Óskar Steinn Jónínuson Ómarsson

Amma mín úr Vestmannaeyjum hefur komið víða við á langri starfsævi. Hún var m.a. fiskverkakona, bankastarfsmaður og húsmóðir. Afi kom að vestan og vann sem rafvirki hjá einu stærsta verktakafyrirtæki landsins. Þeirra kynslóð lagði grunninn að þeim miklu lífsgæðum sem við yngri kynslóðir höfum notið: gjaldfrjálsri menntun, opinberu heilbrigðiskerfi og sterkum innviðum. Við sem yngri erum stöndum í þakkarskuld við þetta fólk.

Hvað hljóta þessar eldri kynslóðir að launum fyrir langa og erfiða starfsævi? Fá þær að njóta ávaxta eigin erfiðis og eiga áhyggjulaust ævikvöld? Nei, allt of margir af kynslóð ömmu og afa þurfa að draga fram lífið á grunnlífeyri sem er orðinn 85 þúsund krónum lægri en lágmarkslaun í landinu. Í þokkabót er þeim boðið upp á heimsmet í skerðingum, þar sem lífeyristekjur þorra ellilífeyrisþega eru skertar um helming eða meira. Afleiðingin er sú að þriðjungur eldri borgara lifir á tekjum sem eru undir lágmarkslaunum og rúmlega helmingur þeirra fær minna en 400 þúsund krónur í heildartekjur á mánuði, fyrir skatt.
Þessa stöðu er einfalt að laga, eins og fram kemur í nýrri skýrslu Stefáns Ólafssonar um kjör eldri borgara. Niðurstöður hans eru að það þurfi að hækka grunnlífeyrinn, draga úr skerðingum og lækka skattbyrði á þau sem lægstar hafa tekjurnar. Samfylkingin tekur undir þessi sjónarmið og hefur á yfirstandandi kjörtímabili ítrekað lagt fram tillögur þess efnis á Alþingi. Við viljum að lífeyrir hækki árlega í samræmi við raunverulega launaþróun í landinu og standi undir mannsæmandi framfærslu, draga verulega úr skerðingum og hækka frítekjumark lífeyrisþega.

Við sem yngri erum skuldum kynslóðunum á undan okkur að sjá til þess að þær geti lifað mannsæmandi lífi að starfsævinni lokinni. Þess vegna mun ég berjast fyrir því að stefna Samfylkingarinnar um hækkun grunnlífeyris almannatrygginga, minni skerðingar og lægri skattbyrði ellilífeyrisþega nái fram að ganga.

Greinin birtist fyrst í Kópavogspóstinum 25. júní 2021

Óskar Steinn er deildarstjóri í leikskóla og frambjóðandi Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi fyrir komandi Alþingiskosningar.

Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir

Við vitum aldrei hvenær næsta heimsókn okkar eða ástvina á bráðamóttökuna verður. Slysin gera ekki boð á undan sér. Við, sem íbúar eins ríkasta lands í heimi, gerum þá kröfu að fá bestu heilbrigðisþjónustu sem völ er á þegar við lendum í alvarlegum slysum eða bráðum veikindum. Flest okkar gera ráð fyrir að svo sé. 

Það var hrollvekjandi að lesa umfjöllun Stundarinnar um ástandið á bráðamóttöku Landspítalans. Heilbrigðisstarfsfólk segir hamfaraástand ríkja vegna manneklu og fráflæðisvanda. Á göngum liggur fárveikt fólk á einni viðkvæmustu stund sem hugsast getur, dvalartími er allt að sólarhringur og fárveiku fólki og slösuðu vísað frá þar sem aðrir veikari þurfa aðhlynningu. Heilbrigðisstarfsmenn hlaupa milli sjúklinga og við þess lags vinnuaðstæður gerast óafturkræf mistök sem heilbrigðisstarfsfólk þarf að lifa með, vegna þeirrar stöðu sem stjórnvöld hafa sett þau í. Svo slæmt er ástandið að fjöldi reynslumikilla lækna og hjúkrunarfræðinga hefur sagt upp störfum. 

Stjórnvöld eru að tefla lífum almennings í hættu, sem og heilsu heilbrigðisstarfsfólks. Íslenskt heilbrigðiskerfi á betra skilið en smáskammtalækningar núverandi ríkisstjórnar. Þetta þarf ekki að vera svona. Sveltistefnan er val.

Inga skipar 3. sæti lista Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi

Stundum er því haldið fram að loftslagsbreytingar af mannavöldum séu falsfréttir, það sé uppspuni að maðurinn geti haft áhrif á loftslagsbreytingar. Þetta er rangt. Það er brýnt að grípa til kraftmikilla aðgerða. En jafnvel þótt svo væri ekki þá munu slíkar aðgerðir styrkja efnahag landsins og bæta lífsgæði okkar.

Þær geta skapað þúsundir nýrra starfa og spennandi tækifæri fyrir ungt fólk við nýsköpun í matvælaiðnaði, tækniþróun og vísindum. Þær geta leitt til nýrra uppfinninga og vöruþróunar. Þær geta eflt nýjar og grænar útflutningsstoðir. Við getum ráðist í markvissa uppbyggingu innviða í ferðaþjónustu vítt og breitt um landið, í sátt við umhverfið og styrkt stöðu okkar sem loftslagsvænn áfangastaður, í harðnandi, alþjóðlegri samkeppni um ferðamenn. Loks geta þær stuðlað að umhverfisvernd og komið Íslandi á kortið sem forysturíki í loftslagsmálum.

Þannig getum við verndað náttúruna, lífríkið og loftslagið og skapað um leið ný verðmæti sem græn og fjölskylduvæn ríkisstjórn myndi tryggja að rynni í vasa almennings, ekki einungis auðmanna. En hvað ef þetta væri allt til einskis, gæti einhver spurt: Hvað ef loftslagsbreytingar af mannavöldum eru ósannindi eða misskilningur? Þá skiptir það í sjálfu sér engu máli því slíkar aðgerðir geta leitt til betra lífs fyrir venjulegt fólk, ekki bara í dag eða á morgun, heldur næstu kynslóðir líka.

Þótt ég vildi óska þess að myndirnar sem við sjáum af loftslagshamförum víða um heim væru falsfréttir, sýna vísindin okkur annað. Og ef síðasti vetur hefur kennt okkur eitthvað þá er það mikilvægi þess að hlusta á sérfræðinga, hlusta á vísindafólkið okkar. Hann kenndi okkur líka að með samhentu átaki getum við sigrast á erfiðum, alþjóðlegum áskorunum.

En samhent átak í loftslagsmálum byggt á ráðleggjum okkar færustu vísindamanna krefst samhentrar ríkisstjórnar sem setur loftslagsmálin í forgang. Tryggjum betra líf og ráðumst í kraftmiklar og uppbyggilegar aðgerðir í loftslagsmálum.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu þann 7. júlí 2021

Logi Einarsson, þingmaður og formaður Samfylkingarinnar er oddviti í Norðausturkjördæmi

Persónuverndarstefna Samfylkingarinnar – jafnaðarmannaflokks Íslands 

Samfylkingunni – jafnaðarmannaflokki Íslands er umhugað um réttindi einstaklinga er varða skráningu og vinnslu persónuupplýsinga. Samfylkingin leggur áherslu á að allar persónuupplýsingar séu meðhöndlaðar með lögmætum, sanngjörnum og gagnsæjum hætti. 

Persónuverndarstefna Samfylkingarinnar er sett í samræmi við ákvæði laga nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga, og Evrópureglugerð 2016/679 („GDPR“) um vernd einstaklinga á því sviði. 

Í stefnunni kemur fram í hvaða tilgangi persónuupplýsingum er safnað og hvernig þær eru varðveittar, með hvaða hætti flokkurinn nýtir sér slíkar upplýsingar, hvert upplýsingunum kunni að vera miðlað og með hvaða hætti gætt sé að öryggi þeirra. 

Persónuupplýsingar í skilningi stefnu þessarar eru upplýsingar um persónugreindan eða persónugreinanlegan einstakling, þ.e. upplýsingar sem hægt er að rekja beint eða óbeint til ákveðins einstaklings. 

Samfylkingin er stjórnmálaflokkur, þ.e. frjáls félagasamtök, sem stofnaður var um tiltekin stefnumál, hugmyndafræði og skoðanir, en ein af forsendum lýðræðis er að frjáls starfsemi stjórnmálasamtaka fái að þrífast. Nauðsynlegt er fyrir stjórnmálasamtök að skrá og vinna persónuupplýsingar í starfi sínu, m.a. í þeim tilgangi að halda utan um félagaskrár og réttindi og skyldur félaga, og miðla upplýsingum til flokksfélaga og eftir atvikum annarra. 

Tilgangur Samfylkingarinnar með skráningu og vinnslu persónuupplýsinga er að flokkurinn geti efnt skyldur sínar og rækt hlutverk sitt samkvæmt lögum flokksins og landslögum, gagnvart flokksmönnum, starfsmönnum og þeim sem hann á í viðskiptasambandi við. 

Persónuupplýsingar í vörslu flokksins eru ekki nýttar í öðrum tilgangi en þeim sem þeirra var aflað til. 

Samfylkingin – jafnaðarmannaflokkur Íslands, Hallveigarstíg 1, 101 Reykjavík, kt. 690199-2899, er ábyrgðaraðili þeirra persónuupplýsinga sem veittar eru flokknum og flokkurinn hefur aflað sér. 

Samfylkingin hefur skipað persónuverndarfulltrúa sem hægt er að hafa samband við með því að senda tölvupóst á personuvernd@samfylking.is  eða bréflega á framangreint heimilisfang. 

Persónuverndarstefna þessi er kynnt öllum starfsmönnum flokksins, sem jafnframt undirrita trúnaðaryfirlýsingu. 

Samfylkingin aflar og vinnur með persónuupplýsingar um flokksmenn, skráða stuðningsmenn, starfsmenn og þá sem flokkurinn á í viðskiptasambandi við. Flokkurinn safnar einungis þeim upplýsingum sem nauðsynlegar eru til að flokkurinn geti sinnt skyldum sínum gagnvart framangreindum aðilum. 

Að meginstefnu til aflar Samfylkingin persónuupplýsinga beint frá flokksmönnum, skráðum stuðningsmönnum, starfsmönnum eða þeim sem hann á í viðskiptasambandi við. Upplýsingar kunna þó jafnframt að koma frá þriðju aðilum, t.d. þjóðskrá, stjórnvöldum og fyrirtækjum. 

Samfylkingunni er annt um að koma stefnumálum og starfsemi sinni á framfæri. Slík miðlun upplýsinga byggir á í mörgum tilvikum á beinu sambandi við einstaklinga. Sú vinnsla persónuupplýsinga sem snýr að flokksmönnum og skráðum stuðningsmönnum þjónar þeim megintilgangi að koma upplýsingum áleiðis og auðvelda þátttöku í starfi flokksins. 

Til að tryggja áreiðanleika þeirra upplýsinga sem flokkurinn varðveitir eru þær uppfærðar eftir þörfum, t.d. með því að samkeyra upplýsingar við þjóðskrá. 

Ólíkra upplýsinga kann að vera aflað eftir því hvers eðlis samband einstaklings er við flokkinn. Hér að neðan má nálgast yfirlit yfir þær persónuupplýsingar sem flokkurinn kann að afla og í hvaða tilgangi þær kunna að vera varðveittar. 

Upplýsingum um nöfn, kennitölu, heimilisföng, netföng og símanúmer er ekki deilt með þriðja aðila nema það sé óhjákvæmilegt í þágu þess tilgangs sem að ofan er lýst. 

4.1. NAFN. Samfylkingin heldur skrá um nöfn þeirra sem eru aðilar að flokknum í gegn um einstök aðildarfélög hans, og um stuðningsmenn sem ekki eiga formlega aðild að flokknum. Jafnframt er haldin skrá um þau sem eru í styrktarmannakerfi, greiða félagsgjöld og um þau sem gegna trúnaðarstörfum fyrir flokkinn, auk starfsmanna hans.  

4.2. KENNITALA. Kennitala fylgir að jafnaði skráðu nafni einstaklings. Upplýsingarnar eru einkum nýttar til þess að aðgreina þá sem bera sömu nöfn hvern frá öðrum. Kennitölur eru jafnframt notaðar til að afla upplýsinga um aldur flokksfélaga. Auk þess eru þær notaðar sem einkvæmt auðkenni til að sækja reglulega uppfærslu í þjóðskrá á skráðu lögheimili og öðrum upplýsingum sem þjóðskrá geymir, svo sem nafni. Kennitölur eru jafnframt nýttar til þess að fá upplýsingar um hverjir eru bannmerktir í þjóðskrá og/eða símaskrá og eins til að finna og uppfæra símanúmer hjá þeim sem ekki eru bannmerktir í aðdraganda kosninga. 

4.3. HEIMILISFANG OG PÓSTNÚMER. Upplýsingar um heimilisfang og póstnúmer fylgja að jafnaði kennitölu og eru nýttar til þess að skrá flokksfélaga í rétt félög innan flokksins. Þá eru þær notaðar til að koma áleiðis upplýsingum í bréfpósti til flokksmanna og skráðra stuðningsmanna varðandi flokksstarfið. Póstnúmer og eftir atvikum heimilisföng eru notuð til að staðsetja einstaklinga í sveitarfélög og kjördæmi, en af staðsetningu ræðst m.a. réttur til aðildar að staðbundnum flokksfélögum, kjörgengi í viðkomandi félögum og í staðbundnum ráðum, og réttur til þátttöku í prófkjörum í aðdraganda sveitarstjórnarkosninga og alþingiskosninga.  

4.4 NETFANG. Netföng eru notuð í þeim tilgangi að senda upplýsingar til flokksfélaga og skráðra stuðningsmanna í tölvupósti, svo sem um viðburði, fundi, skilaboð frá forystu, fjáröflun, stefnumál og aðrar fréttir úr flokksstarfinu, auk hvatningar í kosningabaráttu. Haldið er utan um netföng þeirra sem veitt hafa fyrir því heimild. Flokksfélagar og skráðir stuðningsmenn geta hvenær sem er afþakkað frekari tölvupóst frá flokknum með því að koma beiðni þar um á framfæri við skrifstofu flokksins. 

4.5. SÍMANÚMER. Símanúmer eru notuð í þeim tilgangi að miðla upplýsingum til flokksfélaga og skráðra stuðningsmanna í símtölum eða með smáskilaboðum, svo sem um viðburði, fundi, skilaboð frá forystu, fjáröflun, stefnumál og aðrar fréttir úr flokksstarfinu, auk hvatningar í kosningabaráttu. Haldið er utan um símanúmer þeirra sem veitt hafa fyrir því heimild. Flokksfélagar og skráðir stuðningsmenn geta hvenær sem er afþakkað frekari símtöl og smáskilaboð frá flokknum með því að koma beiðni þar um á framfæri við skrifstofu flokksins. 

4.6. MEÐHÖNDLUN FLOKKSSKRÁR. Aðild einstaklinga að Samfylkingunni er samkvæmt lögum flokksins í gegn um þau fjölmörgu félög sem aðild eiga að flokknum. Aðildarfélög eru ýmist staðbundin eða starfandi á landsvísu. Auk aðildarfélaga geta flokksmenn átt aðild að landssamböndum. Samfylkingin heldur úti miðlægri flokksskrá þar sem varðveittar eru upplýsingar um alla flokksmenn, aðildarfélags- og landssambandaskráningu þeirra, um trúnaðarstörf fyrir félag og/eða flokkinn, og upplýsingar er tengjast fjáröflun, svo sem um félagsgjöld og aðild að styrktarmannakerfi. Þá eru stuðningsmenn Samfylkingarinnar, sem ekki eru félagar í flokknum, jafnframt skráðir í miðlæga flokksskrá. 

Aðgang að flokksskránni í heild hafa einungis þeir starfsmenn Samfylkingarinnar sem vegna starfa sinna þurfa þess og er henni ekki deilt með þriðja aðila. 

Miðlæg flokksskrá geymir upplýsingar um félagatal hvers aðildarfélags og landssambands. Aðgang að félagatali hafa einungis formenn og eða sá aðili sem stjórnir tilnefna í lögmætum tilgangi til þess að geta rækt skyldur við félagsmenn, m.a. vegna aðal- og félagsfunda, fjáröflunar, félagsgjalda og annarra samskipta við félagsmenn, þ.m.t. vegna vals á framboðslista í staðbundnum félögum. Eftir atvikum geta flokksmenn í sérstökum trúnaðarstörfum, svo sem fundarstjórar og starfsmenn félagsfunda, auk kjörstjórna og uppstillinganefnda, einnig haft aðgang að félagatali aðildarfélaga og landssambanda. 

Stjórnir félaga geta veitt tilteknum hópi félagsmanna takmarkaðan aðgang að úrtaki úr félagatali, sem aðeins er aðgengilegt í húsnæði á vegum flokksins, í þeim tilgangi að miðla upplýsingum til félagsmanna og skráðra stuðningsmanna á svæði staðbundins félags, t.a.m. í aðdraganda alþingis- og sveitarstjórnarkosninga. Þegar slík úrtaksskrá er útbúin koma fram kennitölur, nöfn, heimilisföng, póstnúmer og eftir atvikum símanúmer þeirra einstaklinga sem aðild eiga að félagi eða eru skráðir stuðningsmenn Samfylkingarinnar. Úrtaksskrár eru einungis afhentar gegn undirritun trúnaðaryfirlýsingar, þar sem áréttað er að meðferð þeirra skuli í einu og öllu samræmast persónuverndarstefnu þessari, lögum og reglum flokksins og landslögum. 

Félög og landssambönd fá ekki afhent netföng úr flokksskrá, en skrifstofa flokksins sendir fyrir þeirra hönd út skilaboð í tölvupósti á starfssvæði hvers félags eða kjördæmisráðs, samkvæmt beiðni. 

Í tengslum við val á framboðslista og kosningar til trúnaðarstarfa innan flokksins geta frambjóðendur fengið aðgang að kjörskrá, þ.e. viðeigandi úrtaki úr flokksskrá, gegn því að undirrita trúnaðaryfirlýsingu um meðferð kjörskrárinnar, sem í felst skuldbinding um að meðferð hennar samræmist í einu og öllu persónuverndarstefnu þessari, lögum og reglum flokksins og landslögum. Við gerð kjörskrár eru netföng undanskilin, en frambjóðendur geta samkvæmt reglum hverju sinni óskað eftir að skrifstofa flokksins sendi út tölvupóst fyrir sína hönd á þau sem eru á kjörskrá og hafa ekki hafnað tölvupóstsendingum. 

Vefsíða Samfylkingarinnar www.xs.is er öllum opin. Vefsíða Samfylkingarinnar notast við Google Analytics og Facebook Pixel til að safna upplýsingum um heimsóknina þína.

Á vefsíðu Samfylkingarinnar eru hlekkir þar sem vísað er á vefsíður utan www.xs.is. Samfylkingin hefur ekki stjórn á þeim síðum og ber ekki ábyrgð á þeim. 

Samfylkingin leggur áherslu á öryggi og trúnað í meðferð persónuupplýsinga og að koma í veg fyrir óheimilan aðgang að upplýsingum í vörslu flokksins. Flokkurinn beitir viðeigandi tæknilegum og skipulagslegum ráðstöfunum til að vernda persónuupplýsingar, með sérstöku tilliti til eðlis þeirra. Þessum ráðstöfunum er ætlað að verjast því að persónuupplýsingar glatist eða breytist fyrir slysni, og beinast gegn óleyfilegum aðgangi, afritun, notkun eða miðlun þeirra. Samfylkingin stýrir t.a.m. aðgangi að upplýsingakerfum flokksins í þessum tilgangi. 

Samfylkingin deilir ekki persónuupplýsingum með fyrirtækjum, stofnunum eða einstaklingum nema flokknum sé skylt samkvæmt lögum að afhenda persónuupplýsingar, t.a.m. til eftirlitsstofnana, löggæsluyfirvalda eða annarra aðila sem hafa heimild samkvæmt lögum til að móttaka slíkar upplýsingar. 

Flokknum er heimilt að miðla persónuupplýsingum til vinnsluaðila sem er þjónustuveitandi eða verktaki á vegum flokksins, sbr. 25. gr. laga nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Á það m.a. um þá aðila sem halda utan um örugga geymslu gagna fyrir flokkinn, veita kerfislausnir varðandi flokksskrá og bókhald, aðila sem veita flokknum upplýsingatækniþjónustu og aðra þjónustu sem tengist vinnslu og er hluti af rekstri flokksins og nauðsynleg í þeim tilgangi að hann geti rækt hlutverk sitt og skyldur gagnvart félagsmönnum, skráðum stuðningsmönnum, starfsmönnum og þeim sem hann á í viðskiptasambandi við. Vinnsluaðili fær einungis aðgang að persónuupplýsingum svo fremi að trúnaður ríki um gögnin, þeim sé eytt að vinnslu lokinni, og þær einungis nýttar í þeim tilgangi sem þeim er miðlað og meðferð þeirra hagað í samræmi við lög og reglur.  

Samfylkingin varðveitir persónuupplýsingar í þann tíma sem nauðsynlegur er í samræmi við tilgang og markmið vinnslu hverju sinni. 

Einstaklingur á rétt á að vita hvort Samfylkingin vinni með persónuupplýsingar um þá eða ekki. Einstaklingur getur farið fram á að fá aðgang að persónuupplýsingum sínum og við ákveðnar aðstæður látið leiðrétta þær, eyða þeim eða takmarkað vinnslu þeirra. Einnig á viðkomandi rétt á að andmæla vinnslu og fara fram á að gögn hans séu flutt. Til að fá framangreindar upplýsingar ber að hafa samband við persónuverndarfulltrúa Samfylkingarinnar á personuvernd@samfylking.is  

Öllum er frjálst að skrá eða afskrá sig á póstlista Samfylkingarinnar, til dæmis með þar til gerðum hlekk á vefsíðu Samfylkingarinnar. Möguleiki til skráningar af póstlista er til staðar neðst í fréttapóstum. 

Þá hefur einstaklingur rétt á að bera upp spurningar við Persónuvernd um stefnu þessa og það hvernig flokkurinn vinnur með persónuupplýsingar. Enn fremur er hægt að leggja fram kvörtun til Persónuverndar ef eitthvað þykir athugavert við meðferð flokksins á persónuupplýsingum. 

Ef upp koma aðstæður þar sem flokkurinn getur ekki orðið við beiðni um upplýsingar mun flokkurinn leitast við að útskýra hvers vegna svo sé. 

Framkvæmdastjórn Samfylkingarinnar er heimilt að breyta þessari persónuverndarstefnu hvenær sem er og taka slíkar breytingar gildi án fyrirvara. Slíkar breytingar kunna t.d. að vera gerðar til að samræma persónuverndarstefnuna við gildandi lög og reglur er varða persónuvernd hverju sinni eða vegna breytinga á því hvernig flokkurinn vinnur með persónuupplýsingar.  

Allar breytingar á stefnunni verða birtar á vefsíðu flokksins: www.xs.is.

Persónuverndarstefna Samfylkingarinnar – jafnaðarmannaflokks Íslands var birt 9. október 2018.

Formaður og frambjóðendur Samfylkingarinnar taka á móti fólki í stjórnmálaspjall og léttar veigar á palli Safnahússins í Neskaupstað.

Logi Einarsson, Hilda Jana Gísladóttir, Eydís Ásbjörnsdóttir og Guðmundur Andri Thorsson verða á staðnum!

Ef veðrið verður ekki jafn gott og lítur út fyrir þá færum við okkur inn

Sumargleði Samfylkingarinnar í Fjarðabyggð

Nýjustu fréttir af vendingum í Ásmundarsafnsmálinu gefa ákaflega áhugaverða sýn af viðhorfi æðstu ráðamanna til hlutverks lögregluyfirvalda. Líkt og flestir muna vöknuðu landsmenn á aðfangadag við dapurlegar fréttir af ráðherra í ríkisstjórn landsins í samkvæmi sem samkvæmt dagbók lögreglu hafði borið öll merki þess að fjöldatakmarkanir vegna sóttvarnaraðgerða hefðu verið brotnar. Samdægurs freistaði dómsmálaráðherra þess að beina spjótum sínum og athygli almennings að lögreglumönnum sem óbeint höfðu upplýst um meint brot ráðherra á reglum í samkomubanni yfir jólahátíðina í dagbókarfærslu. Þá sá forsætisráðherra til þess að fjármálaráðherra gæti andað rólega á aðfangadagskvöldi með því að lýsa því strax yfir að athæfi hans myndi ekki hafa áhrif á ríkisstjórnarsamstarfið. Um kvöldið og næstu daga héldu landsmenn jól í tíu manna jólakúlum, reglugerð samkvæmt.

Bjarni Benediktsson er hvergi nær eini ráðherrann á heimsvísu sem komist hefur í kast við reglur um samkomubann. Írskur ráðherra tilkynnti um afsögn sína eftir að í ljós kom að hann hafði sótt hádegisverð í golfklúbbi. Sé aðeins horft til Norðurlanda má nefna að Erna Solberg, forsætisráðherra Noregs, var í vor dæmd til að greiða 20 þúsund norskar krónur í sekt fyrir að brjóta sóttvarnalög þar í landi eftir að í ljós kom að hún hefði efnt til sextugsafmælis síns í þrettán manna hópi, þrátt fyrir að tíu manna samkomubann. Viðkvæðið hjá yfirmanni lögreglu þar í landi var á þá leið að það væru allir jafnir fyrir lögunum, en það væru ekki allir jafnir almennt.

Hér skal ekki fullyrt um hvort rétt sé að láta strangari viðurlög eiga við um ráðherra í ríkisstjórn sem tekur ákvarðanir um ákaflega íþyngjandi fjöldatakmarkanir í þágu sóttvarnarráðstafana á fordæmalausum tímum í formi reglugerðar líkt og einhverjir töldu hafa átt sér stað í Noregi. Hins vegar liggur fyrir að eigendur Ásmundarsals voru sektuð fyrir brot á þágildandi reglugerð og lögreglumenn hafa verið áminntir. Nefnd sem hef­ur eft­ir­lit með störf­um lög­reglu (NEL) tók málið til sérstakrar umfjöllunar og hefur nú meðal annars komist að þeirri niðurstöðu að óvarfærin ummæli lögreglumannanna um meint framapot veislugesta í Ásmundarsal fælu í sér háttsemi sem gæti talist ámælisverð og þess eðlis að tilefni væri til að senda þann þátt málsins til meðferðar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu. Þá liggur fyrir að lögreglunúmer þeirra hafa verið birt í skýrslu nefndarinnar sem send var fjölmiðlum.

Í lýðræðislegu réttarríki er sjálfsagt að virkt og ríkt eftirlit sé með öllum störfum lögreglu. Hvað sem öðru líður hefur lögreglan valdbeitingarrétt gagnvart borgurum og gagnsæi verður að ríkja um störf þeirra, sem verða aldrei hafin yfir gagnrýni. Almenningur á jafnframt ríkan rétt á því að hafa ítarlega yfirsýn yfir búkmyndavélar einstakra lögreglumanna á vettvangi og gilda meginreglur persónuverndarlaga vöktun af þeirra hálfu, rétt eins og um alla aðra upptöku sem fer fram í öryggis- og eftirlitsskyni. Þá verða lögreglumenn ekki síst að vera meðvitaðir um eðli upptökunnar og þekkja þær reglur sem gilda um miðlun þeirra upplýsinga sem verða til þegar efni úr myndavélunum er skoðað, þar á meðal ummæli sem þeir mögulega töldu að væri aðeins þeirra á milli. Það er verkefni löggæsluyfirvalda að kanna hvort úrbóta sé þörf að þessu leyti og Persónuverndar að kanna hvort miðlun á hugsanlega persónugreinanlegum upplýsingum um lögreglumenn hafi verið ólögmæt.

Lýðræðislegt aðhald nær hins vegar ekki eingöngu til lögreglu. Lögreglumennirnir sem höfðu mætt á kvöldvakt á Þorláksmessu sinntu útkalli um fjöldasamkvæmi þar sem fjölmargir aðilar voru undir sama þaki, og gripu til verklags sem fréttir bera með sér að hafi almennt verið í samræmi við hlutverk þeirra, þó svo dagbókarfærsla um atvikið hafi falið í sér óbeina persónugreiningu á ráðherra. Í flestum ef ekki öllum lýðræðisríkjum ríkir almenn sátt um þá sýn að upplýsingar um lögbrot ráðamanna eiga almennt erindi við almenning. Persónuvernd hefur jafnframt tekið undir framangreint í samtölum sínum við fjölmiðla.

Ummæli lögreglumanna í upptöku á búkmyndavél breyttu því ekki að fjármálaráðherra var staddur í margmenni á Þorláksmessu og braut að öllum líkindum reglur um samkomubann, sem reyndar var aldrei rannsakað til fulls. Tilraunir ráðamanna til að beina spjótum að ummælum þeirra um viðstadda sem óafsakanlegu athæfi eru dapurlegar. Skilaboðin sem ríkisstjórnin hefur sent til lögreglumanna með aðgerðum sínum bera með sér að þeir skuli hugsa sig tvisvar um áður en þeir sinna lögbundnu hlutverki sínu næst þegar ráðherrar í ríkisstjórn liggja undir grun um lögbrot, jafnvel á tímum sem eiga sér fordæmi. Lærdómur okkar hinna er sá að sá eini sem ekki á að mæta teljandi afleiðingum vegna málsins er sjálfur fjármálaráðherra. Það ber ekki merki um djúpstæða sannfæringu á gamalkunnum einkunnarorðum Sjálfstæðisflokksins og hlutverki löggæsluyfirvalda í lýðræðislegu réttarríki.

Greinin birtist fyrst á visi.is 29. júní. 

Dagbjört Hákonardóttir skipar 3. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi Norður

Rætt er við seðlabankastjóra í Fréttablaðinu í gær um lækkun veðsetningarhlutfalls til að koma í veg fyrir bólu á fasteignamarkaði. Eftir honum er haft „að stefna Reykjavíkurborgar í skipulagsmálum hafi haft áhrif til hækkunar á fasteignaverði“ og að hægt hefði verið að „komast hjá því að lækka hlutfallið ef betur hefði verið staðið að uppbyggingu íbúðarhúsnæðis“.

Stýritæki Seðlabanka eru margvísleg. Þau snúast ekki bara um vaxtabreytingar þó umræðan gefi það oft til kynna. Það er eitt að lækka vexti til að draga úr greiðslubyrði í kreppu, þó margir sem misstu vinnuna í fyrra hafi ekki átt húsnæði. Annað að ýta undir hundruð milljarða króna útlán til heimila í sértækri atvinnukreppu. Ég vakti athygli á þeim þrýstingi sem væri í uppsiglinu á fasteignamarkaði fyrir 8 mánuðum síðan í Kastljósi. Að stór hluti þess fjármagns sem settur hefði verið í umferð til að styðja við hagkerfið hefði runnið inn á fasteignamarkað, ekki til fólks og fyrirtækja í mesta tekjuáfallinu.

Þá lýsti ég yfir áhyggjum af því að Seðlabankinn væri að letja fremur en hvetja ríkissjóð til að styðja við þá sem lentu í áfallinu, þar sem ríkissjóður væri í mun betri stöðu til að beina fjármagni á sértækan hátt til fólks en Seðlabankinn. Þessari gagnrýni var ýtt til hliðar og lítið gert úr mínum athugasemdum. Nú, eftir að vandinn hefur raungerst, er skipulagsmálum í borginni kennt um skammtímahreyfingar á fasteignamarkaði. 

Framboð húsnæðis hefur alltaf verið seigfljótandi. Eftirspurn getur hins vegar breyst hratt ef aðgangur að fjármagni breytist. Það einfaldlega stenst ekki að 14% hækkun húsnæðisverðs á nokkrum mánuðum sé vegna þéttingarstefnu Reykjavíkurborgar.

Þeir sem byggja fasteignir bjóða í lóðir byggt á núverandi markaðsverði fasteigna. Að hleypa fullt af lóðum inn á markaðinn og halda því fram að einkaaðilar sem standa að uppbyggingu muni allt í einu selja eignir undir núverandi markaðsvirði er óskhyggja. Þess utan er það ótrúleg skammsýni að þenja út byggð hér í borginni, en það er efni í aðra grein. Það sem breyttist í fyrra var mörg hundruð milljarða króna fjármagnsveiting sem rann í gegnum bankakerfið og beint inn á fasteignamarkaðinn.

Þetta er klassískt dæmi um hvernig óbeinar efnahagsaðgerðir geta brenglað allt kerfið. Afleiðing af þeirri kredduhugsun að ríkið eigi bara að stíga inn þegar allt annað hefur verið reynt og þeirrar afstöðu að aðgerðir Seðlabanka geti ekki haft pólitískar afleiðingar - þrátt fyrir að þær hafi mikil áhrif á eignamarkaði og þannig tekjuskiptingu. 

Það er eðlilegt að endurskoða aðgerðir, enginn gerir þá kröfu að allt gangi upp í erfiðu ástandi. Að endurskrifa söguna og horfa fram hjá stærstu breytunni á fasteignamarkaði í fyrra er allt annað mál.

Grein birtist fyrst í Morgunblaðinu 2. júlí 2021

Kristrún Frostadóttir, hagfræðingur, skipar 1. sætið í Reykjavíkurkjördæmi suður

Við getum skipt hag­kerfinu í tvo hluta. Annar sækir fram en hinn skapar kjöl­festu sem sóknin byggir á. Fyrir­tæki sem sækja fram á al­þjóð­legum mörkuðum, stundum kölluð al­þjóða­geirinn, til­heyra sókninni sem mestar væntingar eru til. Þó hug­vitið á bak­við geirann sé vissu­lega ó­þrjótandi þarf meira til að virkja hug­vits­drifna verð­mæta­sköpun.

Al­þjóða­geirinn þarf kjöl­festu sem öflugt vel­ferðar­kerfi veitir. Fólk þarf að þora að taka á­hættuna sem felst í því að stofna fyrir­tæki án þess að hafa á­hyggjur af því að eiga ekki fyrir grunn­þörfum. Þannig verða verð­mæti til, með hug­mynda­leit ein­stak­linga og vel­ferðar­kerfið sem bak­hjarl. Við viljum ekki lifa í sam­fé­lagi þar sem tæki­færi til slíkra ævin­týra erfast. Hverra manna þú ert á ekki að skil­greina hvar þú starfar, sækir fram eða hvort þú treystir þér til að stofna fyrir­tæki. Stuðnings­netið sem vel­ferðar­kerfið veitir, og þau sem þar starfa, eiga þannig drjúgan þátt í þeirri verð­mæta­sköpun sem oft er eignuð sóknar­geirum. Án þeirra myndi stór hópur fólks með frá­bærar hug­myndir aldrei geta fylgt þeim eftir.

Gengis­stöðug­leiki er önnur lykil­breyta í vexti al­þjóða­geirans. Al­þjóð­legri sókn fylgir tals­verð rekstrar­á­hætta fyrir fyrir­tæki þar sem launa­kostnaður er í ís­lenskum krónum en tekjur í er­lendum gjald­miðli. Um­ræðan um gjald­miðilinn tekur allt­of mikið mið af á­skorunum for­tíðarinnar. Óskað er eftir gengis­stöðug­leika, en inn­göngu í mynt­banda­lag ýtt til hliðar á þeim for­sendum að fast­gengi henti illa sveiflu­kenndu hag­kerfi. Hug­myndin á bak­við upp­byggingu nýrrar stoðar í ís­lenskum út­flutningi er ein­mitt að minnka sveiflur í út­flutningi sem hafa fylgt okkar hrá­vöru­hag­kerfi, að sækja í auknum mæli í þjónustu­út­flutning sem sam­þættir sveiflur hag­kerfisins við sveiflur við­skipta­landa okkar. Með því er ætlunin að af­létta því á­standi sem margir telja að kalli á sveigjan­legan gjald­miðil.

Þessar tvær kjöl­festur, vel­ferðar­kerfið og gengis­stöðug­leiki, eru for­sendur þess að al­þjóða­geirinn vaxi og dafni á Ís­landi og að hér verði til spennandi og vel launuð störf. Þangað skulum við stefna, úr ein­hæfu og sveiflu­kenndu hag­kerfi for­tíðar til móts við fjöl­breytt og þrótt­mikið hag­kerfi morgun­dagsins.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 30. júní. 

1. Veiðileyfagjöld síðasta árs dugðu ekki einu sinni fyrir þeim kostnaði sem hið opinbera verður fyrir við að þjónusta greinina, eins og eftirlit og hafrannsóknir.

Sjávarútvegsfyrirtækjunum tókst meira að segja síðustu jól að lobbýja í gegnum fjárlaganefnd Alþingis viðbótarfé úr ríkiskassanum til að fjármagna loðnuleit en samkvæmt lögum á veiðileyfagjaldið að duga fyrir slíkum kostnaði.

2. Annar samanburður sem ég fann út var að veiðileyfagjaldið var þá svipað hátt og útvarpsgjaldið og það var jafnvel lægra en tóbaksgjaldið!

Stangveiðimenn greiddu hærra gjald en stórútgerðin

3. Stangveiðimenn greiddu í fyrra hærri veiðileyfagjöld fyrir veiði sína í ám og vötnum heldur en stórútgerðin greiddi fyrir aðgang sinn að einum bestu sjávarauðlindum jarðar, sem þjóðin á samkvæmt lögum.

Mikilvægt er að rugla ekki saman veiðileyfagjaldi við aðra skatta sem öll önnur fyrirtæki greiða. Veiðileyfagjald er gjald fyrir aðgang að sjávarauðlindum sem almenningur á.

4. Krónutala veiðileyfagjalds hefur lækkað um tæp 60% á þremur árum. Ekki er mjög sannfærandi að halda því fram að afkoma greinarinnar hafi versnað um tæp 60% á þessu tímabili.

Samkvæmt nýjustu tölum frá sjávarútvegsdeginum 2020 sem byggir á tölum frá fyrirtækjunum sjálfum hefur eigið fé (sem eru eignir mínus skuldir) fyrirtækjanna aukist um 60% á 5 árum.

Sé litið á kjörtímabilið í heild, sem lýkur eftir 5 mánuði, nemur lækkun krónutala veiðileyfagjalda um þriðjung.

Þegar kemur að þeim varnarpunkti sérhagsmunagæslunnar að hækkun veiðileyfagjalds komi sér svo illa við litlar útgerðir þá má minna á að 80% veiðileyfagjaldsins er greitt af einungis 3% af öllum þeim aðilum sem greiða veiðileyfagjald.

Prívat-arður stórútgerðar hærri en veiðileyfagjöld þjóðar

5. Veiðileyfagjöldin sem þjóðin, eigandi auðlindarinnar, fær, eru lægri en arðurinn sem rennur í prívatvasa útgerðarmanna. Þessar prívat-arðgreiðslur sem renna einungis í vasa útgerðarmanna og fjölskyldna þeirra voru yfir 60 milljörðum á 5 árum.

Til samanburðar er þessi upphæð prívat-arðgreiðslna næstum tvöfalt hærri en það sem allir framhaldsskólar landsins fá árlega. Hún er þrisvar sinnum hærri en það sem þessi ríkisstjórn setur í umhverfismál eða í Háskóla Íslands. Tvöfalt hærri en það sem allar heilsugæslur landsins fá á hverju ári.

Þessi gríðarlega eignasöfnun stórútgerðarinnar hefur þau áhrif að þessir einstaklingar og erfingjar þeirra geta síðan auðveldlega keypt sér inn í önnur svið íslensks hagkerfis og er það löngu byrjað. Og eignast þeir þannig meira og minna Ísland.

Ein verðmætasta sameiginlega eign þjóðarinnar samkvæmt lögum er sjávarauðlindin. Fyrir nýtingu á henni greiðir útgerðin veiðileyfagjald. En vissu þið þessa fimm punkta um veiðileyfagjöldin:?

Hverjir eiga Ís­land? Fimm sjokkerandi punktar

Ist­an­búl-­samn­ing­ur­inn er einn mik­il­væg­asti alþjóð­legi samn­ingur sem Ísland á aðild að. Samn­ing­ur­inn er samn­ingur allra 47 aðild­ar­ríkja Evr­ópu­ráðs­ins um for­varnir og bar­áttu gegn hvers kyns ofbeldi gagn­vart kon­um, heim­il­is­of­beldi og nauð­ung­ar­hjóna­bönd­um. Næst­kom­andi maí verður haldið upp á 10 ára afmæli samn­ings­ins en hann var sam­þykktur í Tyrk­landi á vett­vangi Evr­ópu­ráðs­ins 11. maí 2011 og tók gildi 1. ágúst 2014. Ísland sam­þykkti samn­ing­inn strax en full­gilti hann svo í apríl 2018 á vett­vangi Evr­ópu­ráðs­ins í Strass­borg. Og það var virki­lega ánægju­legt að vera við­stödd í Strass­borg þegar vel­ferð­ar­ráð­herra Íslands und­ir­rit­aði þá full­gild­ingu.

Í samn­ingnum er m.a.  farið yfir rétt­indi brota­þola og skyldur opin­berra aðila til að vernda og aðstoða konur sem verða fyrir ofbeldi. Sam­kvæmt Ist­an­búl- samn­ingnum eiga stjórn­völd að­ild­ar­ríkj­anna að veita vernd gegn ofbeldi, til dæmis með rekstri kvenna­at­hvarfa, starf­rækslu neyð­ar­núm­ers og sinna for­vörnum gegn ofbeldi. Það má líka segja að Ist­an­búl-­samn­ing­ur­inn hafi reynst frá­bær­lega sem gríð­ar­lega öfl­ugt tæki til að bregð­ast við #Metoo bylgj­unn­i. 

Það er því ótrú­lega dap­ur­leg þróun sem átt hefur sér stað und­an­farin ár í nokkrum aðild­ar­ríkjum Evr­ópu­ráðs­ins, þar sem hinn ein­staki samn­ingur til verndar konum og stúlkum sem 47 ríki komu sér saman um, er orðin upp­spretta menn­ing­ar­stríðs og not­aður sem olía á eld pópul­ískra stjórn­mála­afla og átaka­vett­vangur milli fyrr­ver­andi Aust­ur-­Evr­ópu­ríkja og Vest­ur­-­Evr­ópu­ríkja. 

Það er í raun maka­laust að aðeins á ára­tug sem lið­inn er frá því að samn­ing­ur­inn var sam­þykktur í Ist­an­búl, skuli tyrk­nesk stjórn­völd taka ákvörðun nýlega um að segja sig frá samn­ingum 1. júlí næst­kom­andi án allrar þing­legrar eða lýð­ræð­is­legrar umræðu þar í landi. Það er líka þyngra en tárum taki að þessa daga og vikur sé neðri deild pólska þings­ins að fjalla um útgöngu Pól­lands frá Ist­an­búl-­samn­ingnum sem bæt­ist við nýlegar þreng­ingar á fóst­ur­eyð­ing­ar­lög­gjöf­inni í Pól­landi. Ung­verja­land, Búlgaría og Tékk­land, und­ir­rit­uðu skjalið en hafa ekki þýtt ákvæði þess í lög og stjórn­laga­dóm­stóll Búlgaríu tók fyrir lög­mæti samn­ings­ins fyrir rúmu ári síð­an. 

Eitt af öðru hafa fyrrum Aust­ur-­Evr­ópu­ríki snúið baki við samn­ingnum og full­yrða að það muni rýra útgáfu þeirra af „fjöl­skyldu­gild­um“ sem er ekk­ert annað en and-­fem­inískur og andúð á LBQT-­fólki útúr­snún­ingur settur fram í póli­tískum til­gang­i. 

Ástæður andúðar gegn Ist­an­búl-­samn­ingnum

Það myndi hafa alvar­legar afleið­ingar fyrir líf millj­ónir kvenna og stúlkna í aðild­ar­ríkjum Evr­ópu­ráðs­ins ef hót­anir aðild­ar­ríkja Evr­ópu­ráðs­ins eins og á borð við Pól­land, Tyrk­land, Slóvakíu eða Ung­verja­land um að segja sig frá þessum samn­ingi verða að veru­leika.  

Mót­lætið snýst um merk­ing­ar­deilu sem var alls ekki aðal­á­hersla höf­unda skjals­ins fyrir 10 árum um hvern­ig, nákvæm­lega á að skil­greina kyn og póli­tískan útúr­snún­ing um „normaliser­ingu“ á sam­kyn­hneigð sem and­stæð­ingar LBQT-­sam­fé­lags­ins nota í vafasömum og alvar­legum til­gangi til að draga úr mann­rétt­indum LBQT-­fólks.

And­staðan gegn Ist­an­búl-sátt­mál­anum er því þannig drifin áfram af andúð á gildum sem Evr­ópu­ráðs­ríkin hafa komið sér saman um í kjöl­far Seinni heims­styrj­ald­ar­innar sem grund­vall­ast á virð­ingu fyrir lýð­ræði, mann­rétt­indum og lögum og regl­u­m. 

„Samn­ing­ur­inn er gegn ofbeldi gegn konum og engu öðru.“ ítrek­aði Daniel Hölt­gen, tals­maður Evr­ópu­ráðs­ins í við­tali við Polit­ico í gær og hélt áfram; „Þetta er ekki bara and­staða gegn Ist­an­búl-sátt­mál­an­um, þetta er líka and-­Evr­ópu-og and-ES­B-lát­bragð. Þetta eru aft­ur­halds­öfl og trú­ar­of­stæk­is­öfl sem eru gegn fram­sýni og gegn mann­rétt­indum í Evr­ópu.“

Þessi vax­andi andúð gegn rétt­indum kvenna og stúlkna í Evr­ópu­ráðs­ríkj­unum ber að taka mjög alvar­lega. Við þing­menn Alþingis eigum að láta í okkur heyra þegar svona við­líka atlaga er gerð að rétt­indum kvenna og stúlkna í nágranna­þjóðum okk­ar. Ég hélt erindi á mál­þingi í Ekat­ar­inu­borg í Rúss­landi í jan­úar 2020 með rúss­neskum emb­ætt­is­mönn­um; dóm­ur­um, umboðs­mönnum sjálf­stjórn­ar­hér­aða og borg­ar­stjóra borg­ar­inn­ar. Ég fund­aði svo með sendi­herra Pól­lands hér á landi, í júlí síð­ast­liðnum til að ræða stöð­una þar í landi og til að koma alvar­legum athuga­semdum á fram­færi í kjöl­far þess að Pól­land hafði þá til­kynnt um að draga sig út úr Ist­an­búl­samn­ingn­um. Og ég hef nú sent bréf til sendi­herra Tyrk­lands gagn­vart Íslandi og for­manni lands­deildar Tyrkja í Evr­ópu­ráðs­þing­inu þar sem ég mót­mæli fyr­ir­ætl­unum Tyrkja að draga sig frá Ist­an­búl-­samn­ingn­um. 

Með því að mót­mæla andúð gegn kven­rétt­indum í Evr­ópu­ráðs­ríkj­um, erum við að taka afstöðu með lífum og heilsu kvenna og stúlkna í þessum ríkj­um. Það er sam­staða með mann­rétt­indum sem við eigum alltaf að sýna. All­stað­ar.

Istanbúl-samningurinn orðin miðja menningarátaka um réttindi kvenna

Leit um „��"

3368 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3368 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"