Samfylkingarfélagið í Hafnarfirði boðar til félagsfundar mánudaginn 22. nóvember kl. 20:00. Fundurinn verður haldinn rafrænt í gegnum fjarfundabúnaðinn Zoom og eru öll velkomin. 

ATH. Hlekkur á fundinn verður settur inn á þennan viðburð https://fb.me/e/TOFLMfT8  kl. 19:00 mánudaginn 22. nóvember. Þú þarft ekki að hafa sérstakan aðgang að Zoom til þess að komast inn á fundinn, þú smellir einfaldlega á hlekkinn þegar hann birtist inn á þessum facebook viðburði.

Á fundinum verður fjallað um stöðuna á leikskólum Hafnarfjarðarbæjar út frá könnun sem Verkalýðsfélagið Hlíf gerði á meðal almenns starfsfólks á leikskólum bæjarins.  

Eyþór Árnason, varaformaður Verkalýðsfélagsins Hlíf og Guðmundur Rúnar Árnason, framkvæmdastjóri Verkalýðsfélagsins Hlíf kynna niðurstöður könnunarinnar fyrir fundargestum.

Leikskólamálin eru oftar en ekki umfangsmesti málaflokkurinn í rekstri sveitarfélaga og líka einn sá mikilvægasti. Hér er ekki aðeins um að ræða veigamikla þjónustustoð bæjarfélagsins okkar heldur fyrst og fremst fyrsta skólastig barnanna okkar. Með því að hlúa vel að þessum mikilvæga málaflokki leggjum við góðan grunn að betri samfélagi og bættri framtíð.

Við hvetjum öll áhugasöm til að mæta!

Friðurinn um stjórnina hefur ríkt því hún hefur ekki haft samstöðu til að fara fram með mál sem gætu vakið upp tilfinningar hjá fólki. En þessi nálgun mun ekki ráða fram úr þeim risastóru áskorunum í heilbrigðis-, húsnæðis- og loftslagsmálum sem við stöndum frammi fyrir. Það þarf breiða stefnumótun þvert á ráðuneyti til að koma fram með lausnir sem virka í breyttum heimi.

Í þessu samhengi kemur varla á óvart að stærstu málin sem ríkisstjórnin skreytir sig með eru mál líkt og Farsældarfrumvarp félagsmálaráðherra þar sem kostnaðurinn og útfærslan fellur að stærstum hluta á sveitarfélögin. Með því að varpa ábyrgðinni á herðar sveitarfélaganna næst samstaða í ríkisstjórn um fjármögnun, þ.e. að láta aðra borga. Smáskrefastjórnin snýr sér svo við og hneykslast á rekstrarstöðu sveitarfélaga.

Reynslan af slíkri útvistun ábyrgðar er umtalsverð. Hún hefur falið í sér niðurskurð í nærþjónustu í gegnum bakdyrnar. Um 9 milljarða vantar inn í málaflokk fatlaðra á sveitarfélagastiginu vegna vanfjármögnunar í tengslum við flutning málaflokksins frá ríkinu. Þessi bakdyraniðurskurður heldur nú áfram í nafni ríkisstjórnar smárra skrefa. Ef litið er á fjármálaáætlun sem kom út í vor, og ekkert bendir til að breytist, má sjá að gert er ráð fyrir að sveitarfélagastigið skili einni bestu afkomu sem sést hefur undanfarna þrjá áratugi næstu árin þrátt fyrir að koma út úr einni erfiðustu kreppu sögunnar. Þessar kröfur eru upprunnar á borði ráðherra, ekki sveitastjórna. Hreinsa á til á ríkisstjórnarborðinu í gegnum stjórnsýslustig sem virðist ekki koma þeim við.

Svona stefnuleysi er rándýrt fyrir samfélagið. Í áætlun ríkisstjórnarinnar er tekið fram að erfitt sé fyrir sveitarfélögin að afla tekna til að mæta viðbótarkostnaði næstu árin. Rúmlega helmingur rekstrarútgjalda sveitarfélaga er launakostnaður, m.v. þriðjung hjá ríkissjóði. Aðgerða- og stefnuleysi ríkisins á húsnæðismarkaði, sem setur kröfur á frekari launahækkanir, bitnar því hlutfallslega mun þyngra á sveitarfélögunum en ríkinu.

Þessum vítahring er svo endanlega lokað í fjármálaáætlun smáskrefastjórnarinnar þar sem fram kemur að ein grundvallarforsenda þess að afkomuáætlun sveitarfélagastigsins gangi upp næstu árin er að fasteignaskattar skili meiru en áður var talið – vegna þess hve mikið fasteignaverð hefur og mun hækka. Afstöðuleysi smáskrefastjórnarinnar sem treystir sér ekki til að móta markaði með samfélagið að leiðarljósi hefur gert samfélagið háð fasteignaverðshækkunum. Sömu fasteignaverðshækkunum og drífa nú að áfram mikla verðbólgu í landinu.

Breytingar eru erfiðar. Vandinn við stærstu áskoranir okkar tíma er að viðbrögðin við þeim þurfa að eiga sér stað jafnt og þétt annars skella þær á okkur af fullum þunga. En við höfum misst dýrmætan tíma. Og nú er svo komið að til að tryggja áframhaldandi stöðugleika þarf ákveðna róttækni til. Vandinn á húsnæðismarkaði mun vinda upp á sig ef við keyrum á sama líkaninu. Hið sama á við um stöðuna í heilbrigðiskerfinu og í loftslagsmálum. Íhaldssemi í stjórnarfari í nafni stöðugleika hefur orðið til þess að við förum á mis við tækifæri, töpum kröftum fólks og eyðum háum upphæðum í skammtímalausnir. Við blasir enn meira umrót ef þetta stjórnarsamstarf heldur áfram á sömu forsendum.

Það þarf frumkvæði, ákveðin skref, til að rjúfa vítahringi. Slíkt gerist ekki af sjálfu sér. Smáskrefastjórnin er á sjálfsstýringu í stórum málaflokkum, en með svona viðhorfi getum við aldrei verið stórhuga. Þar er enginn að leiða okkur inn í 21. öldina.

Greinin birtist á vísi.is 24. nóv. 2021.

Styrkleiki þessarar ríkisstjórnar er einnig hennar mesti veikleiki; skortur á pólitískri stefnu og sýn. Þar af leiðandi hefur gagnrýnin ekki rist djúpt, því efnislega hefur lítið verið að gagnrýna.

Aðalfundur kjördæmisráðs Suðvesturkjördæmis verður haldinn þriðjudaginn 30. nóv.

Staðsetning auglýst þegar nær dregur. 

Dagskrá fundar:

Yfirlit um starfsemi aðildarfélaga, formenn gefa munnlega skýrslu

Kjör stjórnarmanna og varamanna þeirra

Kjör valnefndar og skoðunarmanna reikninga

Aðalfundur kjördæmisráðs Suðvesturkjördæmis

Draumar og vonir okkar jafnaðarmanna snúast um líf almennings. Þeir eru um heilbrigt velferðarsamfélag fyrir okkur öll, um að barnafjölskyldur fái stuðning þannig að öll börn fái notið tómstunda og öryggis, að eldra fólk geti lifað með reisn, að þau sem ekki geta unnið búi við mannsæmandi kjör, að unga fólkið okkar hafi ástæðu til að horfa bjartsýnt fram á veg og nýir íbúar boðnir velkomnir.

Að velmegun og árangur í loftlagsmálum fari saman og tækniframfarir auki jöfnuð og hagsæld um allt land.

Þetta eru draumar sem geta ræst í ríku samfélagi eins og okkar, en það kostar mikla vinnu hjá jafnaðarmönnum í stjórnarandstöðu, gegn þeim sem vilja fara með íslenskt samfélag í aðra átt. Við þurfum að sýna þolinmæði og þrautseigju, áræðni og metnað - en aðalatriðið er að með verkum okkar ávinnum við okkur traust almennings. 

Að almenningur sjái og finni að við jafnaðarmenn erum með þeim í liði. Að barátta fólks fyrir bættum kjörum og réttlæti sé barátta okkar og þeirra draumar okkar draumar. 

Í kosningunum í september urðu ekki þau tímamót sem við jafnaðarmenn vonuðumst eftir. Stjórnarsáttmálinn sem kynntur var með pompi og pragt, og fjárlagafrumvarpið, voru okkur sannarlega vonbrigði.

Í stjórnarsáttmálanum er hvergi talað um fátækt eða skýrar aðgerðir til að útrýma fátækt og auka jöfnuð.

Það er einnig ástæða til að hafa áhyggjur af menntamálunum í höndum þessarar ríkisstjórnar sem hefur tætt mennta- og menningarráðuneytið niður og dritað um stjórnkerfið. Og sjávarútvegsmálin eiga að fara í enn eina nefndina. 

Talað er um sátt um auðlindir okkar en hverjir eiga að sættast og um hvað? Kannanir sýna að þjóðin er eðlilega ósátt með sinn hlut í arðinum af fiskveiðiauðlindinni. Og hvarflar að einhverjum að stórútgerðin gefi forréttindin eftir átakalaust?

Í heilbrigðismálum virðast stjórnarliðar halda að einkarekstur sé töfralausnin. Gleymum því ekki að það var pólitísk ákvörðun að svelta heilbrigðiskerfið og það er þess vegna sem það ræður ekki við meira álag. Og biðlistarnir lengjast. 

Eldra fólk er fast inni á sjúkrahúsum vegna þess að ekki er pláss á hjúkrunarheimilum og margir aðrir bíða úrræða. Ástandið er tilkomið vegna pólitískra ákvarðana og fátt sem bendir til að úr því verði bætt í bráð.

Einu sinni voru fleiri flokkar með okkur í liði við að berjast fyrir öruggu velferðarsamfélagi og opinberum rekstri á mikilvægum innviðum. En svo virðist sem þau hafi ákveðið að gefa slíkt upp á bátinn. 

Í stað þess að vera valkostur til vinstri fyrir félagshyggjufólk þá hvíla þau í faðmi íhaldsins sem er vant valdinu og kann að beita því fyrir sig og sitt fólk.

Við höfum áður tekist á við erfiðleika og snúna stöðu bæði efnahagslega og félagslega. Við í Samfylkingunni ætlum að læra af þeirri reynslu en vera jafnframt með hugann allan við framtíðina. Ekki bara framtíð flokksins okkar heldur framtíð Íslands og þeirra sem hér búa. 

Vonin og draumarnir eru stórir um aukinn jöfnuð og að við látum líka gott af okkur leiða til stuðnings fátækum þjóðum. Um Ísland sem fyrirmynd í friðar-, umhverfis- og jafnréttismálum. 

Þó að á móti blási munum við jafnaðarmenn ekki víkja frá hugsjónum okkar. Hugsjónum sem snúast ekki um fáa útvalda – heldur um okkur öll.

Ræða Oddnýjar Harðardóttur í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra á Alþingi þann 1. desember 2021.  

Oddný: Hvergi talað um fátækt eða skýrar aðgerðir til að útrýma fátækt og auka jöfnuð.

Kjósendur gengu til alþingiskosninga þann 25. september sl. og geri ég ráð fyrir að þar hafi kjósendur gert ráð fyrir að kosningar færu fram eins og lög gera ráð fyrir. Það er mikilvægt að ekki leiki vafi á slíku því það er mikilvægt, fyrir framtíð lýðræðis á Íslandi, að hvers konar misbrestur á framkvæmd kosninga sé ekki álitinn léttvægur heldur af alvöru. Kosningalögin setja framkvæmdaraðilum kosninga ýmsar reglur og ef annmarkar eru á framkvæmdinni, og ætla má að það hafi haft áhrif á úrslit kosninga, gera lögin ráð fyrir afleiðingum. Best færi að öðrum en þingmönnum væri falið verkefnið að úrskurða um gildi kosninga en svona er þetta samkvæmt stjórnarskrá og undan því getum við ekki skorast. Okkar verkefni er að fylgja bókstaf laganna og greiða atkvæði um það hvort framkvæmd kosninga hafi verið þannig að kjósendur geti treyst því að niðurstaða kosninga á landinu sýni hinn lýðræðislega vilja kjósenda.

Framkvæmd kosninga í Norðvesturkjördæmi bar með sér fjölmarga annmarka eins og rannsókn undirbúningsnefndar hefur leitt í ljós. Talning hófst áður en kjörstaðir lokuðu, verklag við talningu tók breytingum í miðju verki án þess að öllum sem komu að flokkun og talningu væri það kunnugt. Þá var færslum í gerðarbók ábótavant þannig að hvorki voru atvik rituð jafnóðum eins og gera skal, né var allt sem ber að færa þangað inn fært til bókar. Þá var eftirárituð gerðarbók undirrituð af oddvita yfirkjörstjórnar einum. Við endurtalningu eiga sér einnig stað margvíslegir annmarkar. Oddviti yfirkjörstjórnar var einn á talningastaðnum um tíma og utan auga myndavéla sem staðsettar eru fyrir utan talningarstað. Þar innan salar mátti hvort tveggja finna blýanta og strokleður, endurtalning hófst án þess að tekin væri um það formleg ákvörðun og áður en talningafólk og ekki síður umboðsmenn mættu á staðinn og loks voru ekki allir kjörseðlar endurtaldir heldur bara hluti þeirra. Allir þessir annmarkar komu í ljós við rannsókn undirbúningskjörbréfanefndar Alþingis.

Við afhendingu kjörbréfa frá Landskjörstjórn gerðist sá óvenjulegi atburður að með kjörbréfum fylgdi bókun landskjörstjórnar þess efnis að ekki hefði komið fram að meðferð kjörgagna hefði verið fullnægjandi.

En skiptir þetta einhverju máli fyrst vægi flokkanna sem sæti eiga á alþingi breyttist ekki við endurtalningu?

Jú, þetta snýst um traust á lýðræðislegum kosningum, traust á lögmæti Alþingis, traust á okkar störfum. Þetta snýst líka um tilveru tíu einstaklinga sem ýmist eru eða eru ekki þingmenn.

Þær reglur við framkvæmd kosninga sem ritaðar eru í kosningalögin eru öryggisreglur til að tryggja að hinn lýðræðislegi vilji kjósenda sé virtur. Þess vegna verðum við að skoða hvað lögin boða og hvernig bregðast skal við ef misbrestur verður á framkvæmdinni.

Fyrir liggur niðurstaða rannsóknar lögreglu á Vesturlandi þess efnis að kosningalög hafi verið brotin í veigamiklum atriðum varðandi vörslur kjörgagna. Þetta er staðreynd sem er óumdeild og er hér um að ræða verulegan annmarka á framkvæmd kosninga. Með verulega annmarka sem og þar sem niðurstöðutölur úr kjördæminu breyttust milli fyrri talningar og endurtalningar, á þeim tíma sem vörslur kjörgagna voru ófullnægjandi, liggur jafnframt fyrir sú staðreynd að óvissa ríkir um það hver sé rétt niðurstaða úr kosningunum í Norðvesturkjördæmi. Við einfaldlega vitum ekki hver hinn lýðræðislegi vilji kjósenda var í Norðvesturkjördæmi vegna þess að atkvæðin voru ekki meðhöndluð með þeim hætti sem lög kveða á um. Bera kosningalögin með sér að sanna þurfi hvað nákvæmlega gerðist á þessum tíma sem varslan var ótrygg? Nei, svo er ekki, heldur að ætla megi að þessi annmarki hafi haft áhrif. Þá ítreka ég enn, tölurnar breyttust, það er staðreynd, sem hafði áhrif á veru 10 einstaklinga innan eða utan Alþingis.

Við vitum ekki og getum líkast til aldrei komist á því hvort og þá hvað átti sér stað milli þess sem tölur eru lesnar upp um klukkan 7 að morgni sunnudagsins 26. september þar til talningafólk fer að mæta á talningarstað á sunnudeginum. Það veit heldur ekki það fólk sem tilnefnt var af framboðunum til að fylgjast með talningu í Norðvesturkjördæmi því þau voru ekki á staðnum.

Í lögum um alþingiskosningar segir að ef gallar séu á kosningum sem ætla má að áhrif hafi haft á úrslit kosningarinnar skuli Alþingi gera kosninguna ógilda og þá skuli ný kosning fara fram í kjördæmi ef kosnings heils lista er ógild.

Á Alþingi ræddu þau sem vildu staðfesta kjörbréf allra 63 þingmannanna meðal annars með þeim hætti að ekki væri vissa fyrir því hvað nákvæmlega olli því að atkvæðatölur breyttust og því sé ekki tækt að ógilda kosningarnar. Hér er verið að beita öfugri sönnunarbyrði þar sem þeir sem benda á þá verulegu annmarka sem voru á framkvæmdinni og þá verulegu óvissu sem uppi er um lýðræðislegan vilja kjósenda kjördæmisins eiga að sanna hvað nákvæmlega gerðist þegar atkvæðatölur breyttust er vörslur voru ófullnægjandi. Þar er verið að óska eftir að beitt verði meginreglu sakamálalaga um sakleysi uns sekt sé sönnuð, sem hvergi er getið í kosningalögunum. Þar er ekki gerð nein slík krafa né hafa þeir dómstólar, þar á meðal Hæstiréttur, sem fjallað hafa um kosningakærur til þessa dags gert slíka kröfu.

Þetta mál snýst um lög en þetta snýst líka um ásýnd og traust kjósenda á að framkvæmd hafi verið með fullnægjandi hætti. Þar liggur sönnunarbyrði stjórnvalda og í dag Alþingis, að færa sönnur á að niðurstöður sýni lýðræðislegan vilja kjósenda. Slíku er ekki fyrir að fara í áliti og niðurstöðu meirihluta kjörbréfanefndar og því tel ég án nokkurs vafa að nauðsynlegt sé að ógilda kosningar í Norðvesturkjördæmi og ganga þar til kosninga að nýju.

Greinin birtist 25. nóv. 2021 á vísi.is. 

Samkvæmt stjórnarskránni eru alþingismenn eingöngu bundnir við sannfæringu sína. Í dag reynir mikið á þetta ákvæði, því umfjöllunarefnið á Alþingi í dag, þá loksins það kemur saman, varðar lýðræðið sjálft, fjöreggið sem sýnir vald fólksins í landinu.

Kosningar og stað­festing kjör­bréfa

Innflytjendur eru fjölbreytur hópur sem leggur sitt að mörkum í þessu samfélagi og það skiptir miklu máli að vel sé staðið að móttöku nýrra íbúa, hvort sem þeir flytjast hingað til skemmri eða lengri tíma. Góð byrjun þegar fólk flytur hingað skiptir hér öllu máli og Velferðasvið Reykjavíkurborgar spilar þar stórt hlutverk.

Undanfarin ár hefur „Velkomin í hverfið mitt“ verkefnið verið í þróun í borginni en það gengur út á að bjóða öllum fjölskyldum af erlendum uppruna með barn sem hefur skólagöngu til fundar þar sem samfélagið er kynnt og stuðningur boðinn. Stór hluti þessa er að tryggja að börn nýti frístundastyrk til að þau geti þjálfað hæfni sína og gert það sem þeim finnst skemmtilegt. Við höfum líka verið að þróa áfram sendiherraverkefni þar sem fólk af erlendum uppruna fær starf sem sendiherra reykvískrar þjónustu gagnvart samlöndum sínum og sendiherra þeirra tilbaka til okkar sem þróum áfram þjónustuna. Stór hluti verkefnisins snýst þannig um flæði upplýsinga milli Þjónustumiðstöðvar og menningarhópa með það að markmiði að skapa vettvang fyrir samstarf. Í dag hefur þjónustumiðstöð Breiðholts fengið 11 aðila til að gegna hlutverki sendiherra.

Menningarmiðlarar af erlendum uppruna mynda annað mikilvægt verkefni en þeir hafa það hlutverk að virka sem brú á milli mismunandi hópa innan samfélags og miðla menningu milli hópa þannig að við kynnumst öll betur og skiljum hvort annað betur. Mikil áhersla er lögð á að færa alla þjónustu nær umsækjendum um alþjóðlega vernd og skapa þeim tækifæri og skjól meðan mál þeirra er tekið fyrir.

En til þess að geta tekið virkan þátt í samfélaginu þurfa sumir sérstaklega öflugan og jákvæðan stuðning í byrjun og þar á meðal er fólk sem hingað kemur í leit að alþjóðlegri vernd. Fjöldi þeirra hefur farið úr um fimmtíu manns fyrir sex árum en í fyrra voru það um sex hundruð einstaklingar. Þetta er því bæði stórt og mikilvægt verkefni sem Reykjavíkurborg hefur metnað til að sinna vel og þá með inngildingu að leiðarljósi. Að við sköpum tækifæri fyrir öll að taka þátt í samfélaginu og láta til sín taka óháð uppruna, litarhafti, kyni, holdarfari, trú eða nokkurs annars.

Í þróun er alþjóðateymi Alþjóðateymi, sem vinnur með málefni fólks af erlendum uppruna og verður staðsett í Mjódd í Breiðholti. Alþjóðateymi mun hafa það hlutverk að annast og samræma starf Reykjavíkurborgar með fólki af erlendum uppruna. Tilgangurinn með stofnun alþjóðateymis er að tryggja að starfsemi velferðarsviðs endurspegli sístækkandi hóp notenda þjónustu Reykjavíkurborgar sem er af erlendu bergi brotinn. Ennfremur að tryggja innleiðingu á þeim aðgerðum velferðarstefnu Reykjavíkurborgar sem taka til þjónustu við íbúa af erlendum uppruna. Saman munu starfa starfsmenn sem annast samræmda móttöku fyrir flóttafólk og vinnu með umsækjendum um alþjóðlega vernd. Bæði þessi verkefni eru fjármögnuð af ríkissjóð en það er mikilvægt að sveitarfélög taki vel á móti þessu fólki eins og öðrum íbúum sem hingað flytja til skemmri eða lengri tíma.

Rauði krossinn veitir umsækjendum um alþjóðlega vernd, talsmannaþjónustu og félagslegan stuðning. Hjálparstofnun kirkjunnar er með margvísleg verkefni sem og Samhjálp, Hjálpræðisherinn og fleiri aðilar sem stuðla með starfi sínu að því að draga úr félagslegri einangrun og valdefla fólk. Við þurfum nefnilega að nálgast þetta stóra verkefni öll saman. Við Íslendingar erum lánsöm, við þurfum ekki að flýja landið okkar og við erum það ríkt samfélag hér á enginn að þurfa að líða skort eða óttast um líf sitt og heilsu vegna fátæktar. Við getum hisnvegar gefið af okkur til þeirra sem þetta þurfa því við erum öll jafn mikilvæg sama hvar í heiminum við fæðumst.

Greinin birtist á vísi.is 1. des. 2021.

Heiða Björg Hilmisdóttir, borgarfulltrúi og varaformaður Samfylkingarinnar, og Sabine Leskopf, borgarfulltrúi.

Reykjavíkurborg hefur á undanförnum árum tekið á móti fleira fólki af erlendum uppruna en nokkurntíma áður. 

Ég óska nýrri ríkisstjórn til hamingju með endurnýjuð hjúskaparheit, eftir brösótt hjónaband síðustu fjögur ár. Brúðkaupið þá þótti óvænt og skapaði skrýtna átakalínu í samfélagsumræðunni, sem ég efast um að muni vera til góðs, til lengri tíma litið. Ráðahagurinn átti að skila risaskrefum í loftlagsmálum, stórátaki í menntamálum, auknum jöfnuði og breytingum á stjórnarskrá. Svo ekki sé minnst á orð þáverandi heilbrigðisráðherra um að þau væru mætt til að bjarga heilbrigðiskerfinu. 

Öll loforðin, kannski hjónabandsins virði, hefðu þau gengið eftir.  Vinstri græn réttlættu setu í síðustu ríkisstjórn með nauðsyn þess að einmitt þau stýrðu heilbrigðis- og umhverfismálunum. Eftir endalausan ágreining við samstarfsflokkana, eru ráðherrar þessara málaflokka flutt hreppaflutningum, m.a.  í ráðuneyti sjávarútvegs- og landbúnaðar, enda samstíga íhaldsflokkunum þar. 

 Engin fyrirheit um framfarir eða sanngjarnar breytingar. Þetta er svo kyrfilega innsiglað í stjórnarsáttmála: ekkert  auðlinda og umhverfisákvæði í stjórnarskrá. Þetta fjögurra ára ríkisstjórnarsamstarf minnir helst á matseðil á þokkalegum veitingastað á Tenerife: Litmyndir af réttum, sem sýndu litríkt og brakandi ferskt salat, ásamt kjöti og kartöflum í upphafi, eru nú upplitaðar og ekkert sérstaklega freistandi. 

 Það sem í upphafi virtist hagkvæmnishjónaband ólíkra og ástríðufullra einstaklinga – byggir nú á gagnkvæmri virðingu fyrir svipuðum gildum; afturhaldssemi, kjarkleysi og fálæti andspænis ójöfnuði. Þau lofuðu þó að tryggja pólitískan stöðugleika  – og ríkisstjórnin hélt vissulega velli. 

 En fólk sem aðhyllist félagslegt réttlæti og frjálslyndi hlýtur að spyrja sig: Hvers virði er pólitískur stöðugleiki sem hvílir á varðstöðu um óréttlæti í sjávarútvegi, gamaldags efnahagsstjórn, sem þjónar helst þeim efnamestu, blindu á nauðsyn alþjóðasamvinnu og viljaleysi til að ráðast gegn ójöfnuði og fátækt.

 Ég er vissulega sammála ríkisstjórninni um nauðsyn þess að ráðast gegn loftslagsógninni og mæta tæknibreytingum. En orðum þurfa að fylgja efndir og fjárlagafrumvarpið gefur aðeins veika von um að svo verði. 

 Staða ríkissjóðs er sterk vegna hagstæðs skuldahlutfalls og við höfum því enga afsökun fyrir því að ráðast ekki í djarfari aðgerðir.

 Á COP26 ráðstefnunni í síðasta mánuði, var áréttað að ríki heims settu sér ekki einungis töluleg markmið, heldur legðu fram skýra aðgerðaráætlun og tryggðu nægt fjármagn í hana. Það gerir ríkisstjórnin ekki.

 Sem dæmi er engin aukning til loftlagsmála umfram það sem gert var ráð fyrir í síðustu ríkisstjórn og upphæðinni sem varið er í þau er aðeins sú sama og beinn styrkur til landbúnaðarins.

 Í framtíðinni mun hugvit leika stærra hlutverk en nokkru sinni og nauðsynlegt að við stígum djörf og afgerandi skref varðandi menntun. Það er augljóst hvaða tækifæri gætu falist í nýrri tækni, fyrir fámenna þjóð, í risastóru landi, fjarri mörkuðum. 

 Meiri áhersla á hugvit, sköpun, tækni og verkkunnáttu getur örvað vöxt í  hefðbundnum atvinnugreinum, gert þær vistvænni en einnig  greitt götu nýsköpunar: Atvinnulífið yrði fjölbreyttara og efnahagurinn síður viðkvæmur fyrir áföllum. Ísland yrði ungu fólki álitlegri kostur til búsetu og starfa.

 Við þurfum heildarhugsun, yfirsýn og samþætta allt nám frá vöggu til grafar. Hvernig við mætum þörfum nemanda, bætum starfsaðstæður kennara og metum störf þeirra að verðleikum

 Lækkun fjármuna til framhalds- og háskóla gefur ekki góð fyrirheit.

 Þá hef ég efasemdir um leið ríkisstjórnarinnar að dreifa mennta- og menningarmálum í sex ráðuneyti. 

 Þótt háskólanám og menning séu samofin atvinnulífinu á hvorugt vera á forsendum þess. Háskólanámi er líka ætlað að efla gagnrýna hugsun, lýðræði og mannréttindi og listin er, auk þess að vera spegill á samtímann, mikilvæg í sjálfu sér.

 Risa áskoranir samtímans verða aldrei leystar vel nema í mjög víðtæku alþjóðlegu samstarfi. 

 Íslendingar hafa ævinlega uppskorið ríkulegast þegar samskipti við umheiminn eru mest. Nýjar hugmyndir og straumar berast til okkar og viðskiptatækifæri opnast, með hefðbundnar vörur og hugvit. 

Við erum auk þess ríkt land og ber siðferðisleg skylda til að axla ríkari ábyrgð í alltof misskiptum heimi. Hvort sem um er að ræða loftslagsmál, fátækt eða vanda fólks á flótta. 

 Það er því metnaðarlaus skammsýni að íhaldsflokkarnir þrír afgreiði eitt helsta tækifæri okkar til alþjóðasamvinnu með stuttri setningu um að hagsmunum Íslendinga sé best borgið utan Evrópusambandsins.

 Loks eru verkefnin sem þola enga bið. Þar er stjórnarsáttmálinn dapurlegur. Hvergi er minnst á fátækt og varla á ójöfnuð.  Þúsundum barna sem búa við skort, tekjulágu fólki, öryrkjum og fátækum öldruðum, er ekki gefin mikil von um bjartari tíma.

 Engin aukning í húsnæðisuppbyggingu eða barnabætur og öryrkjar munu áfram dragast aftur úr launafólki.

 Stjórnvöld hafa nefnilega ríku hlutverki að gegna í baráttunni gegn ójöfnuði; réttlátt skattkerfi, félagslegt húsnæði, barnabætur og öflugar almannatryggingar skipta máli. Mikil misskipting dregur úr verðmætasköpun, skerðir lífsgæði og rýfur samkennd. Þetta þarf ríkisstjórnin að hafa í huga andspænis komandi kjaraviðræðum

 Nú líður að jólum og eflaust finnst einhverjum klisjukennt að draga upp svipmynd af fólki sem mun áhyggjulaust raða villibráð og konfekti ofaní inkaupakerrur  - á sama andartaki og annað fólk norpar í biðröð eftir bita af hamborgarahrygg og dós af grænum baunum hjá hjálparstofnun – 

 En svona er þetta nú samt, því miður, enn þá hér á Íslandi. 

Ræða Loga Einarssonar formanns Samfylkingarinnar í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra á Alþingi þann 1. desember 2021.  

Logi: Engin fyrirheit um framfarir eða sanngjarnar breytingar

Meirihluti borgarstjórnar hefur sett markið á sjálfbæra og kolefnishlutlausa borg fyrir alla, með iðandi mannlífi í fjölbreyttum hverfum með verslun og þjónustu í göngufæri og öflugum almenningssamgöngum og hjólastígum.

Til að ná því markmiði er ekki nóg að tryggja framboð af ódýrum lóðum, því markaðurinn mun ekki tryggja að í borginni rísi fjölbreyttir húsnæðiskostir í félagslega blönduðum hverfum.

Þess vegna skiptir skipulag borga svo miklu máli og samstarf við uppbyggingaraðila, meðal annars óhagnaðardrifin húsnæðisfélög.

Félagsbústaðir, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu Reykjavíkurborgar, á nú tæplega 3.000 leiguíbúðir víðs vegar um borgina. Þær standa fjölskyldum og einstaklingum undir tilteknum eigna- og tekjumörkum til boða, auk þjónustuíbúða og leiguíbúða fyrir fatlað fólk. Íbúðum í eignasafni hefur fjölgað um 300 á þessu kjörtímabili og fækkað hefur um 40 prósent á biðlista.

Úthlutað hefur verið um 500 íbúðum til tekjulágra, 200 þjónustuíbúðum fyrir aldraða, 190 fyrir fatlaða og 100 fyrir heimilislaust fólk. Í Reykjavík búa í dag 420 einstaklingar í húsnæði fyrir fatlað fólk, en of mörg bíða og því er hafin endurskoðun á uppbyggingar­áætlun.

Samfylkingin lofaði því í kosningum 2014 að framkvæmdir myndu hefjast við 2.500 til 3.000 íbúðir innan þriggja til fimm ára. Það gekk sannarlega eftir en 2017 voru hafnar byggingaframkvæmdir við 3.400 íbúðir.

Nú er stefnan sett með græna planinu á efnahagslega, félagslega og umhverfislega sjálfbæra Reykjavík. Uppbyggingu þéttrar borgar með sjálfbær hverfi sem stuðla að bættum lífsgæðum og lífskjörum okkar allra. Förum þangað saman!

Greinin birtist í Fréttablaðinu 26. nóv. 2021

Á þessu kjörtímabili hafa árlega risið að meðaltali yfir þúsund íbúðir í Reykjavík. Íbúðir af öllum stærðum og gerðum, fyrir fólk á öllum aldri og í öllum tekjuhópum, enda hafa 12 þúsund nýir íbúar sest að í Reykjavík frá árinu 2017. Nýjustu tölur segja okkur að í uppbyggingu séu nú um 2.700 íbúðir og yfir 9.000 í skipulagsferli.

Í byrjun árs 2020, nokkrum vikum áður en kórónuveirufaraldur skall á, var að mínu frumkvæði haldin vinnuvika í Velferðarnefnd Alþingis undir yfirskriftinni „Staða heilbrigðiskerfisins“. Tilgangur þessarar vinnu var að rýna í þá slæmu stöðu sem blasti við í heilbrigðiskerfinu og rýndum við í hvað væri vel gert og hvað mætti gera betur, hvar veikleika væri að finna og hvaða lausnir væru mögulegar á þeim viðvarandi vanda sem þar ríkir. 

Þarna í janúar 2020 var ekki uppi neitt sérstakt ástand, heldur einmitt þessi viðvarandi vandi líkt og ítrekað hafði komið fram á opinberum vettvangi. Nokkrum vikum fyrr höfðu borist neyðaróp frá yfirfullri bráðamóttöku Landspítala sem og hafði ný skýrsla OECD sýnt svart á hvítu að heilbrigðiskerfið á Íslandi væri vanfjármagnað. Að íslensk stjórnvöld hefðu tekið þá pólitísku ákvörðun að setja töluvert minna fjármagn til heilbrigðiskerfisins en samanburðarríki á Norðurlöndum og öðrum nágrannaríkjum. Kom í ljós í skýrslu OECD að við værum ekki meðal betur settari ríkja heldur undir meðaltaldi OECD ríkja þegar kæmi að fjármögnun heilbrigðiskerfisins og verður að hafa þar í huga að á meðal ríkjanna eru þau sem alla jafna flokkast til töluvert fátækari ríkja. 

Stjórnvöld mótmæltu niðurstöðum skýrslunnar og töldu að taka yrði tillit til ungs aldurs þjóðar en slepptu því hins vegar að nefna hversu mjög legurýmum og gjörgæslurýmum hefði fækkað á undanförnum árum, biðlistar lengst, sem og að sökum fámennis væri óhjákvæmilegt að heilbrigðiskerfið væri í eðli sínu dýrt miðað við höfðatölu. Sömu tækin þyrftu að vera til staðar þrátt fyrir mögulega fáar aðgerðir. 

Þarf kannski neyðarstjórn yfir heilbrigðiskerfinu? 

Hvers vegna að rifja þetta upp? Jú, vegna þess að þessa dagana fer hátt umræða um neyðarástand á Landspítala og ákall um neyðarstjórn yfir Landspítalann. Sem betur fer lætur starfsfólk Landspítala í sér heyra, því við þurfum að fá upplýsingar um raunverulega stöðu spítalans þar sem beðið er eftir nýjum forstjóra, fjárlög koma ekki fram og nýr heilbrigðisráðherra væntanlegur. Allt starfsfólk lýsir sama ástandinu; öryggi sjúklinga er ótryggt, bið sjúklinga á göngum spítalans er óumflýjanleg, bið sjúklinga eftir aðgerðum óásættanleg og bið eldri sjúklinga eftir útskrift ómannúðleg. Álag á heilbrigðisstarfsfólk er slíkt að nú brestur á með uppsögnum, eitthvað sem við hljótum öll að vera sammála um að sé hvort tveggja í senn, sóun á menntun og hættulegt stofnun sem þegar glímir við mönnunarvanda. Samkvæmt því sem Landlæknir greindi nýlega frá starfa hér á landi í kringum 40-65% heilbrigðismenntaðra einstaklinga innan heilbrigðiskerfisins. Nærri helmingur þess fólks sem samfélagið hefur tekið þátt í að mennta í þessum mikilvægu greinum hefur þannig valið að starfa við annað eftir útskrift. Þetta er mikil sóun á mannafla sem og tíma og fjármunum fólks og alls almennings. 

Sóun á mannauð sökum vanfjármögnunar

En hvað er það sem veldur þessu? Mönnunarvandi í heilbrigðisgeiranum er ekki séríslenskt fyrirbæri en ég held að það þurfi ekki sérfræðing í málaflokknum til að sjá að með viðvarandi vanfjármögnun heilbrigðiskerfisins og neikvæðu tali í garð þeirra starfsmanna sem tjá sig fæla íslensk stjórnvöld fagfólk frá því að helga sig þessum störfum. Það er ekki lýsing starfsfólks á raunveruleikanum á vinnustaðnum sem fælir fólk frá þessum störfum heldur stjórnvöld, sem árum og áratugum saman hafa tekið þá pólitísku ákvörðun að vanfjármagna heilbrigðiskerfið. Það að segja kerfið vanfjármagnað er ekki upphlaup pólitísks andstæðings heldur staðreynd sem fengist hefur staðfest hvort tveggja í ofangreindri samanburðarskýrslu meðal ríkja OECD en einnig hafa ýmsar greiningardeildir og hagfræðingar komist að sömu niðurstöðu. 

Á dögunum heyrði ég fyrrum formann fjárlaganefndar Alþingis nefna að fjármagn til Landspítala hafi aukist verulega á undanförnum árum svo að það væri eitthvað annað sem væri að valda þessari vondu stöðu. Það er alveg rétt að fjármagn hefur aukist en það hefur ekki verið aukning umfram það sem nauðsynlegt er vegna verðlags og launahækkana. Þá verður einnig að benda á að nauðsynlegt er að taka aukningu fjármagns til heilbrigðiskerfisins á síðustu 18 mánuðum út fyrir sviga þar sem við höfum, líkt og önnur ríki, verið að fást við heimsfaraldur sem hefur eðli málsins samkvæmt kostað umtalsverða fjármuni. Það að íslensk stjórnvöld leggja 8-9% af vergri landsframleiðslu til heilbrigðiskerfisins á sama tíma og Norðurlöndin leggja til 10-11% gerir ekkert annað en að veikja markvisst heilbrigðiskerfið á sama tíma og þjóðin eldist og ferðamönnum fjölgar umtalsvert. 

Gylfi Zoega hagfræðiprófessor benti á þessa raunfjármögnun í grein sem birtist í Vísbendingu í haust en þar lýsti hann greiningu sinni síðustu 20 ára á rekstrarframlögum til Landspítala. Sagði hann að færa mætti rök fyrir því að Landspítalann skorti fjármagn þrátt fyrir að fjárframlög hefðu hækkað, vegna launahækkana og hækkunar á verðlagi. Þegar 75% útgjalda rúmlega 6000 manna vinnstaðar er launakostnaður blasir við að hvert skref í hækkun launa hefur umtalsverð áhrif á heildar rekstrartölur. Það ætti Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra að vita en samt gaf hann lítið fyrir greiningu Gylfa á fjárhagsvanda spítalans þegar hún kom fram. En það gefur líka augaleið að það verður að nýta starfskrafta og rými eins vel og mögulegt er á jafn stórum vinnustað og Landspítalinn er og þar erum við því miður ekki að gera vel. En er þar við stjórnendur að sakast? 

Sóun á fjármunum og ómannúðleg meðferð

Fyrst ber að nefna hversu kostnaðarsamt og ómannúðlegt það er að láta eldra fólk bíða mánuðum saman eftir útskrift á Landspítala, þar sem sólarhringurinn kostar allt að 200 þúsund á sama tíma og sólarhringur á hjúkrunarheimili kostar um 40 þúsund. Þrátt fyrir faglegt starf á Landspítala þá er dvöl á spítala ekki jafn heimilisleg og dvöl á hjúkrunarheimili. Að jafnaði bíða um 130 eldri einstaklingar á Landspítala eftir viðeigandi úrræði. Miðað við ofangreindar kostnaðartölur blasir við mikið óhagræði og óskipulag sem af því hlýst að hafa viðvarandi skort á hjúkrunarrýmum. Spítalinn skal áfram rekinn á sama skammtaða fjármagninu þrátt fyrir að þessi verkefni, sem betur færi að væri sinnt annars staðar, dagi þar uppi. Á sama tíma getur spítalinn ekki sinnt sínu nauðsynlega og lögbundna starfi og biðlistar lengjast í aðgerðir og aðra nauðsynlega sjúkrahúsþjónustu. 

En snýst þetta þá bara um að fjármuni vanti fyrir nýjum hjúkrunarrýmum? Í desember 2020 samþykkti Alþingi 1400 milljónir króna fyrir allt að 100 hjúkrunarrýmum. 100 pláss sem losna af Landspítala geta eins og áður var bent á sparað umtalsverða fjármuni. Á þessum tímapunkti höfðu Samtök fyrirtækja í velferðarþjónustu boðið fram tæplega 100 rými og Heilsuvernd á annað hundrað rýma. Var brugðist við með fjárveitingu á Alþingi svo hægt væri að fara í verkið. Í síðustu viku, 11 mánuðum eftir að Alþingi samþykkti fjármunina slitnaði upp úr viðræðum við Heilsuvernd, enda hafði hinn langi tími sem ferlið tók leitt til þess að það húsnæði sem fyrirtækið ætlaði undir reksturinn á síðasta ári var ekki lengur til reiðu og annað húsnæði sem þá fannst þótti ekki fullnægjandi. Ekkert hefur heyrst af viðræðum við núverandi rekstraraðila hjúkrunarheimila sem starfa undir merkjum Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu svo ætla má að fjölgun rýma sé ekki á döfinni þar sem nýbyggð hjúkrunarheimili opna ekki í bráð. 

„Ég hef ekki trú á því að þetta verði leyst með hárri ávísun og afhent inn í kerfið,“ sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í lok sumars þegar erfið staða Landspítala var til umræðu. Við getum ekki eingöngu sett meira fjármagn í kerfið en stjórnvöld geta ekki haldið áfram að vanfjármagna heilbrigðiskerfið með sama hætti og verið hefur. Stjórnvöld eru að setja minna fjármagn í kerfið eins og Gylfi Zoega benti á þrátt fyrir ákveðna óstjórn í kerfinu. Það er ekkert annað en óstjórn ráðamanna að kvarta á sama tíma yfir kostnaði en láta svo fólk bíða mánuðum saman í mun dýrari rýmum en þurfa þykir. Að halda starfi heilbrigðiskerfisins uppi með sífellt færra starfsfólki sem hleypur fleiri og fleiri yfirvinnustundir í hverjum mánuði er einnig mun dýrara. Greining Gylfa sýndi að miðað við fast verðlag þá séu fjárhæðir til heilbrigðiskerfisins nánast þær sömu og árið 2008 og nemur raunaukning eingöngu um 0.7% á 11 ára tímabili. 

Við þurfum framtíðarsýn en ekki skyndilausnir. 

Við verðum að bregðast við þessu ástandi af alvöru og það strax. Við þurfum að viðurkenna að þetta er verkefni sem okkur ber að sinna með heildarsýn og framsýni að leiðarljósi. Þetta er ekki vandamál heldur nauðsynlegt verkefni í þágu þjóðar. Það þarf að færa hluta verkefna af Landspítala til þeirra sem verkefnum geta sinnt en verkefnið leysist þó ekki eingöngu með hliðrun á rekstrarformi í heilbrigðiskerfinu. Það þarf að tryggja Landspítala og öðrum heilbrigðisstofnunum um allt land nægt fjármagn svo þau geti ráðið til sín heilbrigðisstarfsfólk. Það þarf að minnka hér biðlista í heilbrigðiskerfinu sem kosta samfélagið ógrynni fjármuna í vannýtingu mannauðs um allt samfélag og tryggja skilvirkni kerfisins í þaula. Til þess þarf að fækka veggjum milli kerfa og auka fjármagn. 

Ég held að óhætt sé að segja að það ríki þjóðarsátt um að setja hærri hlut af vergri þjóðarframleiðslu til heilbrigðiskerfisins og ég leyfi mér að fullyrða að eftir nokkur ár munum við sjá af því verulegan ávinning hvort sem er fyrir notendur heilbrigðisþjónustunnar, starfsfólk hennar eða skattgreiðendur sem greiða þessa þjónustu. Við erum rík þjóð. Stöndum saman að þessu verkefni með öllum tiltækum ráðum. 

Greinin birtist í Stundinni 26. nóv. 2021

Liggur vandi heilbrigðiskerfisins í óstjórn í rekstri Landspítala eða kann að vera að óstjórnin sé hjá ríkisstjórn Íslands? 

Samfylkingin í Kópavogi boðar til félagsfundar mánudaginn 22. nóvember kl. 20:00 og veður hann haldinn á Catalínu í Kópavogi.

Dagskrá:
* Kosning um aðferð til að velja á framboðslista Samfylkingarinnar í Kópavogi fyrir komandi sveitastjórnakosningar 14.maí.

* Kosning Kjörnefndar

Grímuskylda og 1 m. fjarlægðarmörk. Spritt á staðnum. 

Leit um „��"

3315 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������"

3315 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������"