Meirihluti á Alþingi greiddi í dag atkvæði með því að tillögu Samfylkingarinnar um Græna atvinnubyltingu verði vísað til ríkisstjórnar. Samfylkingin vill ráðast í græna sókn fyrir Ísland - sannkallaða græna atvinnubyltingu. 

Tillagan feslst í því að ríkisttjórnin grípi til 10 aðgerða til að fjölga störfum, örva eftirspurn og styðja við loftslagsvæna verðmætasköpun á Íslandi. Tillagan var lögð fram með tilliti til alþjóðlegra loftslagsskuldbindinga Íslands á tímum hamfarahlýnunar og í ljósi efnahagssamdráttar, sögulegs fjöldaatvinnuleysis og framleiðsluslaka vegna heimsfaraldurs kórónuveiru. Þær aðgerðir sem Samfylkingin lagði til að verði ráðist í eru:

1. Grænn fjárfestingarsjóður.
Stofnaður verði grænn fjárfestingarsjóður í eigu hins opinbera sem styðji við loftslagsvæna atvinnuuppbyggingu og grænan hátækniiðnað. Ríkið leggi sjóðnum til 5 milljarða kr. í hlutafé. Sjóðurinn leiti eftir samstarfi við einkafjárfesta, taki mið af aðgerðaáætlun stjórnvalda í loftslagsmálum og stefnu Vísinda- og tækniráðs í allri sinni starfsemi og ýti undir góða stjórnarhætti í félögum sem hann fjárfestir í. Umhverfisráðherra skipi í stjórn sjóðsins, m.a. eftir tilnefningu náttúruverndarsamtaka, samtaka launafólks og samtaka atvinnurekenda.

2. Metnaðarfyllri loftslagsmarkmið.
Umhverfis- og auðlindaráðherra hafi forgöngu um að mótuð verði ný aðgerðaáætlun í loftslagsmálum sem geri ráð fyrir 60% samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda fyrir árið 2030 miðað við árið 2005. Markmið um kolefnishlutleysi árið 2040 verði fest í lög, skerpt á sjálfstæði og aðhaldshlutverki loftslagsráðs gagnvart stjórnvöldum og stjórnsýsla loftslagsmála efld.

3. Efling almenningssamgangna.
Framkvæmdum vegna borgarlínu á höfuðborgarsvæðinu verði flýtt og 1,5 milljarða kr. viðbótarframlag veitt til uppbyggingar stofnleiða fyrir hjólreiðar á næsta ári. Betri samgöngum ohf. verði falið að flýta þeim framkvæmdum í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins sem eru mannaflafrek og skila miklum loftslagsávinningi. Jafnframt verði stutt við landsbyggðarstrætó til að gera auðveldara og ákjósanlegra að ferðast milli landshluta með strætisvagni.

4. Hröðun orkuskipta.
Ráðist verði í markvissar aðgerðir til að hraða orkuskiptum á láði og legi. Stutt verði við uppbyggingu rafhleðslustöðva um allt land með það fyrir augum að nýskráningu bensín- og dísilbíla verði hætt frá og með árinu 2025. Flutnings- og dreifikerfi rafmagns verði styrkt svo að kerfið standi undir auknu álagi, meðal annars vegna rafvæðingar hafna. Framlög til Orkusjóðs verði tvöfölduð til að styðja við kaup á vistvænum tækjum, bæði vegna iðnaðar og samgangna á landi og í skipum og haftengdri starfsemi.

5. Sterk sveitarfélög og fjárfesting í nærsamfélaginu.
Spornað verði gegn niðurskurði og uppsögnum á sveitarstjórnarstiginu með auknum stuðningi við sveitarfélög sem orðið hafa fyrir miklu tekjufalli vegna heimsfaraldursins. Ríkissjóður hafi milligöngu um hagstæðar lánveitingar til sveitarfélaga vegna loftslagsvænna fjárfestinga og byggða- og samfélagsþróun verði efld með 800 millj. kr. aukaframlagi til sóknaráætlana landshluta árið 2021.

6. Kolefnisbinding og bætt landnýting.
Ráðist verði í kraftmikið átak í skógrækt, landgræðslu og endurheimt votlendis, birkiskóga og kjarrlendis. Stuðningur við landbótaverkefni frjálsra félagasamtaka verði stóraukinn og sett af stað markviss vinna við endurskoðun styrkjakerfis og skattumhverfis til að ýta undir ábyrga landnýtingu og gera bændum kleift að einbeita sér í auknum mæli að kolefnisbindingu, endurheimt votlendis og uppgræðslu á illa förnu landi.

7. Menntasókn.
Stutt verði við námstengd vinnumarkaðsúrræði fyrir atvinnuleitendur og fleiri með auknum framlögum til starfsmenntunar, framhaldsfræðslu, símenntunarstöðva, starfsendurhæfingar og vinnustaðanáms. Stofnaður verði Umhverfis- og garðyrkjuskóli með starfsnámi á framhaldsskólastigi að Reykjum í Ölfusi, aðgengi að tæknifræðinámi utan höfuðborgarsvæðisins verði aukið og stutt við uppbyggingu háskólaútibús á Austurlandi.

8. Uppbygging iðngarða.
Skipaður verði starfshópur um skipulega uppbyggingu iðngarða á Íslandi þar sem auðlindastraumar eru fjölnýttir og virði hreinnar orku hámarkað, svo sem til uppbyggingar í matvælaiðnaði, lífrænni eldsneytisframleiðslu, líftækni og garðyrkju. Hafist verði handa við breytingar á lögum, regluverki og leyfiskerfum til að liðka fyrir slíkri starfsemi.

9. Stuðningur við listir og menningu.
Framlög til launasjóða listamanna verði stóraukin og komið verði til móts við menningarstofnanir sem orðið hafa fyrir tekjutapi vegna samkomubanns. Endurgreiðslur á virðisaukaskatti til framleiðenda kvikmynda og sjónvarpsefnis verði hækkaðar og ráðist í markvissar aðgerðir til að gera Ísland að ákjósanlegum stað til fullvinnslu kvikmynda.

10. Stórsókn í nýsköpun og þróun.
Ráðist verði í heildstæða greiningu á því hvernig bæta megi regluverk og nýta skattalega hvata til að treysta samkeppnishæfni Íslands á sviði nýsköpunar, rannsókna og þróunar og tryggja hugverka- og hátækniiðnaði hagfelldari rekstrarskilyrði. Framlög til Tækniþróunarsjóðs, Rannsóknasjóðs og Innviðasjóðs verði aukin og úrræðið Stuðnings-Kría fullfjármagnað svo að ekki þurfi að skerða mótframlagslán til nýsköpunarfyrirtækja í rekstrarvanda.

Í október kynnti Samfylkingin aðgerðaráætlunina Ábyrgu leiðina – úr atvinnukreppu til grænnar framtíðar, sem felur í sér markvissar aðgerðir til að fjölga störfum, bæði í einkageiranum og hjá hinu opinbera, létta undir með atvinnulausu fólki og fjölskyldum þeirra, stíga fastar til jarðar í loftslagsmálum og beita ríkisvaldinu af krafti til að fjárfesta í grænni uppbyggingu til að renna fjölbreyttari stoðum undir útflutning og verðmætasköpun á Íslandi. Er tilkoma þessarar þingsályktunartillögu einn áfangi í að koma þessum aðgerðum til leiðar. 

Með þessari þingsályktunartillögu er lagt til að við þessar fordæmalausu aðstæður stígi ríkisvaldið fram af festu og nýti fjárfestingarsvigrúmið til að styðja við vistvæna atvinnuuppbyggingu um allt land, auka framleiðslugetu þjóðarbúsins til langframa og renna nýjum stoðum undir verðmætasköpun á Íslandi. Markmiðið er að skapa verðmæt græn störf, efla innviði, auka umsvif í efnahagslífinu og tryggja að viðspyrnan eftir efnahagsáhrif heimsfaraldursins samræmist heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun, einkum markmiðum 13, um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda, og 14, um verndun hafsins. 

Brýnt er að Ísland uppfæri hið fyrsta landsframlag sitt til samdráttar í losun gróðurhúsalofttegunda í samræmi við Parísarsamkomulagið og sé ekki eftirbátur annarra Evrópuríkja í þessum efnum.

Græn atvinnubylting - samþykkt á Alþingi

Hallveig - félag ungra jafnaðarmanna í Reykjavík býður í grillveislu í Heiðmörk þann 16.júní næstkomandi kl. 17:00.
Til stendur að sameina í bíla svo endilega skráðu þig hér:
https://www.surveymonkey.com/r/5257WL8

Fyrst stendur til að planta saman trjám í landnemareitinn okkar og síðan grilla og hafa gaman ef íslenska sumarið leyfir. Við hlökkum til að sjá ykkur í sumarstuði í Heiðmörk 

Fyrir þá sem hafa áhuga á að koma á eigin bíl/hjóli þá er þetta staðsetning á landnemareitnum okkar fyrir Google maps:
64.064110 -21.735192

Undanfarið ár hefur COVID-19 tekið mikið pláss á vettvangi stjórnmálanna á meðan öðrum brýnum verkefnum hefur ekki verið sinnt af núverandi ríkisstjórn. Við viljum hér sérstaklega nefna eitt mál sem hefur verið látið sitja á hakanum hjá núverandi ríkisstjórn, en það er þjónusta og skyldur ríkisins við langveikt fólk, örorkulífeyrisþega og uppbyggingu endurhæfingaúrræða. Í þeim málaflokki hafa of mörg verkefni verið sett á bið og fólkið sem var fyrir tíma COVID-19 er enn í sömu stöðu og áður, jafnvel verri stöðu, því ekkert hefur þokast áfram í þeirra málum. Þau hafa einfaldlega verið látin bíða. Að okkar mati þarf að stokka upp stofnanakerfi ríkisins sem hefur með réttinda- og atvinnumál að gera, þar á meðal þeirra sem eru með skerta starfsgetu, fötlun eða örorku. Er þar átt við verkefni sem falla undir verksvið Tryggingastofnunar ríkisins, Vinnumálastofnunar og Sjúkratrygginga Íslands.

Við teljum skynsamlegast að sameina þrjár ofangreindar stofnanir í eina nýja stofnun sem hefur það að augnmiði að þjónusta notendur og leiðbeina þeim eins og best verður á kosið. Nú er tími til að fara í slíkar breytingar, ekki síst til að mæta þeirri þörf sem skapast hefur og mun skapast í kjölfar þeirrar félagslegu, fjárhagslegu og heilbrigðiskreppu sem COVID19 hefur haft og mun áfram hafa í för með sér.

Ný stofnun myndi í senn annast aðstoð við atvinnuleit, skipulag vinnumarkaðsúrræða, s.s. námskeiða, starfsúrræða, námsúrræða og endurhæfingar. Þar yrði áhersla lögð á vinnumiðlun og stuðningsúrræði fyrir alla, án aðgreiningar, auk aðgangs að hjálpartækjum og tækni- og starfsráðgjöf. Stofnunin hefði einnig umsjón með því að tryggja notendum greiðslur úr almannatryggingasjóði eða atvinnuleysistryggingasjóði eftir því sem við á.

Við leggjum áherslu á að efla þarf starfs- og námsráðgjöf, endurhæfingarúrræði, menntun- og símenntun, en aukin menntun og færni er hreyfiafl til atvinnuþátttöku. Til að auka möguleika fólks með ólíka starfsgetu til virkni og þátttöku á vinnumarkaði þarf að auka fjölda hlutastarfa og starfa með sveigjanlegan vinnutíma. Sérstaklega þarf að hafa í huga stöðu fólks sem hefur misst vinnu vegna árferðisins, ungs fólks (31% atvinnulausra í maí 2021 voru einstaklingar undir þrítugu), innflytjenda, fatlaðs fólks, fólks með geðraskanir og þeirra sem búa í dreifðari byggðum landsins. Víða á landsbyggðinni er aðgengi að endurhæfinga- og virkniúrræðum takmarkað en sérstaklega þarf að bæta aðgengi þeirra sem eru með annað móðurmál en íslensku að úrræðum.

Ríkið þarf að ganga ákveðnara til verks í því að tryggja rekstrargrundvöll ólíkra endurhæfingarúrræða, þannig að þeim sé gert kleift að veita einstaklingsmiðaða og fjölbreytta starfsendurhæfingu og stuðla þannig að virkni og atvinnuþátttöku fólks. Tíminn til að huga að þessu er núna, því þegar við förum að sjá út úr þessari kreppu þá kemur vandinn fyrst í ljós, eins og við sáum gerast eftir fjármálahrunið. Efla þarf þor og krafta fólks til virkni og almennrar samfélagsþátttöku með því að tryggja framboð úrræða, þar sem fagmennska er höfð að leiðarljósi en þá þarf einnig að gæta samfellu í endurhæfingu. Með því að vera með almannatryggingagreiðslur, ráðgjöf við hjálpartæki, vinnumarkaðsúrræði og endurhæfingu á sama stað verður þjónustan betur sniðin að notendanum. Þá verður yfirsýn yfir þörfina betri og það skapast fleiri tækifæri til að þróa vinnu- og velferðarþjónustu ríkisins enn frekar. Með því að sameina þessar stofnanir í eina þá eru hagsmunir notenda hafðir að leiðarljósi og aukið samspil verður á milli ábyrgðar og faglegra vinnubragða.

Greinin birtist fyrst í Kjarnanum 29. júni. 

Ellen Calmon, borgarfulltrúi, og Gunnar Alexander Ólafsson, heilsuhagfræðingur, segja að ríkið þurfi að ganga ákveðnara til verks í því að tryggja rekstrargrundvöll ólíkra endurhæfingarúrræða, þannig að þeim sé gert kleift að veita einstaklingsmiðaða og fjölbreytta starfsendurhæfingu.

Sameinum stofnanir – Vinnu- og velferðarstofnun í þágu notenda

Tveir palestínskir menn voru leiddir í gildru núna í vikunni samkvæmt fréttum, lokkaðir í húsakynni Útlendingastofnunar á fölskum forsendum svo senda mætti þá fyrirvaralaust úr landi.

Þeim var sagt að bólusetningarskírteinin þeirra væru tilbúin til afhendingar og beðnir um að sækja þau en svo læstir inni, handteknir af lögreglu og beittir hörku.

Þarna voru sóttvarnaráðstafanir – helsta verkfærið okkar í samstöðunni gegn veirunni – notaðar sem vopn gegn fólki í viðkvæmri stöðu.

Annar mannanna var strax sendur af landi brott. Hinn þurfti læknisaðstoð eftir meðferðina, var með áverka á höfði, bólginn og marinn, en sendur úr landi núna í morgun.

Stjórnmálamenn bera stundum fyrir sig að þeir geti ekki tjáð sig um einstök mál. En það er einmitt í einstöku málunum sem stjórnarstefnan birtist svart á hvítu.

Atburðir undanfarinna daga eru birtingarmynd þeirrar hörðu útlendingastefnu sem er rekin á vakt ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur.

Við sáum stefnuna líka í verki fyrr í sumar þegar sömu menn voru hraktir á götuna og sviptir fæði og húsnæði með ólögmætum hætti. Og þegar kona langt gengin með barn var rekin úr landi og  neydd í 19 klukkustunda flugferð fyrr á þessu kjörtímabili. Í báðum tilvikum var farið á svig við lög að mati eftirlitsaðila eða æðra stjórnvalds.

Útlendingayfirvöld brjóta trekk í trekk á rétti umsækjenda um alþjóðlega vernd. Stundum meira að segja af ásettu ráði að því er fram hefur komið í úrskurðum kærunefndar útlendingamála.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra hefur yfirstjórnunar- og eftirlitsskyldur gagnvart stjórnsýslu útlendingamála en grípur ekki í taumana heldur viðheldur hörkunni og leggur fram frumvarp um að herða útlendingastefnuna enn frekar.

Spindoktorar reyna að telja okkur trú um að „frjálslyndið“ hafi orðið ofan á í Sjálfstæðisflokknum í nýafstöðnum prófkjörum, flokkurinn hafi fengið mýkri og nútímalegri ásýnd – en sjá ekki allir í gegnum það?

Það er ekkert frjálslynt við að koma fram við fólk í viðkvæmri stöðu eins og skepnur, ekkert frjálslynt við það þegar stjórnvöld verja ekki frelsi, mannhelgi og réttindi einstaklinga heldur leika sér að þeim eins og köttur að mús.

Á næsta kjörtímabili þarf að vinda ofan af lögleysunni sem viðgengst í stjórnsýslu útlendingamála og taka fyrirkomulagið til rækilegrar endurskoðunar með mannúð og sanngirni að leiðarljósi.

Mannvonskan sem hefur viðgengist gagnvart umsækjendum um alþjóðlega vernd undanfarin ár sýnir að núverandi stjórnarflokkum er ekki treystandi til að leiða það verkefni. Við þurfum að lofta út.

Jóhann Páll Jóhannsson er þingframbjóðandi í 2. sæti í Reykjavík norður

Út­lendinga­stefna and­skotans í skjóli Vinstri grænna

Þegar íhaldsmenn hugsa um Samkeppnisstofnun sjá þeir fyrir sér bákn. Reglur og þunglamalega skriffinnsku sem gerir ekki annað en að tefja fyrir einkaframtakinu. Við hin sjáum fyrir okkur þjónustustofnun við almenning: stofnun sem gætir þess að farið sé að leikreglum í samkeppnisumhverfi nútímans, og að hinir sterku neyti ekki aflsmunar til að koma veg fyrir vöxt og viðgang veikari samkeppnisaðila. Stofnun sem snýst um heilbrigt atvinnulíf þar sem allir hafa sömu möguleika – og þar sem einstaklingsframtakið nýtur sín, ekki bara þeirra sem hafa ætt og fjármagn á bak við sig.

Þegar íhaldsmenn hugsa um Nýsköpunarmiðstöð sjá þeir fyrir sér bákn. Og vilja leggja niður til að geta hakað við kassann: Báknið burt. Við hin sjáum fyrir okkur þjónustumiðstöð við sprotafyrirtæki, samgöngumiðstöð nýrra hugmynda þar sem leitt er saman hugvitsfólk með snjallar hugmyndir, fjárfestar í leit að spennandi kostum og háskólafólk sem stundar rannsóknir sem geta stutt við hugmyndir eða leitt þær á nýjar brautir. Samgöngumiðstöð, eða jafnvel stúdíó þar sem búin er til framtíðarmúsík.

Þegar íhaldsmenn hugsa um skattrannsóknarstjóra sjá þeir fyrir sér bákn.  Njósnastarfsemi þar sem verið er að gramsa í því sem manni kemur ekki við. Við hin sjáum fyrir okkur stofnun sem gætir hagsmuna almennings, reynir að taka á skattsvikum og knýja auðmenn til að leggja fram sinn skerf og taka þátt í sameiginlegum kostnaði við sameiginleg verkefni samfélagsins spítala og skóla og annað, í stað þess að sá kostnaður lendi allur á launafólki sem ekki á þess kost að skjóta undan skatti.

Neytendastofa? Bákn og burt með hana. Fiskistofa? Bákn og veikjum hana. Og þannig áfram koll af kolli þegar um er að ræða stofnanir sem hafa það hlutverk að gæta hagsmuna heildarinnar, almennings. Samt er báknið bara tákn í augum íhaldsins: þeir sjá ekki ofsjónum yfir útþenslu þess þegar kemur að því að raða sér sjálfir í valdastöðurnar. 

Greinin birtist í Kópavogspóstinum og Garðapóstinum þann 7. júlí 2021

Guðmundur Andri Thorsson er þingmaður og skipar 2. sætí í suðvestur kjördæmi

Sumum finnst að með þessari ríkisstjórn fái þeir það besta úr báðum stefnum: vinstri og hægri. Fjármálavit og rekstrarkunnáttu frá hægri en varðstöðu um almannahag og mannréttindi jaðarsettra hópa frá vinstri.

Ég er ekki viss. Kannski fáum við frekar það versta úr báðum stefnum; miðstýringaráráttu og valdasýki. Flokkarnir sameinast um stjórnsemi þegar kemur að opinberum rekstri: Sjálfstæðismenn tortryggja kennara, Samkeppniseftirlitið og starfsfólk Ríkisútvarpsins og vilja hafa hönd í bagga og eftirlit með störfum þeirra – ef þeir leggja ekki hreinlega niður starfsemina eins og Skattrannsóknarstjóra og Nýsköpunarmiðstöðina. Vinstri græn aðhyllast miðstýringu. En Framsókn kinkar kolli til hægri og vinstri á víxl. Og brýn verkefni bíða.

Við sjáum biðlistastefnu ríkisstjórnarinnar í því að nú bíða 700 manns eftir því að komast að í Tækniskólanum. Ráðist var í velheppnað átak til að hvetja fólk til starfsgreinanáms, en svo var eins og gleymdist að gera ráð fyrir nemendunum. Við sjáum biðlistastefnu ríkisstjórnarinnar þó skýrast í heilbrigðismálum þar sem þjáðir sjúklingar mega bíða og bíða og bíða eftir því að komast í nauðsynlegar aðgerðir; þar sem konur þurfa að bíða eftir niðurstöðum úr krabbameinsrannsókn eftir afar illa undirbúna flutninga þessara rannsókna frá Krabbameinsfélaginu til Landspítalans – miðstýringaráráttan – og það eru meira að segja biðlistar barna og unglinga eftir bráðnauðynlegri þjónustu hjá Barna- og unglingageðdeild.

Ríkisstjórnin sameinast um að grípa ekki til alvöru aðgerða í loftslagsmálum. Hún sameinast um að afgreiða ekki rammaáætlun eða þjóðgarð eða yfirleitt nokkur mál umhverfisráðherra. Hún sameinast um að fara ekki að niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu í stjórnarskrámálinu. Hún sameinast um að halda Íslandi utan við ESB. Hún sameinast um krónuna. Sameinuð stendur hún vörð um skerðingar lífeyris. Ríkisstjórnin er sameinuð um misvægi atkvæða eftir kjördæmum. Samhugur ríkir um áframhald á landbúnaðarstefnunni og ríkisstjórnin stendur vörð um óbreytt fyrirkomulag í sjávarútvegi. Og þannig koll af kolli. Stóru málin bíða. Stöðugleikinn er stöðnun.

Greinin birtist fyrst í 2. júlí í Kjarnanum

Guðmundur Andri er þingmaður og skipar 2. sæti á lista í Suðvestur kjördæmi

Oddný Harðardóttir þingmaðurinn okkar verður gestur kvöldsins og mun fara yfir komandi kosningar.
Hlökkum til að sjá ykkur sem flestar klukkan 20 á mánudaginn

Aðalfundur Kvennahreyfingarinnar í Reykjanesbæ

Ég þekki mann sem er svo hægri sinnaður að hann þolir engin orð sem hafa forskeytið sam-. Hann telur sig sannan íhaldsmann og málvöndunarmann af gamla skólanum. Eiginlega er hann frekar mál-umvöndunarmaður, alltaf að jagast í því hvernig annað fólk tjáir sig. Meðal þess sem hann tuðar yfir er orðalagið að „eiga samtal“: nú þurfi fólk að „eiga samtal“ um allt, dæsir hann mæðulega eins og samtöl séu eitthvað ískyggileg.

Ég veit samt að þetta snýst ekkert um mál(um)vöndun: hann er bara svo mikill hægri maður að hann þolir engin orð með forskeytinu sam- og í hans orðaforða er orðið „samræðustjórnmál“ háðsglósa.

Allt sem honum þykir hafa aflaga farið í íslensku samfélagi telur hann vera þeim flokki að kenna, hvort sem það er sú upplausn sem fylgir „femínistabröltinu“ eða réttindaleysi bíla í miðborg Reykjavíkur í almannarými þar sem alls konar fólk er að flækjast þar sem ættu að vera bílastæði. Fyrir utan alla mannréttindabaráttuna sem ætlar hann lifandi að drepa og honum finnst að sé öll á vegum Samfylkingarinnar.

Allt sem fer í taugarnar á honum tengir hann við Samfylkinguna, hver sem uppruni málsins kann að vera. Það er auðvitað hvorki rétt né sanngjarnt hjá honum – en þó ekki alveg. Það er vegna þess að Samfylkingin er flokkur frjálslyndra vinstri manna.

Frjálslyndið birtist í fögnuði yfir fjölbreytileika mannlífsins, – stuðningi við mannréttindabaráttuna – þeirri trú að hver einstaklingur eigi rétt á því að þroskast í samræmi við eiginleika sína og hæfileika og ekki eigi að mismuna fólki eftir uppruna, útliti, kynhneigð eða öðrum meðfæddum eiginleikum. Frjálslyndið birtist í umburðarlyndi gagnvart hamingjuleit annarra, þó að hún sé hugsanlega ólík þeim leiðum sem maður sjálfur velur sér, því að frjálslyndinu verður að fylgja virðing fyrir einstaklingunum og sérkennum þeirra. Frjálslyndinu verður að fylgja kærleikur, annars er það einskisvert.

Frjálslyndið nær til þess að vilja efla og styrkja atvinnustarfsemi hjá litlum fyrirtækjum svo að þau nái að vaxa og dafna og skapa verðmæti fyrir eigendur, starfsfólk og samfélagið en séu ekki kæfð í samkeppni við stóru risana eða af yfirþyrmandi reglugerðum, því að frjálslyndinu verður að fylgja sveigjanleiki.

Frjálslyndið snýst um áhuga á listum, opinn huga gagnvart sköpunaraflinu, því viðhorfi að jafnvel þótt maður skilji stundum ekki hvað verið sé að gera þá sé það allt í lagi enda eigi listin að vera frjáls. Frjálslyndið snýst um opinn huga gagnvart nýsköpun – nýjum hugmyndum og nýjum vinnubrögðum.

En frjálslyndið jafngildir ekki veiðileyfi.

Frjálslyndið nær ekki til þess að umbera rétt hins sterka til að ráðast á þau sem standa höllum fæti. Frjálslyndið snýst ekki um rétt hins sterka til að greiða laun undir kjarasamningum, okra á leigjendum, þagga niður í röddum minnihlutahópa, stjórna fréttaflutningi um sig, kúga aðra eða hagnýta sér veika stöðu annarra.

Frjálslyndið nær heldur ekki til þess að koma á glundroða, afnema reglur og samninga sem taka mið af almannahagsmunum. Það nær ekki til þess að allir geri bara hvað sem þeim sýnist burtséð frá afleiðingum fyrir samferðafólk og samfélag. Mannlegt samfélag þarf umferðarreglur, líka viðskiptalífið. Það þarf að skipuleggja umgjörðina sem líf almennings fer fram í – og það skipulag þarf að taka mið af því að við erum samfélag, öll með tilkall til gæða og skyldur til að axla byrðar saman. Velferðarsamfélagið á ekki að vera komið undir góðvild og örlæti einstakra auðmanna. Það er hlutverk samfélagsins alls að reka velferðarsamfélag.

Þessi félagshyggja er stundum kennt við vinstrimennsku. Þetta sambland af frjálslyndi og vinstri mennsku er kjarni jafnaðarstefnunnar.

Í fornu máli er til orðið „sam“. Það er sagt vera úrelt í orðabókum og þýðir „sátt“, „friður“. Jafnaðarstefnan er í eðli sínu friðsöm stefna, hófsöm, en einbeitt.

Og hvað sem kann að líða hugsanlegri misnotkun þá eru öll orð sem byrja á sam- falleg: samúð, samlíðan, samhygð, samvinna, samferð, samfögnuður, samræður – Samfylkingin.

Greinin birtist fyrst á vísi.is 27. júní 2021

Guðmundur Andri Thorsson er þingmaður og frambjóðandi í 2. sæti í Suðvestur kjördæmi

Árið 2016 birti The Guardian greinaröð um það sem var kallað „fordæmalaus kynslóðaójöfnuður“ á Vesturlöndum. Aldamótakynslóðin, fólk fætt á tímabilinu 1980 til 1995, stendur mun verr að vígi fjárhagslega í samanburði við aðra aldurshópa heldur en fyrri kynslóðir gerðu á yngri árum. Atvinnuleysi, óhófleg skuldasöfnun og hækkandi húsnæðisverð hefur bitnað harkalega á tekjum, lífsgæðum og tækifærum milljóna ungmenna, sagði í umfjöllun Guardian, meðan æ stærri hlutdeild tekna rennur til hinna eldri. „Þetta er vandamál sem verður að taka á strax,“ sagði Angel Gurría, framkvæmdastjóri OECD, í viðtali við blaðið. „Ef við ýtum því á undan okkur mun þetta bitna á börnunum okkar og samfélaginu öllu.“

Hvað með Ísland? Hefur sams konar þróun átt sér stað hér? Já, það er niðurstaða greinargerðar sem fjármálaráðuneytið lét vinna að beiðni þingflokks Samfylkingarinnar árið 2016 og þetta sýna líka opinber gögn svart á hvítu: aukning ráðstöfunartekna hinna eldri hefur verið miklu meiri en aukningin hjá yngri hópum undanfarna áratugi og hlutur ungs fólks í heildartekjum samfélagsins fer lækkandi.

Brjálaður markaður, máttlaus stjórnvöld

En kynslóðaójöfnuðurinn birtist ekki aðeins í þróun tekna. Samkvæmt lífskjararannsókn Hagstofu bjuggu 14,2% ungs fólks á aldrinum 25 til 29 ára í foreldrahúsum árið 2005 en hlutfallið var komið upp í 21,4% tíu árum seinna. Á sama tímabili varð sú breyting að hlutfall fólks á aldrinum 25 til 34 ára sem bjó í eigin húsnæði minnkaði úr 79% niður í 61,2% og hlutfall sama aldurshóps á leigumarkaði nærri tvöfaldaðist. Leiguverð hefur hækkað langt umfram laun undanfarna áratugi og á árunum 2013 til 2019 var hækkunin með því mesta sem gerist meðal OECD-ríkja. Sú þróun, samhliða hækkun fasteignaverðs, hefur gert ungu fólki sem stefnir að íbúðarkaupum sífellt erfiðara að safna fyrir útborgun.

Síðustu ríkisstjórnir hafa sýnt takmarkaða viðleitni til að koma böndum á fasteignamarkaðinn, verja réttindi leigjenda og auka framboð af húsnæði á viðráðanlegu verði en þess í stað gripið til úrræða á eftirspurnarhliðinni sem miða að því að hjálpa fólki að skuldsetja sig fyrir húsnæðiskaupum og eru til þess fallin að þrýsta upp fasteignaverði. Uppbygging almenna íbúðakerfisins, hagkvæms leiguhúsnæðis fyrir lágtekjufólk, hefur að mestu lent á herðum eins sveitarfélags, Reykjavíkurborgar, og stofnframlög frá ríkinu svo gott sem staðið í stað síðan 2017. Þá hefur ríkisstjórnin heykst á því að standa við loforð sem gefin voru samhliða lífskjarasamningnum árið 2018 um endurskoðun húsaleigulaga og aukin réttindi leigjenda.

Kreppur hafa tilhneigingu til að herða á undirliggjandi þróun í samfélaginu og þar eru efnahagsþrengingarnar vegna kórónuveirunnar engin undantekning. Atvinnuleysi jókst meira á Íslandi en í nokkru öðru OECD-ríki í fyrra og samkvæmt gögnum Vinnumálastofnunar er hátt í helmingur atvinnulausra á aldrinum 18 til 35 ára. Atvinnuþrefið olli flótta meðal fólks á aldrinum 18 til 24 ára af leigumarkaði yfir í foreldrahús meðan vaxtalækkanir sköpuðu glugga inn á fasteignamarkað fyrir aldurshópinn 25 til 34 ára (hlutfall hópsins sem býr í eigin húsnæði hækkaði um 7,5% milli áranna 2019 og 2020) en kyntu undir verðhækkunum á húsnæði og hlutabréfum og styrktu þannig stöðu hinna eldri og eignameiri. Þau sem ekki gátu nýtt sér glufuna inn á fasteignamarkað nú gætu þannig staðið frammi fyrir enn hærri þröskuldi næstu árin eftir því sem fasteignaverð hækkar og vextir leita aftur upp.

Fyrr í sumar kynnti Samfylkingin efnahagstillögur sem miða að því að draga hratt úr atvinnuleysi, auka virkni og létta undir með námsmönnum og þeim sem eru að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði. Við leggjum til að einstaklingur sem snýr aftur til vinnu eftir atvinnuleysi fái tvöfaldan persónuafslátt í jafn marga mánuði og viðkomandi var frá störfum, en auk þess að námsmönnum verði tryggður réttur til atvinnuleysistrygginga í námshléum og að fyrirtæki geti ráðið nýútskrifaða úr háskóla- og iðnnámi á ráðningarstyrk til sex mánaða. Þetta eru aðgerðir sem ætti að ráðast í strax. Rannsóknir sýna að efnahagslegar og félagslegar aðstæður á fyrstu fullorðinsárum geta ráðið miklu um framtíðartekjur og tækifæri fólks.

Á komandi kjörtímabili blasa við enn stærri verkefni. Þrennt skiptir þar mestu fyrir ungt fólk. Í fyrsta lagi þurfum við að koma böndum á brjálaðan húsnæðismarkað, stórauka stofnframlög til almenna íbúðakerfisins og auka rétt leigjenda. Í öðru lagi verður að endurreisa stuðning við barnafjölskyldur og breyta barnabótakerfinu yfir í almennt stuðningsnet líkt og á hinum Norðurlöndunum. Slík velferðarútgjöld þarf að fjármagna með varanlegri tekjuöflun, og þar liggur beinast við að skattleggja í auknum mæli ofureignir og hæstu fjármagnstekjur en jafnframt að tryggja almenningi aukna hlutdeild í arðinum af sameiginlegum auðlindum okkar.

Græn umbylting til varnar yngri og komandi kynslóðum

Síðast en ekki síst þarf að taka loftslagsmálin miklu fastari tökum. Ungt fólk og komandi kynslóðir munu bera kostnaðinn af hiki og hálfkáki í þeim efnum. Við þurfum að setja okkur metnaðarfyllri loftslagsmarkmið og nýta fjárfestingarsvigrúm hins opinbera í auknum mæli til að styðja við vistvæna atvinnuppbyggingu, efla almenningssamgöngur og hraða orkuskiptum. Á meðal þess sem við í Samfylkingunni höfum lagt til er að stofnaður verði fjárfestingarsjóður í opinberri eigu til að styðja við græna umbyltingu atvinnulífsins. Dæmi um verkefni sem slíkur sjóður gæti liðkað fyrir er framleiðsla á lífrænu eldsneyti, nýsköpun í matvælaiðnaði, uppbygging iðn- og auðlindagarða og þróun tæknilausna til föngunar og förgunar kolefnis. Allt fer þetta vel saman við markmið okkar um dýnamískt, fjölbreytt og sveigjanlegt atvinnulíf á Íslandi þar sem framboð starfa helst í hendur við menntun og færni landsmanna.

Veik staða ungs fólks og ójöfn tækifæri eru vandamál sem bitna ekki bara á yngri kynslóðum heldur á hagvexti og framþróun samfélagsins í heild. Nú ríður á að stjórnmálamenn hafi kjarkinn til að ráðast í grundvallarbreytingar til að vinna gegn vaxandi kynslóðaójöfnuði og tryggja að Ísland sé samfélag þar sem er gott að búa, starfa og ala upp börn. Það kallar á nýja ríkisstjórn og breytta forgangsröðun og um þetta verður kosið í haust.

Greinin birtist fyrst á visi.is 28. júní. 

Kynslóðakapallinn verður að ganga upp

Tölum saman um pólitík, frambjóðendur og kjörnir fulltrúar verða á staðnum. 

Nú er tími til að koma saman og tala í alvöru um pólitík við skulum horfa fram á við, upp úr biðstöðu í aðgerðir. 

Við hlökkum til að eiga samtal við þig kæri félagi. 

Pólitík: Áfram veginn - úr biðstöðu í aðgerðir!

Leit um „��"

3373 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3373 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"