgjöld hins opinbera úr 27% af landsframleiðslu í um 40%. Síðan þá hefur hlutfallið verið rúmlega 40% ef frá eru talin áfallaárin eftir 2008 krísuna og nú í fyrra. Umrædd aukning frá 1960 má einna helst rekja til aukinna umsvifa í skólamálum og velferðarkerfinu.

Þetta eru umsvif sem við komum okkar saman um sem samfélag því við sáum verðmæti í því. Þessi kerfi okkar hafa gert stórum hópum einstaklinga kleift að fara út á vinnumarkaðinn í krafti aðgangs að umönnunarþjónustu utan heimilis og stuðnings í daglegu lífi. Já, þessi umsvif hafa skapað opinber störf. En þau hafa líka stóraukið þann starfskraft sem einkageiranum býðst. Þar liggja gífurleg verðmæti.

Tilkall einkageirans til verðmætasköpunarinnar er því stórkostleg einföldun á þeirri heimsmynd sem blasir við. Þegar talið berst að auknum umsvifum hins opinbera er sjaldan bent á þá staðreynd að við gerum umtalsvert meiri kröfur til samfélagsins í dag en við gerðum árið 1960. Við lifum lengur, menntum okkur meira og berum meiri virðingu fyrir þörfum hvers og eins einstaklings. Samt hefur okkur tekist að halda umsvifum hins opinbera meira og minna í takt við landsframleiðsluna frá 1990.

Talið berst stundum að bákninu og íþyngjandi viðveru hins opinbera hvað varðar hagvaxtargetu. En þessu má allt eins snúa á haus – hverjar væru þjóðartekjurnar hér á landi, gjaldeyrissköpunin, ef við hefðum ekki komið öllum þessum fjölbreyttu einstaklingum út á vinnumarkaðinn með meiri þekkingu en nokkru sinni fyrr með öflugu stuðningsneti?

Þótt fjárframlög til heilbrigðiskerfisins hafi aukist á síðustu árum er þar gríðarleg uppsöfnuð innviðaskuld eftir síðustu krísu. Sú skuld hefur gert kerfið dýrara í rekstri fyrir vikið og dregið úr möguleikum þess til að auka hina margumtöluðu framleiðni. Rétt eins og verksmiðja sem keyrir á fullum afköstum áður en fjárfest hefur verið í grunnþáttum nær aldrei ásættanlegum árangri sama hversu mikið starfsfólkið leggur á sig.

Greinin birtist fyrst á vísi.is 19. ágúst 2021. 

Viðkvæm staða í heilbrigðiskerfinu gerir það að verkum að erfiðara er að aflétta sóttvarnartakmörkunum en vonir stóðu til. Daglegt líf fjölskyldna og rekstur fyrirtækja líður fyrir ástandið. Ef velferðarþjónustan er löskuð reynist nefnilega erfitt að sækja fram – lífsgæði fólks rýrna.

Öll fimmtudagskvöld í ágúst mun Samfylkingin í Kraganum standa fyrir ólíkum viðburðum í húsnæði Samfylkingarinnar í Hafnarfirði við Strandgötu þar í bæ að teknu tilliti til samkomutakmarkanna.

Þetta er fjölskyldan mín. Hún samanstendur af tveimur mömmum, litlum strák og ketti. Við erum ekkert öðruvísi en aðrar fjölskyldur. Hafragrautur á morgnanna, gleymist að taka úr þvottavélinni endrum og eins, ömmur og afar sækja á leikskólann þegar mömmurnar eru á haus og það hanga blaut útiföt í forstofunni.

Ég var vön að fá sting í magann þegar ég las barnabækur með syni mínum og las um hinn dularfulla pabba sem ekki er til á okkar heimili. Að strákurinn minn myndi upplifa að við værum öðruvísi. En staðreyndin er sú að á sumum heimilum eru pabbi og mamma, á öðrum heimilum tveir pabbar, tvær mömmur, ein mamma, einn pabbi, tvær mömmur og einn pabbi; allskonar foreldrar og foreldrasett. Á sumum heimilum eru systkini, eldri, yngri, hálf-, stjúp-, fá eða mörg. Það er dýrmætt og mikilvægt að við fögnum þessu og fjöllum um þennan fjölbreytileika.

Fjölskyldur eru nefnilega ólíkari en bækur, myndir og sjónvarpsefni vilja vera láta, þar sem hin hefðbundna kjarnafjölskylda með mömmu, pabba og tveimur börnum ræður ríkjum. En íslenska kerfið notar kjarnafjölskylduna til eftirprentunar sem veldur fjölbreyttum fjölskyldum oft miklum vandræðum og býr til óréttlæti. Dæmi um þetta eru pappírar sem hinsegin foreldrar þurfa að skila eftir fæðingu barns til að sanna hverjir séu foreldrar þess eftir frjósemisaðstoð. Sís-gagnkynja pör sem glíma við ófrjósemisvanda þurfa þess hins vegar ekki, þó þau nýti sér sömu aðstoð hjá sama aðila. Annað dæmi er jafn aðgangur foreldra sem ekki búa saman að t.d. upplýsingum frá hinu opinbera er varða barnið og að stuðningi vegna fatlaðra og langveikra barna á heimili sem ekki telst lögheimili. Öll kerfi eru mannanna verk og þau eiga að vinna fyrir okkur.

Íslenskt samfélag er fjölbreytt og kerfið okkar þarf að taka mið af okkur sem það byggjum og fjarlægja hindranir sem fjölskyldur þurfa að klofa — ofan á allt hitt!

Greinin birtist fyrst á visi.is 3. ágúst 2021.

Inga Björk er hinsegin móðir og skipar 3. sæti Samfylkingarinnar – jafnaðarmannaflokks Íslands í Suðvesturkjördæmi.

Fátt er betra en íslensk sumar, ég tala nú ekki um þegar hitinn nær tveggja stafa tölu og sólin skín. Í íslenskri sumarsælu er kannski ekki mikil spurn eftir nýjustu fréttum af loftslagsbreytingum og hamfarahlýnuninni en samt verður ekki undan því vikist að kynna sér þær – og bregðast við.

Daglega berast fregnir af hitabylgjum, gróðureldum, þurrkum og bráðnun jökla. Í norðvesturhluta Bandaríkjanna og Kanada hafa hitametin verið slegin svo um munar og fólk deyr, vegna hitans. Bráðnun heimskautaíssins er hröð og úthöfin súrna vegna hlýnunar.

Greint var frá skelfilegum tímamótum í vikunni þegar var sagt frá rannsókn sem sýnir að Amazon-regnskógurinn losar nú meira af gróðurhúsalofttegundum en hann bindur. Skógurinn er ruddur og brenndur undir soja- og nautgriparækt og ekkert kemur í staðinn. Það er auðvelt að missa móðinn við þennan lestur og halda að ekkert geti stöðvað hlýnun jarðar. Sem betur fer er það ekki þannig, en tíminn er naumur. Og öll höfum við okkar skyldum að gegna. Vísindin sögðu fyrir um hlýnunina

Allt frá því að vísindanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar af mannavöldum skilaði sinni fyrstu skýrslu fyrir aldarfjórðungi hafa spár hennar gengið eftir. Sviðsmyndirnar eru nokkrar og sýna margvíslegar afleiðingar hlýnunar á vistkerfi og búsvæði jarðar. Sú hætta er raunverulega fyrir hendi að hlýnunin í lofthjúpnum nái vendipunkti (e. tipping point). Þangað viljum við ekki fara því að sé vendipunkti náð er staðan orðin óviðráðanleg og hlýnun af mannavöldum fær ótrufluð að eyða náttúrufari, bræða jökla og útrýma dýrategundum.

Á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna árið 2015 náðu ríki heims samkomulagi sem kennt er við París um að halda hlýnun jarðar undir 2°C (miðað við stöðuna fyrir iðnbyltingu) og reyna að halda henni innan við 1,5°C. En síðan eru liðin nærri sex ár og skuldbindingar sem þessi sömu ríki hafa sjálfviljug axlað duga ekki til. Nú horfir heimsbyggðin til loftslagsráðstefnunnar í Glasgow í árslok í von um skýrari skuldbingingar svo að markmiðinu verði náð í tæka tíð.

Forgangsmál að draga úr losuninni. Bindingin er bónus

Hvert einasta ríki heims þarf að leggja sitt af mörkum í baráttunni gegn hamfarahlýnun, hálfkák og fögur orð duga ekki og aðgerðaleysi er ekki í boði. Við verðum að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda með öllum tiltækum ráðum og það er brýnt að horfast í augu við að raunverulegur samdráttur í losun gróðurhúsalofttegunda verður að vera í forgangi. Binding koldíoxíðs í landgræðslu og skógrækt skiptir vissulega máli en en eins og málum er komið er hún bara bónus.

Samfylkingin leggur til að dregið verði úr losun hér á landi um 60% eigi síðar en 2030 og að Ísland verði orðið kolefnisneikvætt árið 2040. Til að svo megi verða þurfa allar opinberar fjárfestingar hér á landi að hafa það að markmiði að draga úr losun. Uppbygging atvinnugreina verður að hafa það að aðalmarkmiði að draga úr losun. Skattaívilnanir og efnahagslegir hvatar verða að sjálfsögðu að hafa sama markmið og nýtast öllu launafólki, ekki bara þeim sem hafa efni á að kaupa sér niðurgreidda en rándýra rafmagnsbíla. Uppbygging borgarlínunnar er auðvitað forgangsmál. Til að skapa breiða samstöðu um nauðsynlegar aðgerðir þurfa stjórnvöld að eiga náið samstarf við verkalýðshreyfinguna og samtök atvinnurekenda.

Það var ánægjulegt að sjá tilmæli OECD um loftslagsaðgerðir í nýrri skýrslu um Ísland en þau eru í góðu samræmi við stefnu Samfylkingarinnar. Þar er lagt til að þróa samræmda umgjörð um loftslagsaðgerðir með skýrri forgangsröðun og aðgerðaáætlun og draga úr vægi tæknilegra ráðstafana; framkvæma kostnaðar- og ábatagreiningu fyrir loftslagsaðgerðir; leggja kolefnisskatta eða aðra loftlagsskatta á allar greinar út frá losun þ.á.m. jarðhita, sorphirðu og landbúnað. Og að lokum að auka fjárfestingu í lágkolefna samgönguinnviðum, orkuskiptum og stafrænum innviðum.

Frambjóðendur Samfylkingarinnar skoðuðu hið stórmerka CarbFix verkefni við Hellisheiðarvirkjun nýlega. Þar er fjárfesting í hugviti og mannauði að skila okkur ávinningi sem engan hefði órað fyrir: að binda koldíoxíð útblástur frá jarðvarmavirkjun í berglögum. Ekki furða að CarbFix verkefnið hafi vakið heimsathygli. Ég er þess fullviss að framfarir á sviði vísinda og nýsköpunar munu vinna með mannkyni í baráttunni við loftslagsbreytingar en þær gefa okkur ekki leyfi til að sitja með hendur í skauti og vona það besta. Brýnasta verkefni okkar næst ártuginn er að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda þannig að Ísland geti með sanni sagt þegar frá líður: Við gerðum okkar til að koma í veg fyrir hamfarahlýnun á 21. öldinni.

Greinin birtist fyrst í Kjarnanum 15. júlí 2021.

Þórunn Sveinbjarnardóttir er fyrrverandi umhverfisráðherra og oddviti Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi.

Nú þegar við höldum hátíðlega Hinsegin daga með fjölskrúðugri dagskrá, litasprengjum og gleði er vert að minnast þeirra sem ruddu brautina. Þetta var fólk sem hafði mátt sæta ofsóknum og lítillækkun samfélagsins alla sína tilveru. Það þurfti mikið hugrekki, áræðni og sannfæringarkraft fyrir mannréttindum hinsegin fólks til að stíga fram úr felum og neita að sætta sig við útskúfun og forsmánun. En þau höfðu baráttuþrek og sannfæringu um að við værum öll jöfn og samfélagið væri fyrir okkur öll.

Þetta er fólkið mitt. Þetta er mín kynslóð. Ég man svo langt aftur þegar Hörður Torfason kallaði saman á sellufund lítinn hóp manna sem læddust inn í litla íbúð í háhýsi í austurbænum í skammdegisdrunganum til að ræða stöðu sína og hugsanlega stofnun baráttuhóps. Margir í hópnum höfðu orðið illilega fyrir barðinu á fordómum og hatri. Orðið fyrir barsmíðum, mismunun á vinnumarkaði og sumir hreinlega misst bæði atvinnu og húsnæði fyrir það eitt að vera hinsegin.

Þetta var veturinn 1977-1978. Það var tekist á um hversu árennilegt það væri að storka opinberlega svo fordómafullu samfélagi með að bindast samtökum um mannréttindi hinsegin fólks. Harðasti kjarninn í þessum litla hópi stofnaði síðan Samtökin 78. Full sannfæringar um að ástin fer aldrei í manngreinarálit og ástin sigrar allt.

Síðan hef ég gegnum tíðina oft komið að starfi Samtakanna 78 á einn eða annan hátt, bæði í blíðu jafnt sem stríðu. Þessi lífsreynsla hefur mótað mig. Jafnréttisbarátta er hverjum og einum mikilvæg. Þá fyrst verður hún lífsnauðsynleg þegar hann verður sjálfur fyrir misrétti.

Það hefur fyllt mig endurnýjaðri orku og gleði að sjá hversu mikið hefur áunnist í þessari mannréttindabaráttu og ekki síst hversu margir hafa fundið lífshamingju sína vegna baráttu fólksins í Samtökunum 78.

Þetta er líka hreyfingin sem hefur skapað skemmtilegustu og litríkustu fjölskylduhátíð ársins. Hátíð sem hefur til skamms tíma sprengt hvert þátttökumetið eftir annað ár eftir ár.

Það hefur verið gæfa samtakanna að stöðugt hafa nýjar hendur komið og lagst á árarnar, þegar aðrar lúnari hafa þurft á hvíld að halda. En það er þó eðli baráttufólks að það dregur sig aldrei alveg í hlé. Því það veit að baráttunni er aldrei endanlega lokið. Mannréttindi eru aldrei sjálfsögð í augum alltof margra og við þurfum stöðugt að vera viðbúin nýjum hatursáróðri. Nýjum þvingunum. Vaktinni er aldrei lokið.

Því er vel við hæfi að yfirskrift Hinsegin daga í ár er „Hinsegin á öllum aldri“ til að vekja athygli á hversu mikil aldursbreidd og reynsla er á bak við þennan stóra hóp sem stoltur ber í dag uppi merki sýnileika, mannréttinda og ekki síst jafnréttis.

Brautryðjendurnir sem stofnuðu á sínum tíma Samtökin 78 eru flest orðin eftirlaunafólk í dag. Nú mæta þau enn nýjum áskorunum. Að máta sig við tilveruheim eldri borgarans eins og samfélagið hefur mótað hann. Á þeirra þá að bíða gömlu dansarnir með harmoniku og tilbreytingalítið, smáborgaralegt ævikvöld?

Ég held ekki. Þetta er fólkið sem kann að breyta hlutunum. Nú verður rokk og ról. Þetta er sko fólkið sem mun skora klisjurnar á hólm. Sjáið bara til.

Hinsegin eldri borgarar eru mættir á svæðið. Nú verður gaman að eldast!

Viðar Eggertsson er hinsegin eldri borgari og skipar 3. sæti á framboðslista Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi suður

Hinsegin eldri borgarar mættir á svæðið með stolti!

Formaður Samfylkingarinnar sendi eftirfarandi áskorun á alla stjórnmálaflokka 22. júlí 2021.

Í dag minnumst við þess að 10 ár eru liðin frá hinum hræðilegu atburðum í Útey og Osló, þar sem hryðjuverkamaður myrti 77 manns og særði 242, flest ungmenni, þau yngstu 14 ára gömul. Rótin að árásunum voru fordómar, rasismi og útlendingahatur, enda var þeim beint gegn þeim sem helst hafa haldið á lofti gildum alþjóðahyggju, mannúðar og umburðarlyndis.


Þrátt fyrir þetta höfum við síðasta áratuginn horft upp á mikla fjölgun árása á grundvallarréttindi minnihlutahópa víða um heim þar á meðal flóttamanna og hælisleitenda. Undirrótin er alls staðar sú sama; vaxandi fordómar, útlendingaandúð og einangrunarhyggja.

Sumir stjórnmálamenn á Vesturlöndum hafa kynt undir öfgasjónarmið og tekið þátt í að dreifa lygum og fordómafullum alhæfingum um minnihlutahópa til að afla sér vinsælda.

Ísland er því miður ekki undanskilið.

Við berum öll ábyrgð. Andvaraleysi getur leitt til þess að gengið verði á mannréttindi minnihlutahópa í samfélaginu og ýtt undir öfgar, hatur og mismunun.

Það er brýnt að formenn stjórnmálaflokka og annað forystufólk sendi skýr skilaboð um að málflutningur sem ýtir undir andúð í garð minnihlutahópa verði ekki liðinn í kosningabaráttunni framundan. Að kynda undir samfélagslegri sundrungu, fordómum og hatri getur haft ófyrirsjáanlegar afleiðingar. 

Á þessum tímamótum, þegar tíu ár eru liðin frá fjöldamorðunum í Noregi, sendi ég því eftirfarandi áskorun á formenn og forystufólk allra stjórnmálaflokka sem bjóða fram í Alþingiskosningunum 25. september.

Áskorun til stjórnmálaflokkanna 22. júlí 2021 

Hryðjuverkin í Noregi fyrir áratug voru sterk áminning um að fordómar, hatur og sundurlyndi geta haft ófyrirséðar afleiðingar í jafnvel friðsælustu samfélögum. Við sem gegnum forystu í stjórnmálum verðum öll að sýna ábyrgð.

Ég skora á formenn og forystufólk allra stjórnmálaflokka sem bjóða fram lista fyrir Alþingiskosningarnar 25. september að grípa til allra tiltækra aðgerða til að halda aftur af orðræðu og stefnumálum sem kynda undir mismunun og andúð gegn útlendingum og öðrum minnihlutahópum í samfélaginu. Við setjum tóninn. Það er ábyrgðarhlutur að beita pólitískum málflutningi hvort sem er í ræðu, riti eða á samfélagsmiðlum sem getur ýtt undir ógn og ofbeldi gagnvart minnihlutahópum – og þeim samtökum og einstaklingum sem halda á lofti fána umburðarlyndis, mannúðar og alþjóðahyggju á Íslandi.

 Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar

Þessa dagana vinn ég hörðum höndum að því að gera upp íbúð fyrir fjölskylduna mína. Handtökin eru mörg og sum hver flókin en stórfjölskyldan tekur höndum saman, réttir fram hjálparhendur og vinnur verkið í sameiningu.

Þess á milli sit ég fundi í bæjarstjórn Seltjarnarness sem stendur einnig í ströngu þar sem rekstur sveitarfélagsins er ósjálfbær og halli A-sjóðs sem heldur utan um alla þjónustu við íbúa hefur safnað yfir milljarði í halla á síðastliðnum sex árum. Á þessum sömu sex árum hefur meirihluti bæjarstjórnar skorið niður þjónustu og hækkað gjaldskrár á barnafjölskyldur sem hefur leitt það af sér að ánægja íbúa hefur farið sífellt minnkandi samkvæmt þjónustukönnun Gallups. Seltjarnarnesbær var alltaf í efstu sætum þegar kom að mælingum á ánægju íbúa en er nú meðal þeirra neðstu.

Í bæjarstjórninni höfum við í svokölluðum minnihluta rétt reglulega fram hjálparhendur og lagt fram tillögur að bættri þjónustu við íbúa, hagræðingu í rekstri, mótmælt niðurskurði á þjónustu við bæjarbúa og lagt til lausnir til þess að ná fram jafnvægi í rekstri bæjarins. En meirihlutinn hefur ekki aðeins afþakkað þær hjálparhendur heldur hefur hann einnig sýnt að hann er einhentur í störfum sínum. Stjórnun og rekstur sveitarfélaga er þjónusta við íbúa og þegar tekjur duga ekki fyrir þeirri þjónustu sem íbúar kalla eftir er aðeins tvennt í stöðunni. Á aðra höndina að hækka gjöld en í hina að skera niður þjónustu. Báðar aðferðir hafa sína kosti og galla og því er mikilvægt að geta farið blandaða leið til þess að leysa flókin vandamál í sátt við íbúa.

Líkt og þjónustukönnun Gallup hefur sýnt þá mun aldrei nást sátt um meirihluta sem ætlar að vinna einn síns liðs með annarri hendi. Núverandi meirihluti hefur sýnt að hann hefur ekki getuna eða hugrekkið sem þarf til þess að ná jafnvægi á rekstur sveitarfélagsins í sátt við íbúa. Við þurfum því nýjan meirihluta á Seltjarnarnesi sem kann að vinna með báðum höndum og hefur færni til þess að vinna í samstarfi og sátt við íbúa, aðra flokka og starfsfólk bæjarins.

Greinin birtist fyrst á Kjarnanum þann 7. júlí 2021

Guðmundur Ari Sigurjónsson er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar á Seltjarnarnesi og skipar 4. sæti í Suðvestur kjördæmi

Óskar Steinn Jónínuson Ómarsson

Ég hef alltaf haft gaman af landakortum. Í barnæsku varði ég mörgum stundum í að skoða örnefni og hæðapunkta, lögun fjarða, fjalla og jökla og farvegi fljóta og ímynda mér hvernig þetta liti allt saman út í alvörunni. Jökullinn Ok vakti sérstaka athygli mína vegna þess hve lítill hann virtist á kortinu. Ég gaf mér nefnilega að vegirnir á landakortinu væru í raunstærð og þannig ímyndaði ég mér Okjökul sem lítinn snjóskafl við hlið þjóðvegar 518 sem á kortinu virtist næstum jafn breiður og Okið.

Nú er ég ekki lengur barn og Okjökull er ekki lengur jökull. Í síðustu viku gekk ég upp á dyngju Oks og virti fyrir mér leifar þessa jökuls sem ég hugsaði svo mikið um sem barn. Árið 2014 var hann opinberlega sviptur stöðu sinni sem jökull og eftir liggja nokkrir snjóskaflar á víð og dreif auk eins nýjasta stöðuvatns Íslands – Blávatns – sem liggur ofan í gíg dyngjunnar. Okjökull er ekki einn um þessi örlög því a.m.k. 56 smájöklar víða um land hafa horfið frá aldamótum vegna loftslagsbreytinga af mannavöldum. Ef fram fer sem horfir verða allir jöklar landsins horfnir innan 200 ára.

Dauði Okjökuls hafði engar sérstakar hamfarir í för með sér, ekki frekar en brotthvarf hinna 55 smájöklanna. En bráðnun jökla er óþægilega áþreifanleg birtingarmynd hnattrænnar hlýnunar sem ekki sér fyrir endann á og er þegar farin að raska viðkvæmu jafnvægi í loftslagi og veðurfari jarðar. Árið 2014, árið sem Okjökull var opinberlega talinn af, var það heitasta á jörðinni frá upphafi mælinga og sló þar með fyrra hitametið frá árinu áður. Árið 2015 var ennþá heitara og árið 2016 var hitametið aftur slegið – fjórða árið í röð.

Loftslagsbreytingar eru ekki eitthvað sem gerist í framtíðinni, við lifum þær nú þegar og þær eru komnar til að vera. Hverjar endanlegar afleiðingar þeirra verða er að hluta til undir okkur komið og að hluta til undir því komið að við séum ekki þegar búin að hrinda af stað atburðarrás sem verður ekki snúið við. Í skýrslu vísindanefndar um loftslagsbreytingar frá 2018 segir t.a.m.: „Óafturkræft hrun á jöklum á Suðurskautslandinu kann að vera hafið. Það getur á nokkrum öldum valdið margra metra hækkun á sjávarborði heimshafanna.“

Þessar staðreyndir eru ekki settar fram til að valda kvíða eða vonleysi. Slíkar tilfinningar eru ekki vænlegar til árangurs enda ala þær af sér aðgerðaleysi. Mannkynið hefur enn möguleika á að halda hlýnun jarðar í skefjum og koma í veg fyrir verstu afleiðingar hennar. Til þess þurfum við m.a. að vera óhrædd við að endurskoða efnahagskerfi okkar og samfélagsskipan. En við verðum líka að átta okkur á því að loftslagsbreytingarnar eru hafnar og þær eru þegar farnar að valda skaða. Ofan við tjaldsvæðið í Húsafelli stendur jökullaust Okið til vitnisburðar um það. Við skulum sjá til þess að í framtíðinni geti afkomendur okkar virt fyrir sér Íslandskort sem er ekki alveg jökullaust.

Greinin birtist fyrst 12. júlí 2021, inn á vísir.is

Óskar Steinn er deildarstjóri í leikskóla og frambjóðandi Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi fyrir komandi Alþingiskosningar.

Fyrsta fimmtudagskvöldið munu þrír efstu frambjóðendur til Alþingis í komandi kosningum, þau Þórunn Sveinbjarnardóttir, Guðmundur Andri Thorsson og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir, spjalla við gesti og gangandi.

Ekki verður um formlegan fund að ræða heldur vettvang fyrir flokksfólk, jafnt sem almenna kjósendur, til að líta inn, spyrja spurninga, spjalla eða koma ábendingum beint til forystufólksins okkar.

Kaffispjall með frambjóðendum í Kraganum - Fimmtudagskvöld í Hafnarfirði

Fyrir helgi sendi þverpólitískur hópur alþingismanna frá sér yfirlýsingu þar sem skorað er á bandarísk stjórnvöld að fella niður ákæru á hendur rannsóknarblaðamanninum og stofnanda Wikileaks, Julian Assange. Assange hefur verið innilokaður ásamt hryðjuverkamönnum og morðingjum í hinu alræmda Belmarsh fangelsi í tvö ár vegna ákæru sem gefin var út á hendur honum en hann hafði þá í sjö ár dvalið í stofufangelsi í sendiráði Ekvador í London. Sakarefnið eru njósnir, að hafa opinberað stríðsaðferðir bandaríkjahers og birt gögn sem lekið hafði verið til Wikileaks. Áður en til handtökunnar kom, hafði Barack Obama náðað Chelsea Manning, sem setið hafði í fangelsi í tæp sjö ár fyrir að leka gögnunum til Wikileaks.

Julian Assange á yfir höfði sér allt að 175 ára fangelsi verði hann fundinn sekur um að hafa birt gögn sem sýndu umheiminum að starfsaðferðir bandaríkjahers í Írak og Afganistan voru ekki í samræmi við alþjóðalög. Heimsbyggðin stóð á öndinni yfir þessum uppljóstrunum þar sem fylgst var með samtali hermanna og slátrun þeirra á almennum borgurum á götum úti.

Yfirlýsing íslenskra þingmanna með áskorun um niðurfellingu ákærunnar er ekki einsdæmi því áður hafa þingmannahópar annarra ríkja gert slíkt hið sama. Er þetta liður í þrýstingi á bandarísk stjórnvöld að virða tjáningarfrelsi og rétt fjölmiðla til að birta upplýsingar í þágu lýðræðis. Á tímum stöðugrar fréttaveitu óformlegra fjölmiðla og fréttaóreiðu er mikilvægt að staðinn sé vörður um fjölmiðla sem þora, sem ekki birta eingöngu það sem ríkjandi stjórnvöldum er þóknanlegt heldur allt það sem varðar almenning. Það að eitt voldugasta ríki heims beiti viðlíka aðferðum ætti að fá stjórnvöld allra landa til að rísa upp og mótmæla. Þetta ástand er því miður ekki einsdæmi, því við sjáum viðlíka í Norður Kóreu, Rússlandi og Hvíta Rússlandi en Bandaríkin hafa löngum þótt standa þeim ríkjum framar þegar kemur að lýðræðinu. En ofsóknir á hendur stofnanda Wikileaks benda því miður til annars. Það réttarbrot sem Assange hefur mátt þola er ofboðslegt. Heilsu hans hefur hrakað verulega og almenn mannréttindi hans, sem ódæmds manns sem haldið er bakvið lás og slá árum saman, alvarlega brotin. Er því óhætt að fullyrða að þarna eigi sér stað hvort tveggja alvarleg aðför að mannréttindum hans sem og aðför gegn frjálsum fjölmiðlum og lýðræði. Þeir sem vilja kynna sér tilurð málsins geta meðal annars lesið sér til í Stundinni, en þar er farið yfir málið og grundvöll saksóknar með aðstoð íslensks margdæmds afbrotamanns sem viðurkennt hefur að hafa blekkt bandarísk stjórnvöld í málinu. Íslensk stjórnvöld ættu að stíga fram nú í kjölfar yfirlýsingar þingmannahópsins og veita Julian Assange vernd á Íslandi. Það væri sómi að því. 

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 12. júlí 2021

Helga Vala Helgadóttir er þingmaður Samfylkingarinnar og skipar 1. sætið í Reykjavíkurkjördæmi norður

Leit um „��"

3373 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3373 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"