Alþjóðanefnd Samfylkingarinnar býður á opinn fund um lýðræði, mannréttindi og hnattrænar áskoranir í kjölfar sögulegra kosninga í Bandaríkjunum; Bakgrunnur, staða, þróun  

Framsögumenn eru þau Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fyrrum utanríkisráðherra, forstjóri Lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu, borgarstjóri og formaður Samfylkingarinnar og Dagfinnur Sveinbjörnsson, framkvæmdastjóri Arctic Circle.  

Á þessum opna Zoom-fundi alþjóðanefndarinnar verða viðfangsefnin ekki af minna taginu, en fjallað verður um stöðu lýðræðis, mannréttinda og annarra stórra hnattrænna áskoranna á borð við loftslagsvána, bæði í ljósi þeirra breytinga sem vænta má með nýjum íbúum Hvíta hússins í Bandaríkjunum á næsta ári, sem og almennt í ljósi þróunarinnar undanfarið. 

Kórónuveirufaraldurinn hefur leitt fram í dagsljósið veikleika í alþjóðakerfinu, ójöfnuð og ólýðræðislega stjórnarhætti víða, auk þess sem pópúlistar á borð við Donald Trump hafa sótt í sig veðrið. 

Ingibjörg Sólrún og Dagfinnur flytja framsögur og spjalla að þeim loknum við fundarmenn. 

Fundarstjóri er Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður alþjóðanefndar Samfylkingarinnar.

Tengjast Zoom fundinum hér: https://zoom.us/j/96286453317

Gestir fundarins eru þau Ingibjörg Sólrún Gísladóttir fyrrum utanríkisráðherra og Dagfinnur Sveinbjörnsson forstjóri Arctic Circle

Lýðræði, mannréttindi og úrslitin í Bandaríkjunum

Oddný G. Harðardóttir, þingflokksformaður Samfylkingarinnar, mælti í dag fyrir frumvarpi flokksins um breytingar á lögum um atvinnuleysistryggingar og lögum um Ábyrgðasjóð launa. Frumvarpið snýst um dreifa byrðunum og láta ekki þá sem missa vinnunna í heimsfaraldri bera þyngstu byrðarnar. Frumvarpið er eitt af forgangsmálum þingflokksins í haust.

Atvinnuleitendur og fjölskyldur þeirra eru sá hópur í samfélaginu sem lendir verst í þeim efnahagserfiðleikum sem nú ganga yfir. Það mun auka ójöfnuð til muna ef við komum ekki til móts við þau sem hafa misst vinnuna, með afgerandi hætti. Þau sem missa vinn­una þurfa aukinn stuðning og engin sátt er um að þau beri óstudd þyngstu byrðarnar. 

Með frumvarpinu er lagt til í fyrsta lagi að grunnatvinnuleysisbætur verði  hækkaðar í 95% af lágmarkstekjutryggingu og rétturinn til atvinnuleysisbóta lengdur um 12 mánuði. Í öðru lagi er lagt til að hlutabótaleiðin verði framlengd til 1. júní 2021 og að viðmiðið verði lækkað aftur í allt að 25% starfshlutfall, enda getur það skipt verulegu máli fyrir atvinnurekanda að halda ráðningarsambandi við fjóra starfsmenn í stað tveggja svo dæmi sé tekið, fái ákvæðið að standa óbreytt.

Í þriðja lagi að tryggt verði að allir sem voru atvinnulausir 1. september 2020 fái tekjutengdar bætur í sex mánuði enda illskiljanleg og órökstudd sú mismunun sem lengd tímabilsins felur í sér, standi óbreytt. Hámarksfjárhæð tekjutengdra atvinnuleysisbóta er 456.404 kr. á mánuði. Jafnframt verði tekjutengda tímabilið lengt um þrjá mánuði fyrir alla og þar með verði því misrétti eytt sem frumvarp ríkisstjórnarinnar skapaði með lengingu fyrir suma. Í fjórða lagi er lagt til að framlag með hverju barni hækki varanlega. 

Frumvarpið má lesa í heild sinni hér: https://www.althingi.is/altext/151/s/0035.html 

Frumvarpið snýst um dreifa byrðunum og láta ekki þá sem missa vinnunna í heimsfaraldri bera þyngstu byrðarnar. 

Í dag eru um tuttugu og tvö þúsund samborgarar okkar á atvinnuleysisskrá, aðrir tvö þúsund fá fjárhagsaðstoð til framfærslu frá sínu sveitarfélagi og þúsundir einyrkja, listafólks og ferðaþjónustuaðila berjast í bökkum vegna COVID-kreppunnar. Um helmingur þeirra sem nú leita vinnu og lífsviðurværis er ungt fólk sem margt hvert er að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði, fjölskyldufólk með ung börn á framfæri. Áður en COVID kom til sögunnar töldust tugþúsundir Íslendinga búa við fátækt, bilið á milli örorkulífeyris og lágmarkslauna heldur áfram að breikka og tæplega sex þúsund eldri borgarar lifa undir fátæktarmörkum. Öllum ætti að vera ljóst, að með sömu stjórnarstefnu er verið að þrengja mjög harkalega að lífskjörum tug þúsunda Íslendinga og skapa hér aðstæður sem geta leitt af sér langvarandi skaðleg samfélagsáhrif og efnahagslegan ójöfnuð.

Ójöfnuður er skaðlegur samfélaginu öllu. Ójöfnuður leiðir til félagslegra og heilsufarslegra vandamála, eykur óöryggi og minnkar traust. Öllum líður verr í samfélagi ójöfnuðar, ekki bara hinum verr settu. Það fólk sem núna er að missa vinnuna og berst í bökkum, börn þess og fjölskyldur, verða að finna að þau tilheyra samfélagi sem ekki er sama. Samfélagi sem stendur með þeim í gegnum þennan tímabundna vanda, tryggir þeim afkomu og ný tækifæri til að láta til sín taka. Við þurfum að hækka atvinnuleysisbætur þannig að fólk geti haldið áfram með líf sitt, greitt af húsnæði og tryggt börnunum sínum góð lífsskilyrði, tómstundir eða annað það sem er þeim mikilvægast.

Á krepputímum blasir það við að gæfa einstaklingsins byggir ekki bara á hans eigin gjörðum eða dugnaði. Gæfa okkar allra byggist fyrst og fremst á því samfélagi sem við eigum saman og hvernig við kjósum að deila þeim gæðum sem við búum yfir og sköpum – saman. Ef samhjálp og jöfnuður verða okkar leiðarljós á næstu misserum, getum við hæglega komið út úr COVID-kreppunni sem betra og sterkara samfélag. Samfylkingin hefur lagt til aðgerðir í sveitarfélögum og á þingi sem vísa í átt að réttlátara og grænna samfélagi handan COVID-kreppunnar. Veljum þann veg saman.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 22. október

Við getum verið stolt af þeim tveimur framboðum sem hafa komið fram til varaformennsku Samfylkingarinnar en það eru stöllurnar og félagar okkar í SffR Heiða Björg Hilmisdóttir og Helga Vala Helgadóttir sem hafa báðar boðið sig fram til að gegna því mikilvæga trúnaðarstarfi.

Af því tilefni ætlum við að bjóða til fjarfundar með þeim Heiðu Björgu og Helgu Völu sem fer fram á Zoom fimmtudaginn 22. október  kl. 20,  hægt verður að tengjast fundinum hér.

Heiða og Helga ætla að vera með okkur í beinni og segja okkur frá þeirra helstu áherslum í stjórnmálum og af hverju þær gefa kost á sér í varaformennskuna.

Sigmundur Ernir Rúnarsson fjölmiðlamaður og rithöfundur verður fundarstjóri og Ellen Calmon varaborgarfulltrúi og forman SffR verður honum til aðstoðar.

Fundurinn fer fram á Zoom og gefst fundargestum tækifæri á að spyrja þær stöllur spurninga í spjallglugganum.   

Með vinsemd og virðingu,
stjórn SffR

Heiða Björg og Helga Völa hafa báðar gefið kost á sér til varaformanns 

Fyrirsögn fellilista

Fyrirsögn annars atriðis

video-1588166447.mp4

Formaður skal kjörinn á reglulegum landsfundi. Kjörgengir eru allir félagar 18 ára og eldri. Framboð til formanns skulu berast framkvæmdastjórn skriflega eigi síðar en einni viku fyrir upphaf landsfundar, 29. október. Kosning skal fara fram þótt aðeins einn hafi gefið kost á sér.

Á reglulegum landsfundi skal kjósa til tveggja ára sem hér segir: 

a. Stjórn flokksins: (aðra en formann þingflokks og formann sveitarstjórnarráðs); formann flokksins (nema viðhöfð sé allsherjaratkvæðagreiðsla), varaformann, ritara, gjaldkera flokksins og formann framkvæmdastjórnar hvern um sig sérstaklega og í ofangreindri röð. 

b. Framkvæmdastjórn: Sex fulltrúa og sex til vara. Atkvæðaseðill er ekki gildur nema kosnir séu a.m.k. sex fulltrúar og er ógildur ef kosnir eru fleiri en tólf fulltrúar. Þau sex sem flest atkvæði hljóta teljast réttkjörnir aðalfulltrúar. Næstu sex sem hljóta næstflest atkvæði án þess að ná kjöri sem aðalfulltrúar teljast réttkjörnir varafulltrúar. 

c. Þrjátíu fulltrúa í flokksstjórn. 

d. Formann laganefndar, (framkvæmdastjórn skipar aðra tvo fulltrúa í stjórn laganefnd eftir landsfund).

Þar sem ekki er hægt að halda hefðbundinn landsfund og hann með rafrænum hætti í ár viljum við bjóða frambjóðendum að kynna sig á heimasíðu flokksins. Hægt er að senda inn mynd og 250 orða kynningartexta, öll orð umfram það verða skorin af. 

Þeir sem hyggjast bjóða sig í embætti stjórnar flokksins gefst auk þess kostur á að senda inn 40 sek. kynningarmyndband, allt eftir það verður klippt af. 

Kynningarefnið verður gert aðgengilegt á heimasíðunni eftir 30. október. Þar sem framboðsfrestur rennur ekki út fyrr en á landsfundi til allra embæta, nema formann flokksins, mun skrifstofan bæta inn kynningarefni frambjóðenda eins fljótt og auðið er, eins og það berst, þar til frestur rennur út. Því eru þeir sem hafa hug á framboði hvattir til að senda skrifstofunni kynningarefnið svo hægt sé að undirbúa kynninguna á heimasíðunni. Algjörs trúnaðar verður gætt, eftir óskum. 

Hægt er að hafa samband við skrifstofu ef frekari upplýsinga er óskað með því að senda póst á samfylking@samfylking.is eða í síma 414 2200.

Hér er að finna framboðsskráningu sem þarf að senda inn hyggist þú bjóða þig fram í embætti. 

Á landsfundi er kosið í embætti innan flokksins 

Í síðustu viku bárust þær fregnir úr heilbrigðisráðuneytinu að 1.193 börn um allt land bíði eftir greiningu og meðferð við geðrænum vanda. 107 börn bíða eftir greiningu og meðferð á unglingageðdeild Landspítala, BUGL, og níu börn bíða innlagnar á þessa sömu deild. Bið barna eftir sálfræði og geðþjónustu um allt land er því miður vísbending um að átak stjórnvalda í geðheilbrigðisþjónustu sé alls ekki að skila sér til þeirra sem helst þurfa á að halda. Börn eiga vegna sérstaklega viðkvæmrar stöðu sinnar að vera í algjörum forgangi hjá stjórnvöldum enda getur viðbragðsleysið haft afgerandi áhrif út ævina. Þá eru 19 þolendur kynferðisofbeldis á barnsaldri að bíða nauðsynlegrar áfallameðferðar í Barnahúsi. Þeir sem þekkja til slíkra mála vita að hver dagur í lífi barns sem bíður meðferðar eftir slíkt ofbeldi er sem heill mánuður í lífi fullorðins einstaklings. Kynferðisofbeldi gegn börnum er í flestum tilvikum framið af einhverjum í nærumhverfi barns og því er það ekki bara barnið eitt sem þjáist heldur fjölskyldan öll og því nauðsynlegt að grípa strax inn í og veita hjálp. 

Í nýrri skýrslu UNICEF um stöðu barna í 38 efnameiri ríkjum heims lenda íslensk börn í 24. sæti af 38. Skilaboð UNICEF eru skýr; efnameiri ríki heims verða að grípa til tafarlausra umbóta ef tryggja á öllum börnum jafna möguleika á góðu lífi. Fyrir of mörg börn ógnar fátækt, ójöfnuður og mengun andlegri og líkamlegri vellíðan barna. Í skýrslunni kemur einnig fram að mörg af efnameiri ríkjum heims hafi þau úrræði og þjónustu sem þurfi til að veita börnum tækifæri til að þróa hæfileika sína en séu ekki að framfylgja sínum stefnum til að ná til allra barna og þar sé Ísland bersýnilega ekki undanskilið. Staða íslenskra barna mælist svona slök þegar tekið er tillit til geðrænnar og líkamlegrar heilsu, náms og félagsfærni. Skýrsla UNICEF sýnir að sjálfsvíg í aldurshópnum 15-19 ára eru með því mesta hér á landi miðað við samanburðarlönd, eða 9,7% allra sjálfsvíga. 13 börn á aldrinum 15-18 ára féllu fyrir eigin hendi á árunum 2014 til 2019 og þar verður að fara í stórátak í  geðþjónustu sem og forvarnarstarfi til að bregðast við þessu. Þar þarf þor og kraft stjórnvalda. 

Íslensk stjórnvöld segjast hafa vilja til að efla geðheilbrigðisþjónustu á landinu en þegar staðreyndirnar liggja fyrir um nærri 1200 börn sem bíða nauðsynlegrar geðheilbrigðisþjónustu rímar það fullkomlega við það sem fram kemur í skýrslu UNICEF. Það dugar skammt að tala um að vilja efla kerfi ef ekki er unnið markvisst í því með útfærslu og útdeilingu fjármuna. Biðlistar eru ekki náttúrulögmál heldur pólitísk ákvörðun um að fjármagna ekki og manna með fullnægjandi hætti nauðsynleg verkefni. Stjórnvöld verða að gera betur. 

Greinin birtist í Morgunblaðinu 6 október 2020

Kerfi sem virkar ekki er pólitísk ákvörðun 

Veirufaraldurinn hefur heldur betur sett strik í reikninginn. Fyrirtækin eru á mjög mismunandi stað í sínum rekstri í þessari þriðju bylgju; sum finna lítið fyrir áhrifum veirunnar en önnur hafa orðið fyrir verulegu höggi. Það verður ekki hægt að bjarga þeim öllum, sér í lagi ekki þeim sem voru illa stödd fyrir faraldur, en stjórnvöldum ber skylda til að stíga kröftuglega inn og þá með sértækum aðgerðum.

Enn ber um of á stórum og mjög fjárfrekum aðgerðum fyrir fá stórfyrirtæki en kjarkleysi stjórnvalda birtist þegar kemur að litlum fyrirtækjum um allt land. Lítil fyrirtæki eru iðulega rekin rétt eins og heimilisbókhaldið, án digurra sjóða heldur frekar með meginþorra rekstrarkostnaðar í launakostnaði fárra starfsmanna. Þessi stærð á fyrirtækjum eru algengust hér á landi og þau eru nauðsynleg til að halda samfélaginu gangandi. Fámenn, fjölbreytt fyrirtæki um land allt sem halda úti mikilvægri þjónustu og tryggja jafnframt heimilum og fjölskyldum um allt land framfærslu frá degi til dags.

Ákveðnir hópar eru frekar að verða fyrir atvinnuleysi en ungt fólk og konur eru þar sérstaklega áberandi. Það þarf að gera meira en að fjölga á atvinnuleysisskrá heldur frekar að fara í sértækar aðgerðir til stuðnings fyrirtækjum við að fjölga störfum og koma í veg fyrir gjaldþrot. Hlutastarfaleiðin var mikilvæg aðgerð en því miður þá tóku stjórnvöld ákvörðun í byrjun sumars um að veikja þá björg verulega.

Lokunarstyrkir gilda eingöngu fyrir þau fyrirtæki sem verða að loka vegna sóttvarnartilskipana en ekki fyrir þau fjölmörgu sem hafa engin viðskipti vegna sóttvarnareglna. Veitingahúsin hringinn í kringum landið hafa til dæmis verið skilin eftir og þótt það sé ekki skemmtilegt að vera boðberi válegra tíðinda þá verða stjórnvöld að bregðast strax við til að stöðva þá hrinu gjaldþrota í þeim geira og ferðamannageiranum öllum sem þegar er hafin. Ekkert okkar vill vakna upp að vori með tóm hús um allt land og ekkert líf. Þarna er hvort tveggja stór hópur starfsfólks en líka menningarleg verðmæti.

Sértækur stuðningur fyrir lítil fyrirtæki er þannig lykilatriði. Í Ábyrgu leiðinni sem við í Samfylkingunni kynntum á dögunum leggjum við til gjaldfrjálst tryggingagjaldsár 2021 fyrir einmitt þessi fyrirtæki. Þetta svipar til persónuafsláttar þar sem fyrstu 2 milljónir tryggingagjalds á árinu verða gjaldfrjálsar. Þetta mun án nokkurs vafa koma fjölmörgum fyrirtækjum yfir erfiðasta hjallann, er sértækt og gagnast einmitt þeim minnstu.

Svo er það blessuð krónan sem verður að ræða. Krónan er örgjaldmiðill sem sveiflast eins og lauf en þetta ástand er því miður gömul saga og ný. Almenningur tapar á hærra vöruverði af innfluttum vörum en stjórnvöld þora ekki í umræðuna.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 23. október 

Barátta jafnaðarmanna fyrir nýrri stjórnarskrá hefur staðið áratugum saman. Vilmundur Gylfason og Jóhanna Sigurðardóttir voru í fararbroddi þeirra sem ítrekað töluðu fyrir nýrri stjórnarskrá en á undan þeim höfðu forverar þeirra á þingi ítrekað lagt til stöku breytingar á þeirri bráðabirgðastjórnarskrá sem danski konungurinn færði sinni nýlenduþjóð. Ákallið eftir nýrri og breyttri stjórnarskrá jókst eftir bankahrunið 2008. Jóhanna Sigurðardóttir setti málið á dagskrá þegar hún tók við lyklunum í stjórnarráðinu og hófst þá “víðfeðmasta og lýðræðislegasta starf að stjórnarskrárritun sem sagan kann frá að greina” eins og frú Vigdís Finnbogadóttir komst svo réttilega að orði. Stjórnlaganefnd var sett á fót. 1000 manna þjóðfundur fólks af öllu landinu, sem valið var með slembiúrtaki, sat á rökstólum um þau gildi og markmið sem ættu að vera í samfélagssáttmála íslenskrar þjóðar. Stjórnlagaþing var kjörið og síðan stjórnlagaráð skipað af Alþingi þar sem raddir ólíkra afla úr samfélaginu fengu hvert sitt sæti. Ráðið vann um nokkurra mánaða skeið og afhenti Alþingi drög að nýrri stjórnarskrá sem borin var undir þjóðina með þjóðaratkvæðagreiðslu. Yfirgnæfandi meirihluti vildi að á því verki yrði byggt og stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis lauk vinnu við frumvarp til nýrra stjórnskipunarlaga byggt á verki stjórnlagaráðs, að vilja þjóðarinnar. 

Íslenska þjóðin hefur beðið nógu lengi

Enn hefur ný stjórnskrá ekki verið lögfest. Aftur leyfi ég mér að vitna í orð frú Vigdísar Finnbogadóttur sem segir að íslenska þjóðin hafi beðið nógu lengi. Ég er henni innilega sammála. 

Hið lýðræðislega ferli sem hófst árið 2009 er ekki ónýtt, langt í frá. Það þarf bara að bera virðingu fyrir því og endurvekja. Bera virðingu fyrir þeim kröftum sem þar bjuggu að baki, þeim samtakamætti þjóðarinnar sem kom saman á þjóðfundi, þeim rúmlega 500 einstaklingum sem buðu fram krafta sína á stjórnlagaþing, öllum þeim sem komu saman til að kjósa fulltrúa á þingið, vinnu fulltrúanna og loks þjóðarinnar sem kaus í þjóðaratkvæðagreiðslunni 20. október 2012. Það er svo mikilvægt fyrir áframhaldandi samstöðu þessarar fámennu þjóðar að láta ekki eins og þetta lýðræðislegasta ferli við stjórnarskrárgerð sem þekkist á byggðu bóli hafi ekki átt sér stað. 

Með því að hunsa allt þetta mikilvæga ferli og búa til sitt eigið er forsætisráðherra að gera lítið úr þúsundum einstaklinga sem lögðu sig fram í fallegu og heiðarlegu samtali við fjölda fólks. Gerð var tilraun til einhvers konar samráðs á þessu kjörtímabili með rökræðukönnun og svo fundi í Laugardalshöll þar sem rúm 200 manns sátu og fengu efni til umræðu, sem afmarkað hafði verið af stjórnvöldum. Nýja stjórnarskráin var hvergi nærri og þeir sem óskuðu eftir að fá að ræða hana voru vinsamlegast beðnir um að halda sig við hið afmarkaða efni. Niðurstaða þessa [meinta] samráðs virðist svo hafa lent ofan í skúffu ef marka má umsögn Jóns Ólafssonar, sem var einn þeirra sem fór fyrir rökræðukönnuninni. Í umsögn sinni við frumvarpsdrög um forsetakaflann, sem lögð voru í samráðsgátt stjórnvalda, kemst Jón svo að orði að í frumvarpinu sé nánast ekkert reynt að tengja tillögur, röksemdir og útskýringar í frumvarpinu við almenningssamráðið. Segir hann að vísanir til einstakra þátta samráðsins séu tilviljanakenndar og á stöku stað villandi. Ekki sé reynt með neinum kerfisbundnum hætti að byggja á samráðinu þegar svo vill til að niðurstöður almenningssamráðsins séu í samræmi við frumvarpsdrögin og engin tilraun sé gerð til að skýra frávik frá samráðinu í þeim atriðum eins og þau komi fram í frumvarpsdrögunum þegar aðrar leiðir eru valdar. Segir Jón „almenningssamráðið að sumu leyti vannýtt í greinargerðinni og frumvarpinu sjálfu, en að öðru leyti sniðgengið“. Þannig virðist sem svokallað samráð ríkisstjórnarinnar í þessu máli sé eingöngu í orði en sjáist ekki á borði. Það er svo sem kunnuglegt stef fyrir okkur í stjórnarandstöðunni. 

Það hefur verið fróðlegt að fylgjast með fulltrúum stjórnarflokkanna réttlæta þetta ferli sem hafið var á því kjörtímabili sem senn lýkur. Réttlætingin fyrir þeim bútasaumi sem þjóðinni er boðið upp á er ávallt sú að reynt sé að skapa sem breiðasta samstöðu um breytingarnar á stjórnarskránni. Það blasir við að bútasaumstilraun forsætisráðherra mun líkast til ekki einu sinni nást í gegnum ríkisstjórnarflokkana svo það er spurning hvar hin breiða samstaða á þá að liggja. Þessi tilraun, þar sem farin er sú leið að gera sem minnst til að styggja ekki þann stjórnarflokk sem grimmilegast hefur um áratugaskeið barist gegn nauðsynlegum lýðræðislegum breytingum, virðist vera strönduð á skeri og þá er helst hrópað að þau sem vilja byggja á fyrra ferli séu ekki nógu dugleg í málamiðlunum!  

Nú held ég að mál sé að endurvekja bráðabirgðaákvæði það sem fallist var á að setja í stjórnarskrá árið 2013 þess efnis að hægt væri að gera breytingar á stjórnarskrá án tveggja þingkosninga á milli. Ferlið er löngu byrjað. Við þurfum að bera virðingu fyrir því og ljúka með sóma. Fyrir því er skýr vilji meirihluta þjóðarinnar og hann ber að virða. 

Grein birtist fyrst á visi.is 17. október

Á hverju ári bendir allt til að yfir milljarður króna sé hafður af vinnandi fólki á Íslandi með launaþjófnaði. Kjarasamningsbrotin eiga sér margar og mismunandi birtingarmyndir. Launafólk er svikið um desemberuppbót, jafnaðarkaup greitt  sem er langt undir taxta og orlofsgreiðslur og lögbundnir frídagar falla niður. Þegar atvinnurekendur eru staðnir að slíkum launaþjófnaði tekur það launafólk marga mánuði, jafnvel ár, að fá kröfuna innheimta og engin sekt eða bótaupphæð leggst ofan á kröfuna. Fælingarmáttur þessa þjófnaðar fyrir atvinnurekendur er því lítill sem enginn og einungis er leiðrétt hjá þeim einstaklingi sem leitar réttar síns en ekki hópnum öllum. Þolendur eru iðulega launþegar í viðkvæmri stöðu; tekjulágt fólk sem hefur fyrir fjölskyldum að sjá og er tilbúið til að láta ýmislegt yfir sig ganga til að halda í vinnu, ekki síst í atvinnuleysiskreppu eins og nú er og innflytjendur sem hvorki þekkja rétt sinn né kunna tungumálið.  

Launaþjófnaður er auðvitað fyrst og fremst glæpur gagnvart þeim sem brotið er á, en hann bitnar líka á samfélaginu öllu í formi tapaðra skatttekna, bjagaðrar samkeppni og óheilbrigðs vinnumarkaðar. Það er smánarblettur á íslenskri vinnumarkaðslöggjöf að enn í dag, árið 2020, sé ekki kveðið með skýrum hætti á um sektir eða viðurlög vegna þessara brota. Í skjóli refsileysis getur launaþjófnaður grasserað og orðið að hálfugerðu viðskiptamódeli hjá þeim sem svífast einskis á kostnað okkar allra. Við þekkjum öll þessi dæmi.  

Loforð sem gefin voru við undirritun lífskjarasamningsins fyrri hluta árs 2019 gáfu vonir um að breytinga væri að vænta; að launaþjófnaður yrði loksins gerður refsiverður og þannig skapaður raunverulegur fælingarmáttur gegn slíkum verknaði. Nú er hins vegar liðið eitt og hálft ár síðan kjarasamningar voru undirritaðir og enn hefur ríkisstjórnin ekki efnt þennan hluta samkomulagsins. Í millitíðinni hefur staða vinnandi fólks veikst vegna sögulegs atvinnuleysis og algers hruns stærstu atvinnugreinar landsins. Ríkisstjórnin hefur gert vont ástand verra með því að halda atvinnuleysisbótum í lágmarki og beinlínis borga fyrirtækjaeigendum styrki fyrir að reka starfsfólk. Í þessu árferði verður neyðin enn meiri en áður og hætt við að arðránið á þeim sem veikast standa verði enn svæsnara. 

Við í Samfylkingunni munum standa með verkalýðshreyfingunni og ganga á eftir því í vetur að leidd verði í lög afdráttarlaus ákvæði gegn launaþjófnaði. Lykilatriði er að án tafar verði lögfest févíti gegn kjarasamningsbrotum þannig að Alþingi sýni með hverjum það raunverulega standi.  

Launaþjófnaður á ekki að vera refsilaus frekar en annar þjófnaður. Þetta er einfalt sanngirnismál sem þarf að laga strax. 

Grein birtist fyrst í Morgunblaðinu 15. október

Launaþjófnaður er glæpur gegn okkur öllum

Leit um „��"

3369 niðurstöður fundust við leit að „��"

Póstlisti Samfylkingarinnar

Samfylkingin

Flokkurinn

Flýtileiðir

Um Samfylkinguna

Vertu í bandi:

Leit um „���������������������������������������������������"

3369 niðurstöður fundust við leit að „���������������������������������������������������"