Samfylkingarfélagið í Reykjavík stendur fyrir fjórum framboðsfundum sem verður streymt á Facebooksíðu Samfylkingarinnar í Reykjavík - XS Reykjavík, á mánudag og fimmtudag, þar sem frambjóðendur í flokksvalinu ræða saman um borgarmálin. Fundir og fundartímar eru þessir:
         Mánudag 7.2., 17.30‒19: Reykjavík framtíðarinnar …
         Mánudag 7.2., 19.30‒21: Skóli og menning …
         Fimmtudag 10.2., 17.30‒19: Lýðræði og mannréttindi …
         Fimmtudag 10.2., 19.30‒21: Vinna og velferð …
Hver frambjóðandi velur sér tvö af þessum fundarefnum og ræða saman fjórir í einu (dregið í hópana). Fundarstjóri verður Inga Auðbjörg Straumland.
Væntanlegir fundarmenn (áhorf/heyrendur) geta sent inn fyrirspurnir um einstök mál á netfangið reykjavik@samfylking.is báða fundardagana fram til kl. 17. Ekki er hægt að ábyrgjast að allar fyrirspurnir komist til umræðu á fundunum.
Við vonumst eftir fróðlegum og skemmtilegum umræðum milli frambjóðendanna sextán. Takið kvöldin frá og segið vinum og félögum af viðburðunum !
        
Stjórn SffR

Upplýsingar um val á lista í Reykjavík

Borgarstjórnarkosningar fara fram 14. maí

Borgarstjórnarkosningar fara fram þann 14. maí 2022 og sér Fulltrúaráð Samfylkingarfélaganna í Reykjavík (FSR) um val á lista, í samræmi við lög Samfylkingarinnar og Skuldbindandi reglur um val á framboðslista. Á aðalfundi FSR var samþykkt að halda stuðningsmannaflokksval fyrir fyrstu sex sæti listans og að uppstillingarnefnd myndi að því loknu taka við og stilla upp í sæti 7 til 46. 

Flokksval Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík fer fram rafrænt helgina 12.-13. febrúar 2022. Hægt er að nálgast allar helstu upplýsingar fyrir kjósendur, m.a. um kosningarétt og framkvæmd, hér og hægt er að nálgast allar upplýsingar um framboðin hér.

Kjörstjórn ber ábyrgð á framkvæmd flokksvals og upplýsingamiðlun til frambjóðenda og kjósenda.

Til þess að seðill teljist gildur þarf að raða að minnsta kosti fjórum frambjóðendum í sæti, en ekki er hægt að velja fleiri en sex frambjóðendur í sæti 1-6. Þar að auki má skila inn auðum seðli.

Samkvæmt lögum og samþykktum Samfylkingarinnar, fást niðurstöðurnar eins og hér er lýst:

3.3 að niðurstöður fyrir 6 efstu sæti skuli fengnar sem hér segir; 

3.3.1 í 1. sæti = frambjóðandi með hæstu atkvæðatölu í 1. sæti 

3.3.2 í 2. sæti = frambjóðandi með hæstu samanlagða atkvæðatölu í sæti 1 til 2 3.3.3 í 3. sæti = frambjóðandi með hæstu samanlagða atkvæðatölu í sæti 1 til 3 3.3.4 í 4. sæti = frambjóðandi með hæstu samanlagða atkvæðatölu í sæti 1 til 4 3.3.5 í 5. sæti = frambjóðandi með hæstu samanlagða atkvæðatölu í sæti 1 til 5 3.3.6 í 6. sæti = frambjóðandi með hæstu samanlagða atkvæðatölu í sæti 1 til 6 

Úrslit prófkjörsins eru bindandi, að teknu tilliti til laga Samfylkingarinnar að ekki megi halla á konur. Samkvæmt samþykkt FSR þá er um svokallaðan paralista að ræða. 

Paralisti er samkvæmt skuldbinandi reglum Samfylkingarinnar um val á lista:

Paralisti: Kvenframbjóðandi skal hið minnsta skipa annaðhvort sæti 1 eða 2, hið minnsta annaðhvort næstu tveggja sæta og svo koll af kolli í hver tvö sæti.

Ólíkt fléttulista, sem er karl-kona-karl-kona, þá mega tvær konur ….

Tilkynnt verður um úrslit flokksvals snemma kvölds þann 13. febrúar 2022 og mun þá uppstillingarnefnd hefja formlega störf.

Uppstillingarnefnd tekur til starfa þegar úrslit flokksvalsins hafa verið kunngjörð. Í uppstillingarnefnd sitja:

Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, formaður

Uppstillingarnefnd skal skila af sér fullbúnum lista til samþykktar á Allsherjarfundi FSR eigi síðar en 6. mars 2022.

Uppstillingarnefnd er sjálfstæð í sínum störfum og er einungis bundin niðurstöðu flokksvalsins fyrir sæti 1-6. Niðurstöður flokkvalsins fyrir sæti 7 og neðar eru ekki bindandi að neinu leyti.

Uppstillingarnefnd mun kalla eftir tillögum frá flokksfélögum um fólk sem hefði áhuga á að taka sæti á lista og gerir hún það að flokksvali loknu og auglýsir það sérstaklega.

Kæru flokksfélagar í Samfylkingunni í Mosfellsbæ.

Á félagsfundi sem haldinn var þann 31. janúar síðastliðinn var einróma ákveðið að viðhafa uppstillingu við skipan framboðslista flokksins fyrir sveitarstjórnarkosningarnar í vor.

Kjörnefnd sem þegar hefur tekið til starfa vill hvetja flokksfólk til að hafa samband ef það hefur áhuga á að taka sæti á listanum og/eða senda inn tilnefningar eða tillögur um jafnaðarfólk sem það vill gjarnan sjá á framboðslista flokksins. Skilaboðum má koma til kjörnefndar í netfangið xs@sammos.is

Þá er líka hægt að hafa samband beint við einstaka nefndarmenn, en nefndina skipa:

Óskað eftir framboðum og tilnefningum í Mosfellsbæ

Ólöf Helga Jakobsdóttir - 4. - 6. sæti

Ég heiti Ólöf Helga Jakobsdóttir og er 38 ára, fædd og uppalin í Vesturbæ Reykjavíkur. Ég er matreiðslumeistari og rek ásamt fjölskyldu minni veitingahúsið Hornið í miðbæ Reykjavíkur. 

Ég gef kost á mér í 4-6. sæti á lista Samfylkingarinnar í komandi borgarstjórnarkosningum í Reykjavík.

Ég er gift móðir 3 dásamlegra barna sem eru bæði í leik- og grunnskólum, frístundastarfi og tómstundum. Ég er komin af miklu jafnaðarfólki en amma mín, Ingibjörg Vilhjálmsdóttir (1912–2005) var önnur af tveimur konum sem tóku þátt í að stofna félag ungra jafnaðarmanna og ég verð alltaf stolt af ömmu minni fyrir að hafa tekið þátt í slíkri starfsemi. Það hefur ekki verið sjálfgefið á þessum tíma. En bróðir hennar var einnig öflugur liðsmaður jafnaðarmannahreyfingarinnar, Vilhjálmur S. Vilhjálmsson.

Sjálf var ég virk í starfi ungra jafnaðarmanna sem unglingur og er alin upp í anda jafnaðarstefnunnar. Svo ég hef alla mína tíð verið mikil jafnaðarkona.

Ég hef ákveðið að gefa kost á mér vegna þess að ég hef setið við gluggann á veitingahúsinu mínu á hverjum morgni síðastliðin 20 ár og fylgst með borginni okkar breytast, vaxa og dafna. Breytingar eru alla jafna jákvæðar, en þær þarf að vinna vel og rétt og í góðu samtali við fólkið sem þær hafa áhrif á. Þar sem ég rek fyrirtæki í miðbænum verð ég meira vör við lífið þar og hefur áhugi minn fyrir miðbæjarpólitík aukist síðastliðin ár og ég er stútfull af hugmyndum, réttlætiskennd og forvitni um borgina okkar. 

Við fjölskyldan eigum og höfum rekið veitingastaðinn Hornið í tæp 43 ár. Með framkvæmdum í miðbænum höfum við þurft að eiga samskipti við Reykjavíkurborg og það var upp úr því sem ég áttaði mig á að starfsemi borgarinnar er eitthvað sem ég hef mikinn áhuga á, ekki bara miðborginni heldur allri borginni.

Ég er meðlimur og hef setið í stjórn klúbbs matreiðslumeistara og náði síðasta vor þeim stóra áfanga að stofna innan klúbbsins jafnréttisnefnd sem stendur vörð um jafnrétti allra innan klúbbsins.
Ólöf Jakobsdóttir: „Kannski vegna þess hvað ég er lærð hef ég þurft að vera smá karlremba“ - DV

Ég hef verið virk í skólastarfi barnanna minna síðastliðin 5 ár og hef setið í stjórn foreldrafélags, ráðum og nefndum. Þessi þátttaka hefur veitt mér mikla innsýn inn í skólastarfið sjálft og kennt mér að samskipti aðstandenda barna og skólans eru einn mikilvægasti þáttur í því að barninu líði vel og gangi vel í skólanum og að aðstandendum finni sig örugga með barnið innan skólakerfisins. 

Öryggi barna er mér hjartans mál. Eftir að keyrt var á barn á Hringbrautinni fyrir þremur árum barðist ég ásamt manninum mínum og fleiri foreldrum fyrir því að fá gangbrautarvörð og vorum við hjónin gangbrautarverðir í sjálfboðastarfi í nokkrar vikur þar til skólinn lagði til gangbrautarvörð og hámarkshraði var lækkaður niður í 40 km/klst. Boða til mótmæla í kjölfar slyss (mbl.is)

Þegar það átti að senda Mohammed litla í Vesturbæjarskóla aftur til Pakistan ásamt fjölskyldu sinni stóð ég ásamt öðrum foreldrum í Vesturbæjarskóla fyrir samstöðufundi í skólanum „Við fyrir hann“ og það er eitt af því sem ég er stoltust af að hafa afrekað, því sá samstöðufundur endaði með því að mótmælaundirskriftum var afhent dómsmálaráðherra og úr varð að drengurinn og fjölskylda hans fékk að vera hér og þessi litli drengur og sonur minn eru saman í bekk og góðir vinir enn í dag.
 Að vera hluti af því að bjarga lífi fólks á þennan hátt er algjörlega ólýsanlegt. Hundruð sýndu Muhammed og fjölskyldu samstöðu | RÚV (ruv.is)

Eftir að hafa verið hafnað af yfir 40 dagforeldrum fórum við, ég og maðurinn minn, í viðtal þar sem við reyndum að vekja athygli á því að daggæslu barna í Reykjavík er verulega ábótavant. Gjá sem grefur undan fjölskyldum | RÚV (ruv.is)

Ég er stútfull af spurningum og forvitni um ýmis mál og er mjög spennt að fá að tækifæri til að læra og skilja meira því ég held að ástæða þess að vera ósáttur eða reiður er einfaldlega skilningsleysi og samskiptaleysi. Það er eitt af því sem ég lærði vel í innra starfi í skólum barnanna minna.
Það er gott að gefa kost á sér, vera með og þannig að læra og skilja.

Ég vona að ég fái að vera með í starfinu um ókomin ár, hvort sem ég næ sæti í þetta skipti eða bara að fá að starfa meira innan flokksins því þetta er spennandi vettvangur og fullur af tækifærum til að fá að hafa áhrif,  til að læra og til að skilja.

Njótið lífsins og gangi okkur öllum vel.

Ólöf Helga Jakobsdóttir - flokksval í Reykjavík

Ég er fædd og uppalin í suður Póllandi og hef búið á Íslandi síðan árið 2001. Ég flutti í Kópavoginn fyrir 20 árum og þá stal Kópavogur hjartað mitt.  

Ég er tveggja barna móðir og grunnskólakennari að mennt. Ég hef starfað við kennslu í leik- og grunnskóla, kennt fullorðnum íslensku og unnið sem túlkur og ráðgjafi í málefnum nemenda með íslensku sem annað mál. Nú starfa ég í skólaþróunarteymi menntamálaráðuneytis en á laugardögum kenni ég pólsku í 4. bekk í Pólska Skólanum í Reykjavík. 

Ég byrjaði að taka þátt í starfi Samfylkingarinnar í Kópavogi árið 2018 og síðan þá hef ég setið í Velferðarráði bæjarins og  tekið þátt í starfi bæjarstjórnar sem varabæjarfulltrúi. 

Jöfn tækifæri fyrir jaðarsetta einstaklinga á öllum sviðum samfélagsins, kennsla og menntun fjölbreytta nemendahópa á öllum skólastigum, fjölbreytileiki og inngilding ungra og fullorðna innflytjenda í íslensku samfélagi eru mín hjartans mál. Velferðar- og menntamál í Kópavoginum okkar allra eru mér mikilvæg og ég er meira en tilbúin til að leggja mitt af mörkum í þeim málum. Ég býð krafta mína til að byggja upp sterkt nútímasamfélag sem fagnar fjölbreytileika, stuðlar að virkri þátttöku allra sína meðlima, aðstoðar þá sem þurfa á hjálparhönd að halda og tryggir framúrskarandi menntun fyrir okkar ungu kynslóð.  

Urodziłam się i wychowałam w południowej Polsce, a na Islandii mieszkam od 2001. Do Kópavogur, które skradło moje serce, przeprowadziłam się przed dwudziestu laty. 

Mam dwoje dzieci i jestem z wykształcenia nauczycielką. Pracowałam m.in. jako tłumaczka, nauczycielka w przedszkolu i szkole podstawowej, doradczyni edukacyjna d.s. uczniów z językiem islandzkim jako drugim oraz uczyłam dorosłych imigrantów języka islandzkiego. Obecnie pracuję w zespole d.s. rozwoju szkolnictwa w Ministerstwie Edukacji, a w soboty uczę czwartoklasistów języka polskiego w Szkole Polskiej w Reykjaviku im. Janusza Korczaka. 

Swoją działalność w Samfylking rozpoczęłam w 2018 i od tego czasu biorę udział posiedzeniach miejskiej rady d.s. pomocy społecznej oraz posiedzeniach Rady Miasta Kópavogur jako tzw. radna rezerwowa. 

Równe szanse dla osób marginalizowanych na wszystkich płaszczyznach życia społecznego, nauczanie i edukacja zróżnicowanych grup uczniowskich, różnorodność społeczna oraz wspieranie procesu inkluzji młodych i dorosłych migrantów w islandzkim społeczeństwie są bliskie mojemu sercu. Sprawy dotyczące polityki społecznej oraz edukacji w naszym mieście są dla mnie bardzo ważne, dlatego też jestem gotowa do pracy na ich rzecz. 

Chcę budować nowoczesne społeczeństwo, które cieszy się ze swojej różnorodności, wspiera aktywny udział wszystkich swoich członków w życiu społecznym, pomaga tym, którzy potrzebują wsparcia i zapewnia naszemu młodemu pokoleniu wzorową edukację.  

Gerð var sú eðlilega krafa að Icelandair, sem hafði þegið stuðning ríkisins við   að segja upp fólki, réði starfsfólkið inn aftur í starfsaldursröð þegar starfsemi fyrirtækisins leyfði. Icelandair hafði ekki gert það heldur valið úr hópnum eftir eigin geðþótta. 

Niðurstaða félagsdóms er skýr um að Icelandair, hafi  borið að  fara  eftir  starfsaldri  þegar félagið  afturkallaði  uppsagnir  flugfreyja  og  flugþjóna.

Í rökstuðningi Samtaka atvinnulífsins sem tók til varnar fyrir Icelandair segir: „Stefndi  bendir  á  að  við  meðferð  Alþingis  á frumvarpi  því,  sem  orðið  hafi  að  lögum  nr.  50/2020,  hafi  verið  hafnað  þeirri breytingartillögu að starfsaldur ætti að ráða við endurráðningu í störf.“

Við afgreiðslu uppsagnarleiðarinnar með lögum nr. 50 vorið 2020 lagði ég fram breytingartillögu um að skýrt yrði kveðið á um í lögunum að endurráðning skyldi verða í starfsaldursröð. Sú tillaga var felld. Reyndar voru það aðeins þingmenn Samfylkingarinnar sem greiddu henni atkvæði ásamt einum þingmanni utan flokka. 

Milli umræðna um málið hafði forseti ASÍ sent öllum þingmönnum bréf um mikilvægi þess að slík tillaga yrði samþykkt. Stjórnarþingmönnum og ráðherrum í ríkisstjórninni var því alveg ljóst hver gallinn var á frumvarpinu en höfnuðu tillögunni og gáfu með því skýr skilaboð til fyrirtækja og Samtaka atvinnulífsins að starfsaldur skipti ekki máli við endurráðningu. 

Markmiðið með uppsagnarleiðinni var að koma í veg fyrir gjaldþrot fyrirtækja en ekki að skerða réttindi launafólks. Tillaga okkar í Samfylkingunni um að koma í veg fyrir að brotið yrði á starfsmönnum fyrirtækja sem fengju aðstoð ríkisins við að segja upp fólki, var felld af ráðherrum og stjórnarþingmönnum. Og nú þegar félagsdómur hefur dæmt Flugfreyjufélaginu í vil verða stjórnvöld að axla ábyrgð.

Ríkið greiddi út rúmar 12 milljarða króna til fyrirtækja til að aðstoða þau við að segja upp fólki. Við í Samfylkingunni studdum ekki uppsagnarleið ríkisstjórnarinnar. Nær hefði verið að aðstoða fyrirtækin við að halda ráðningarsambandi við starfsfólk sitt í heimsfaraldri. 

Bláa lónið, hótel, rútufyrirtæki og ýmis fyrirtæki flest tengd ferðaþjónustu fengu líka styrki. Ráðast verður í greiningu á því hvernig endurráðningum þessara fyrirtækja hefur verið háttað. Stjórnvöld eiga að gera þá skýlausu kröfu til fyrirtækja sem njóta ríkisaðstoðar að þau sýni samfélagslega ábyrgð og virði rétt launamanna.

Til hamingju með sigurinn Flugfreyjufélag Íslands!

Niðurstöður Félagsdóms voru birtar 25. janúar sl. í máli Alþýðusambands Íslands fyrir hönd Flugfreyjufélags Íslands, gegn Samtökum atvinnulífsins fyrir hönd Samtaka ferðaþjónustunnar vegna Icelandair ehf.

Húsnæðismálin eru velferðarmál. Það verður að veita aukinn félagslegan stuðning því ójöfnuðurinn sem ástandinu fylgir mun bitna til lengri tíma á samfélaginu öllu.

Á dögunum kynnti Varða, rannsóknarstofnun vinnumarkaðarins, niðurstöður könnunar á stöðu launafólks innan aðildafélaga ASÍ og BSRB.

Í könnuninni kom fram að einstæðir foreldrar standa langverst, eru líklegri til að búa í leiguhúsnæði, andleg heilsa þeirra verri en hinna og þau neita sér frekar um heilbrigðisþjónustu.

Innflytjendur tóku á sig mikið högg í covíd faraldrinum. Misstu mörg vinnuna og þau sem hafa fengið endurráðningu eru jafnvel á lægri launum en áður. Innflytjendahópurinn er vel menntaður, um helmingur þeirra er með háskólapróf. Líkt og með einstæða foreldra eru þau líklegri til að vera leigjendur og andleg líðan þeirra bágborin.

Auk þess er atvinnuleysi enn mikið. Atvinnuleysi í desember var 4,9% - 10.161 einstaklingar voru þá atvinnulausir. Atvinnuleysi á Suðurnesjum er hins vegar mun meira en landsmeðaltalið. Þar er atvinnuleysið 9,3%, 10% meðal kvenna og 8,9% meðal karla.

Húsnæðiskostnaður gerður viðráðanlegur

Staða fólks á leigumarkaði er erfið og ótrygg, ekki síst nú um stundir þegar verðbólgan vex og leiga sem bundin er vísitölu, hækkar sjálfkrafa.

Verðbólgan og vaxtahækkanir verða til þess að húsnæðiskostnaður fólks með lágar og meðaltekjur fer enn lengra yfir viðmiðunarmörk af ráðstöfunartekjum. Markmiðið í löndum sem við viljum bera okkur saman við, er að húsnæðiskostnaður fari ekki yfir 25% af ráðstöfunartekjum heimila. Á Íslandi erum við mjög langt frá því marki og ástandið er að versna hratt þessa dagana. Húsnæðiskostnaður þeirra sem búa í eigin húsnæði er hærri á Íslandi en í nokkru öðru Evrópulandi og húsnæðisbætur hér í skötulíki og ná engan veginn að bregðast við því alvarlega ástandi sem nú er uppi.

Ég tek undir ályktun miðstjórnar ASÍ þar sem kallar stjórnvöld til ábyrgðar vegna hrattvaxandi verðbólgu og neyðarástandi á húsnæðismarkaði. Ríkisstjórnin verður að bregðast strax við og grípa til aðgerða þegar í stað til að bæta stöðu fólksins sem verður verst úti.

Einfalt er að bæta húsnæðisbótakerfið, bæði með vaxtabótum og leigubótum. Þannig má bregðast fljótt við. Barnabótakerfi með hærri greiðslum sem ná óskertar til meðaltekna er einnig skilvirkt kerfi til jöfnunar. Framtíðarlausnin er að efla til muna félagslegt íbúðarkerfi.

Stjórnvöld hafa sýnt tímabundnum vanda fyrirtækja skilning.

Greinin birtist á vísi.is 5. febrúar 2022. 

Það blasir við að grípa verður til aðgerða til að mæta alvarlegri stöðu á húsnæðismarkaði. Ríkisstjórnin verður að skilja að húsnæðismál eru fyrir fólk og fjölskyldur í landinu en ekki eingöngu fjárfesta. 

Ég heiti Sigurður M. Grétarsson og gef kost á mér í 2. sætið í flokksvali Samfylkingarinnar í Kópavogi. Ég er giftur Evu Nittaya S. Grétarsdóttur. Ég er faðir 4 barna og afi 2 ungra stráka.

Ég hef verið virkur í Samfylkingunni síðan árið 2003 og hef nokkrum sinnum verið í stjórn Samfylkingarinnar í Kópavogi auk þess að hafa stafað í nefndum Kópavogs á sviði umferðamála og leikskólamála. Ég hef einnig verið starfað í málefnanefndum á vegum Samfylkingarinnar á landsvísu.

Ég hef komið að foreldrastarfi meðal annars í stjórn foreldrafélaga í bæði leikskóla og grunnskóla og var eitt ár formaður foreldrafélags Álfhólsskóla.

Ég hef megnið af minni starfsæfi starfað hjá Tryggingastofnun ríkisins sem sérfræðingur í lífeyristryggingum.

Á sveitastjórnarstigi brenn ég mikið fyrir skólamálum og stuðningi við barnafjölskyldur auk skipulagsmála þjónustu við aldraða og fatlaða og samgöngumál þar sem ég er mikill áhugamaður um aukningu vistvænna samgangna bæði bættum almenningssamgöngum og aðstöðu til hjólreiða.

Eitt af þeim málum sem ég tel brýnt að taka á strax á þessu ári er viðbrögð við mikilli fjölgun barnsfæðinga á seinasta ári sem stefnir í að vera svipuð á þessu ári. Þetta leiðir til mikillar aukningar í þörf fyrir leikskólarými og þjónustu dagforeldra en á sama tíma er ekki í farvatninu nein fjölgun leikskólarýma á þessu ári og meira að segja ekki öruggt að þeim fjölgi á næsta ári þó vissulega sé stefnt að því. Það er ekki heldur neitt sem bendir til þess að dagforeldrum fjölgi á næsta ári og er reyndar ekki til staðar nein áætlun um að reyna slíikt.

Það er því ljóst að ef ekkert verður að gert mun mikill fjöldi foreldra ungbarna ekki komast til vinnu nema þá í mesta lagi stopult í langan tíma eftir að fæðingarorlofi lýkur sem getur haft slæmar afleiðingar fyrir fjárhag þeirra og jafnvel stöðu á sínum vinnustað. Við erum ekki enn farin að sjá þetta vandamál aukast mikið því foreldrar þeirra barna sem fæddust í þessari fæðingarsprengju eru flestir enn í fæðingarorlofi. En vandinn mun koma þegar því líkur og þá er orðið of seint að bregðast við.

Þar sem ekkert bendir til að hægt sé að leysa þennan vanda með hefðbundnum aðgerðum enda tekur langan tíma að byggja leikskóla þá þarf að skoða nýjar leiðir og meta hvort þær geti gengið upp. Það er væntanlega margt sem er hægt að gera en tvær leiðir sem ég tel vert að skoða eru annars vegar að kanna hvort hægt sé að bjóða upp á 5 ára bekki í einhverjum grunnskólum þar sem foreldrar geta sótt um fyrir sín börn og með þeim hætti létt á leikskólunum og hins vegar að bjóða upp á sömu niðurgreiðslu og nú býðst til þeirra foreldra sem eru með börn hjá dagforeldrum fyrir þá sem ráða til sín au pair. Vissulega hentar það ekki öllum enda þarf að hafa auka herbergi í húsinu til að geta það en þeir foreldrar sem myndu nýta sér þá leið eru þá ekki að taka pláss hjá dagforeldrum sem einhverjir aðrir fá þá í staðinn. Svo má líka benda á að þegar nýtt barn fæðist munu foreldrar hvort eð er þurfa að stækka við sig ef þeir hafa ekki þegar herbergi fyrir barnið og þurfa þá í raun bara að gera það einhverjum mánuðum fyrr en ella. Þetta eru bara hugmyndir sem ég tel vert að skoða og það eru örugglega til fleiri leiðir en eitt ættum við ekki að gera varðandi þetta vandamál og það er að gera ekki neitt.

Ákveðið var að beita bankakerfinu til að koma fjármagni út í kerfið, í stað þess að beita tækjum ríkisfjármálanna með markvissum hætti. Eiginfjárkröfur á bankanna voru lækkaðar sem og bankaskattur í þeirri von að fyrirtækin fengju fyrirgreiðslu til að halda starfsemi gangandi. Fjármagnið leitaði hins vegar ekki þangað. Með þessum seinagangi á sviði ríkisfjármála varð til tómarúm sem Seðlabankinn þurfti að stíga inn í með mjög afgerandi vaxtalækkunum.

Niðurstaðan er methagnaður bankanna upp á 80 milljarða króna eftir eina mestu kreppu Íslandssögunnar. Niðurstaðan er að nær allar lánveitingar fjármálafyrirtækja hafa ratað inn á húsnæðismarkaðinn. Niðurstaðan er 25% hækkun húsnæðisverðs frá upphafi faraldurs. Önnur slík hækkun á 5 ára tímabili, tímabili þessarar ríkisstjórnar. Og niðurstaðan er tæplega 6% verðbólga.

Nú stefnir í sögulega hraðar vaxtahækkanir. Ungt fólk, og tekjulágt, sem má ekki við hröðum breytingum í greiðslubyrði stendur nú frammi fyrir kostnaðarkreppu. Kæla þarf hagkerfið með því að minnka neyslu vegna þess að skuldirnar eru komnar til að vera sem og íbúðaverðshækkanirnar.

Stjórnvöld vitnuðu ítrekað á undanförnum mánuðum, og sérstaklega í aðdraganda kosninga, til lágra vaxta vegna velheppnaðra efnahagsúrræða og gáfu til kynna að um eðlilegt ástand væri að ræða á markaði fyrir húsnæðislán. Ítrekað hefur komið fram að aldrei hafi fleiri getað skuldsett sig fyrir fyrstu fasteign en nú á tímum kórónuveirufaraldursins. Þetta er fyrst og fremst ungt fólk sem hefur sín fullorðinsár með miklar skuldir á bakinu vegna þess hve mikið íbúðaverð hefur hækkað. 

Efnahagsstefna stjórnvalda hefur byggst á því að láta heimilin í landinu skuldsetja sig fyrir efnahagsbatanum. Heimilin bættu við sig 450 milljörðum króna í skuldum á tímum kórónufaraldurs. Þessi viðbótarskuldsetning hefur orðið til þess að auka fjármálaóstöðugleika í landinu, líkt og Seðlabankinn hefur varað við, en að sama skapi gert heimilin berskjölduð fyrir hertu aðhaldsstigi í peningastjórnun. Nú stefnir í talsverða breytingu á greiðslubyrði þessara hópa á mjög skömmum tíma þegar verðbólga rýkur upp. 

Í gær lögðum við í þingflokki Samfylkingarinnar ásamt fulltrúm Flokks fólksins, Pírötum og Viðreisnar í fjárlaganefnd fram tillögu á Alþingi um að ríkisstjórnin grípi til mótvægisaðgerða með auknum fjárhagsstuðningi, annars vegar með sértækri niðurgreiðslu á húsnæðiskostnaði viðkvæmra hópa og hins vegar með dreifingu húsnæðisgreiðslna til skamms tíma fyrir stærri hóp heimila til að milda höggið af hröðum viðsnúningi vaxta og verðbólgu. Slíkar aðgerðir verða að byggja á upplýsingum og greiningu á þeim hópum sem geta orðið fyrir mestum skaða vegna örra breytinga á vaxtakjörum og verðhækkunum á nauðsynjavörum.

Þessar hugmyndir okkar eru ekki gripnar úr lausu loft, mótvægisaðgerðir eru skynsamlegar og til marks um ábyrga efnahagsstjórn á þessum tímapunkti. Fordæmin eru nú þegar komin erlendis frá um aðgerðir til að milda höggið fyrir heimilin í landinu. Líta má til Bretlands í því samhengi þar sem gripið hefur verið til mótvægisaðgerða í formi frestunar á greiðslum og skattaafslátta vegna hækkunar á orkuverði þar í landi.

Það má ekki endurtaka þau mistök sem áttu sér stað í upphafi heimsfaraldurs þar sem tregða stjórnvalda til að stíga inn skapaði ójafnvægi í hagkerfinu með þeim afleiðingum sem nú blasa við. Það er nauðsynlegt að ríkisstjórnin verði ekki líka of sein að bregðast við þessum seinni fasa af efnahagsáhrifum kórónuveirunnar, þar sem vandinn er fyrst og fremst verðbólga og ójafnvægi í þjóðarbúskapnum. Kostnaður ríkissjóðs af því að bregðast of seint við verður meiri en ef ráðist er strax í aðgerðir. Úrræðin verða að vera til staðar ef ástandið versnar, en taka mið af þróun efnahagsmála á næstu mánuðum. Þessar mótvægisaðgerðir þurfa að vera klárar þegar kallið kemur.

Greinin birtist í Fréttablaðinu 9. febrúar 2022. 

Færa má sterk rök fyrir því að núverandi staða í efnahagsmálum, hvað varðar verðbólgu og húsnæðisverðhækkanir, sé tilkomin vegna hagstjórnarmistaka af hálfu stjórnvalda í upphafi kórónuveirufaraldurs. 

Skuldir ríkissjóðs verða um 40 prósent af landsframleiðslu á þessu kjörtímabili miðað við núverandi áætlun ríkisstjórnarinnar. Til samanburðar má benda á að skuldir hins opinbera í Þýskalandi – samtala ríkissjóðs og sveitarfélaga – voru 40 prósent af landsframleiðslu áður en kórónakreppan skall á 2019.

Þetta samhengi skiptir máli. Því nú eru engar afsakanir til að sækja ekki fram. Það er ekki ástæða til að ala á ótta fólks. 

Það eru gríðarleg tækifæri til sóknar. En ekkert gerist í tómarúmi. 

„Einstaklingar móta söguna, sagan ekki þá,“ segir í lauslegri þýðingu á orðum Harry S. Truman, fyrrum forseta Bandaríkjanna. „Á tímum þar sem enginn leiðir, situr samfélagið fast. Framfarir eiga sér stað þegar hugrakkir, hæfir leiðtogar grípa tækifærið til að breyta í betri átt.“ 

Hér er þó enginn að leiða, þrátt fyrir augljós tækifæri.

Það læðist að manni sá grunur að ríkisstjórn sem er mynduð að því virðist um ekki neitt nema að stjórna sé ófær um að sækja fram þegar á reynir. Umfang aðgerða ríkissjóðs á síðustu tveimur árum endurspegla nauðsynleg viðbrögð – ekki stefnu eða sókn. Þetta hafa verið viðbragðsstjórnmál. En nú átti að slá annan tón fyrir næstu fjögur ár. Stærstu áskoranir okkar tíma voru nefndar í stjórnarsáttmálanum, sóknarhugur ofarlega í huga fólks. Ríkisstjórn 21. aldarinnar átti þetta að vera, sem krafðist uppstokkunnar á sem flestum ráðuneytum til að ráða við umræddar áskoranir.

Svo birtast fjárlögin. Plagg sem ákvarðar fjárheimildir fyrir fjórðung af kjörtímabili 21. aldar ríkisstjórnarinnar. Í ljós kemur að ef undanskilin er sú mikilvæga staðreynd að hagkerfið hefur tekið hraðar við sér en við var búist, sem dregur úr lántökuþörf ríkissjóðs, hefur nær ekkert breyst. 

Því er beinlínis haldið á lofti í greinargerð með frumvarpinu að meginviðmiðið við vinnslu fjárlaganna hafi verið að efna ekki „til annarra teljandi nýrra eða aukinna útgjalda en þeirra sem tengjast aðstæðum af völdum kórónuveirufaraldursins.“

Ríkisstjórnin ber fyrir sig að verðbólguhættan haldi aftur af svigrúmi ríkissjóðs til að fylgja eftir sínum sóknarloforðum frá því um helgina. Þessar yfirlýsingar endurspegla viðhorf ríkisstjórnarinnar til eigin hlutverks og ríkisins. 

Þau eru eins konar áhorfandi, þar sem aðrir ráða för og setja þeim skorður. Markaðir falla af himnum ofan og verðbólgan er aðeins hindrun, ekki ástæða til að endurskoða grunnþætti í efnahagsstjórn landsins. 

Stjórn 21. aldarinnar breytist á nokkrum dögum aftur í viðbragðsstjórnina, smáskrefastjórnina og skellir í lás við fyrsta tækifæri. Bakkar, í stað þess að vera virkur þátttakandi í að bæta umhverfið sem það starfar í.

Verðbólgan er á ábyrgð ríkisstjórnarinnar, ekki bara Seðlabankans. Þeir markaðir sem hér allt umlykja eru mótaðir af löggjafanum. Hér fellur ekki neitt af himnum ofan. Það er hægt að komast á undan vandanum ef vilji er fyrir því – en þetta á viðbragðsstjórnin erfitt með. 

Helsti drifkraftur verðbólgu í dag er íbúðaverðshækkanir. Gífurlegir markaðsbrestir einkenna íbúðamarkaðinn, þar sem misvægi í fjármagni á kaup- og byggingarhliðinni er of mikið og sveiflurnar miklar.

Ríkisstjórn 21. aldarinnar myndi mæta þessari áskorun sem uppi er á fasteignamarkaði, og þrýstir í dag á launakröfur, með myndarbrag. Stjórnmálamenn með sýn myndu bregðast við verðbólguþrýstingnum með virkum aðgerðum á húsnæðismarkaði. Skapa þannig svigrúm fyrir sóknaraðgerðirnar. Ekki hörfa eftir tveggja daga stjórnarsamstarf.

En hér skilja leiðir. Milli þeirra sem sjá stjórnmál og ríkissjóð sem hlutlausan aðila sem grípur fólk og fyrirtæki þegar þau falla, og þeirra sem skilja að sönn stjórnmál snúast um að móta markaðina að breyttum þörfum samfélagsins og að beita ríkissjóði með virkum hætti til að efla almenning og einkageirann. 

Smáskrefastjórnin þarf nú að breikka sporið og ekki bara til að verjast. Það gerist ekkert að sjálfu sér.

Greinin birtist í Innherja á vísi.is 3. des. 2021.

Það er gífurlega ánægjulegt að við stöndum eftir allt saman á sterkum grunni. Ríkissjóður hefur þurft að taka minna að láni en áður var talið þurfa til að eiga við náttúruhamfarir.

Leit um „��"

3400 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3400 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"